ଏକ ସମୟର କଥା, ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଘରକୁ ଯାଅ।" ଏହି ଆଦେଶ ପାଇଁ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଲେ। ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି, ସେ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ, "ଆହା, ଦାନର ଶକ୍ତି! ଆହା, ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ମୃତିର ମହତ୍ତ୍ୱ! ଆହା, ଗଙ୍ଗାର ଶକ୍ତି! ଏହି ମହିମାକୁ କିଏ ବୁଝିପାରିବ?" ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ, ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ, ନାତି, ଆତ୍ମୀୟ, ଓ ପିତାମାତାଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଆଶ୍ରମରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିବା ସହ ବୋଧ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ଉଭୟ ଲାଭ କରିଲେ। ଏହି ଦିନଠାରୁ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟଙ୍କ ତୀର୍ଥ ଏକ ବୈଷ୍ଣବ ତୀର୍ଥ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲା; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ କିମ୍ବା ଦାନ କଲେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁର ଫଳ ମିଳେ। ଯଦି କେହି ବେଦ କିମ୍ବା ସ୍ମୃତିରେ ଏକ ତୀର୍ଥର ଉଲ୍ଲେଖ କରେ, ବିଷ୍ଣୁ ତାହାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଓ ସୁଖୀ ହୁଏ। ଏହି ତୀର୍ଥର ଦୁଇ କୂଳରେ ଏକାଦଶ ହଜାର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସେମାନେ ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଜପ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ଦେଉଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ, ବିଷ୍ଣୁ ନାରଦଙ୍କୁ କହିଲେ, "ନାରଦ, ଏହି ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ତୀର୍ଥର କଥା ଶୁଣ, ଯାହା ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ବଢ଼ାଏ, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ନାଶ କରେ, ଓ ପୁଣ୍ୟ ଦେଉଛି।" ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଦରିଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବାର୍ତ୍ତାଳାପ ହେଲା; ଏହି ଦୁଇ ଜଣେ, ଏକାପେକ୍ଷା ଏକ ବିରୋଧୀ, ସମଗ୍ର ଜଗତ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ। ତିନି ଲୋକରେ ଏମିତି କିଛି ନାହିଁ ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ଦୁଇଁ ଯାଆନ୍ତି ନାହାନ୍ତି। ଦୁଇଁ ଜଣେ ଏକାପେକ୍ଷା ଏକ ବଡ଼ ବୋଲି ଦାବି କଲେ। ଦରିଦ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ଶ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।" ଦରିଦ୍ର କହିଲେ, "ମୁଁ ଆତ୍ମାର ପରିବାର, ଚରିତ୍ର ଓ ଜୀବନ; ମୋ ବିନା ଦେହ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ମୃତ ସମାନ। ମୁଁ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ; ମୋ ଉପରେ ମୋକ୍ଷ ନିର୍ଭର କରେ। ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଅଛି, ସେଠାରେ କାମ, କ୍ରୋଧ, ଲୋଭ, ମାନ, ଇର୍ଷ୍ୟା ରହେ ନାହିଁ। ଏଉଁଠାରେ ଭୟ, ମଦ, ଇର୍ଷ୍ୟା, ଅଭିମାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ।" ଦରିଦ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଯେଉଁ ଜୀବ ମୋଠାରେ ଭୂଷିତ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଦର ପାଏ; ଏଉଁଠାରେ ଦରିଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଶିବଙ୍କ ପରି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅପମାନିତ। ଦେହ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ ହେଲେ, ଦେହରେ ବସିଥିବା ପାଞ୍ଚ ଦେବତା—ବୁଦ୍ଧି, ଶ୍ରୀ, ଲଜ୍ଜା, ଶାନ୍ତି, ଏବଂ କୀର୍ତ୍ତି—ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଯାନ୍ତି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକ ଧନ ଚାହେନାହାନ୍ତି, ସେ ଗୁଣୀ ଓ ମର୍ଯ୍ୟାଦାବାନ୍; କିନ୍ତୁ ଧନ ଲୋଭ ଆସିଲେ, ତାହାର ଗୁଣ କିଏ, ମର୍ଯ୍ୟାଦା କେଉଁଠି? ଧନ ଲୋଭ ନଥିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ଗୁଣର ନିବାସ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ। ଏହା ଦେହୀଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ଦୁଃଖ, ମହାପାପ; ଦରିଦ୍ରଙ୍କୁ କେହି ସମ୍ମାନ କରେନାହାନ୍ତି, କଥା ହୁଏ ନାହିଁ, ସ୍ପର୍ଶ କରେନାହାନ୍ତି। ତେଣୁ, ମୁଁ ଉତ୍ତମ; ଦରିଦ୍ର ନେଇ ମୋ କଥା ଶୁଣ।" ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ଦରିଦ୍ର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ତୁମେ 'ମୁଁ ବଡ଼' ବୋଲି କହିବାକୁ ଲଜ୍ଜା ପାଉଛ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ତୁମେ ପାପରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛ। ବିଶ୍ୱାସୀଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରି, ଏତେ ଗର୍ବ କିଏ? ତୁମକୁ ପାଇଁ ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ, କେବଳ ଅନୁତାପ, ଯେପରି ମିଥ୍ୟା ଗୁରୁ। ମଦ କରି ଯେପରି ଲୋକ ମୂଢ଼ ହୁଏ, ତୁମ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ଏହି ମଦ ଅଧିକ। ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମେ ପାପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦ ପାଉଛ, ମୁଁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶିବ-ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତ, କୃତଜ୍ଞ, ମହାନ, ଶିଷ୍ୟସେବୀ, ଶାନ୍ତ, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ରହେ। ମୁଁ ଗୁଣବାନ୍, ଶିକ୍ଷିତ, ଶୂର, ଧୃଢ଼, ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥାଏ; ତେଣୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବଡ଼ ହେବାର ଅଧିକାର ମୋର। ମୁଁ ପବିତ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବ୍ରତୀ, ଭିକ୍ଷୁ, ଭୟହୀନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସେ; ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମର ନିଜ ରାଜ୍ୟ ଶୁଣ। ତୁମେ ରାଜାଙ୍କୁ ଲାଗିଥିବା, ଦୁଷ୍ଟ, କ୍ରୂର, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ, ଅଭଦ୍ର, ଚୋର, ଧୂର୍ତ୍ତ, ଅକୃତଜ୍ଞ, ଧର୍ମଭ୍ରଷ୍ଟ, ମିତ୍ରଦ୍ରୋହୀ, ଅପ୍ରିୟ, ଭଙ୍ଗହୃଦୟ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥାଅ।" ଏପରି ଦୁଇଁ ଜଣେ ତର୍କ କରୁଥିବା ବେଳେ, ସେମାନେ ମୋ (ବିଷ୍ଣୁ) ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କ ଉଭୟଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ କହିଲି, "ଭୂମି ମୋଠାରୁ ପୁରୁଣା, ଓ ଜଳ ଭୂମିଠାରୁ ପୁରୁଣା; କିନ୍ତୁ ନାରୀମାନେ ନିଜ ମଧ୍ୟର ତର୍କ ବୁଝିପାରନ୍ତି, ଅନ୍ୟେ ନୁହଁନ୍ତି। ବିଶେଷକରି କୁମ୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଗୌତମୀ ଦେବୀ ଏହି ବିବାଦର ସମାଧାନ କରିବେ। ସେ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି, ସନ୍ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି; ମୋ ଆଦେଶରେ, ତିନିଁ ଜଣେ ଏକାସାଥି ଭୂମିକୁ ଯାଅ।" ଏହିପରି, ଜଳମାନେ ସହିତ ସେମାନେ ଗୌତମୀ ନଦୀପାଖରେ ଗଲେ; ଭୂମି ଓ ଜଳ ତାଙ୍କର କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ଗୌତମୀଙ୍କୁ କହିଲେ। ସମସ୍ତ କଥା ଜଣେଇ, ଦରିଦ୍ର ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ସନ୍ଦେଶ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ସେଠାରେ ଲୋକପାଳମାନେ, ତୁମେ (ନାରଦ), ଭୂମି, ଜଳ ଏହା ଶୁଣୁଥିଲେ। ତାପରେ ଗଙ୍ଗା, ଦରିଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ, ଓ ଗୌତମୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ କହିଲେ: "ବ୍ରହ୍ମାର ମହିମା, ତପସ୍ୟାର ମହିମା, ଯଜ୍ଞର ମହିମା ଯାହା କୀର୍ତ୍ତିର ନାମରେ ପରିଚିତ, ଧନର ମହିମା, ଖ୍ୟାତି, ଜ୍ଞାନ, ବୁଦ୍ଧି, ସରସ୍ୱତୀ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ, ସ୍ମୃତି, ଲଜ୍ଜା, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, କ୍ଷମା, ସିଦ୍ଧି, ସନ୍ତୋଷ, ଅନ୍ନ, ଶାନ୍ତି, ଜଳ, ଭୂମି, ଅହଂକାରର ଶକ୍ତି, ଔଷଧି, ପ୍ରକାଶ, ପବିତ୍ରତା, ରାତି, ଆକାଶ, ଚନ୍ଦ୍ରିକା, ଆଶୀର୍ବାଦ, କୁଶଳ, ବ୍ୟାପ୍ତି, ମାୟା, ଉଷା, ଶୁଭତା—ଏହା ସମସ୍ତ ତୁମେ ମଧ୍ୟରେ ବିରାଜିତ।" ଏହିପରି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଦରିଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତର୍କ, ତାଙ୍କର ମହିମା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ ମହାତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁ ଏପରି ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।