ହରିଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇଁ, ଭବଙ୍କ ଶରୀରର ଅଧାଂଶକୁ ଅତି ନିକଟରେ ଆଲିଂଗନ କରି, ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ମିଳନ ଓ ଆଲୋଚନାରେ ଲିନ ହୋଇ, କ୍ଲାନ୍ତ ହେଇ ଅଙ୍ଗୁଳି ରେ ଘମ ର ଜଳ ଛିଟିଲେ। ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ଘମ ଜଳରୁ ପ୍ରଥମେ ଧର୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ତାପରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଦାନ, ଭଲ ବର୍ଷା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣର ଧର୍ମ, ଜଳ, ଧାନ, ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏହି ଶୁଭ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ, ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୋଷାକ, ପ୍ରେମ ଦ୍ରବ୍ୟ, ମହା ଔଷଧ, ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ, ଅମୃତ, ପୁରାତନ ଶାସ୍ତ୍ର, ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି, ନୀତି, ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନୀୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏହି ମିଳନରେ ଅସ୍ତ୍ର, ବିଦ୍ୟା, ଗୃହ ଉପକରଣ, ଶସ୍ତ୍ର, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ବନ, ବଳି, ଦାନ କାର୍ଯ୍ୟ, ଶୁଭ କ୍ରିୟା, ଯାନ, ଶୁଭ ଭୂଷଣ ଓ ଆସନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଭବଙ୍କ ଶରୀର ସହ ଆନନ୍ଦ ମିଳନ, ମଧୁର କଥା ଓ କୋମଳ ହସରେ, ଏଭଳି ଚଳନ୍ତି ଓ ଅଚଳ ଜୀବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ଦେବୀ; ଏହି ମିଳନରୁ ନିର୍ମଳ ଦ୍ରବ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଦେବୀଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ୱଭାବରୁ ଆନନ୍ଦ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଚିରକାଳୀନ ଭଲ ଦିନ ଆଲୋକିତ ହେଲା। ଏହିପରି ଦେବୀ, ଜଗତ ମାତା, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, କାରଣ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ବିପଦରୁ ଭୟଭିତ। କିଛି ଲୋକ ତର୍କରେ ବିମୃତ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି, ଆଉ କିଛି ତାହାରେ ଲିନ ହେଉଛନ୍ତି; ମୁଁ ଶିବ ଓ ଶକ୍ତିଙ୍କ ଏକାତ୍ମ ଶୋଭାମୟ ରୂପକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ। ଏପରି ପ୍ରଶଂସା କରିବା ସମୟରେ, ଶିବ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଶିବ କହିଲେ, "ହରି, କଣ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହୁଁଛ? ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇଚ୍ଛା କହ।" ହରି କହିଲେ, "ମୋ ଶତ୍ରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ଶନିଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଭଳି ମୋତେ ବାନ୍ଧି ତଳେ ଫେଙ୍ଗିଲେ, ଅନେକ ଭାବରେ ମୋତେ ଅପମାନ କରିଲେ। ତାଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଓ ଅସ୍ତ୍ରରେ ମୁଁ ଆହତ ହେଲି; ତାଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ସେହିପାଇଁ, ଜଗତ ନାଥ, ମୋତେ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ବିଜୟ ଦିଅ। ମୋତେ ଏପରି ଶକ୍ତି ଦିଅ, ଯାହା ଶତ୍ରୁ ନାଶ କରେ, ଏବଂ ଯାହା ତାଙ୍କ ଶେଷ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ମୁଁ ପରାଜିତ ହୋଇଛି, ତେଣୁ ତାଙ୍କ ନାଶ ପରେ ମୁଁ ପୁନି ଖ୍ୟାତି ଓ ବିଜୟ ଲାଭ କରିପାରିବି।" ତାପରେ ଶିବ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମ ଶତ୍ରୁକୁ ମୁଁ ଏକା ମାରିପାରିବିନାହିଁ। ତେଣୁ ତୁମେ ଓ ଅବିନାଶୀ ହରି, ଭିଷ୍ଣୁ ସହିତ— ପୌଲୋମୀ ସହିତ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଜନାର୍ଦନ, ନାରାୟଣ, ତିନି ଲୋକର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟକୁ ପୂଜା କର। ତାପରେ, ତୁମେ ମୋଠୁ ଓ ହରିଠୁ ଚାହିଁଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇପାରିବ। ପୁନି, ମହେଶ୍ଵର, ପ୍ରଥମ ଶ୍ରଷ୍ଟା, କହିଲେ— "ମନ୍ତ୍ର, ତପ, କିମ୍ବା ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ—ଯେଉଁଠି ସଙ୍ଗମ ହୁଏ, ସେଠି ଋଷିମାନେ ସଫଳତା ଲାଭ କରିବାକୁ ଜାଣନ୍ତି।" "ଏହା ଅଧିକ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗୌତମୀ ଓ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ର ସଙ୍ଗମ, ପାହାଡ ଗୁହା, କିମ୍ବା ନଦୀ ମିଳନ ସ୍ଥାନରେ।" "ଏଠି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁକୁନ୍ଦଙ୍କ ପଦେ ଚିତ୍ତ ଅବିଚଳ ରଖିଲେ, ଦକ୍ଷିଣ ତୀର ଗଙ୍ଗାରେ, ଆପସ୍ତମ୍ବ, ଋଷିଙ୍କ ନାଥ— ସେଠି ବସିଥିଲେ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଲାଭ କରିଥିଲି, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ। ତେଣୁ, ତୁମେ ଓ ତୁମ ଜନାନୀ, ଗଦାଧରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କର।" ଏପରି, ଆପସ୍ତମ୍ବ ସହିତ, ଦକ୍ଷିଣ ତୀର ଗଙ୍ଗାରେ, ପବିତ୍ର ସଙ୍ଗମରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଫେନା ଓ ଗଙ୍ଗା ସଙ୍ଗମରେ, ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ବେଦିକ ମନ୍ତ୍ର ଓ ତପସ୍ୟା ସହିତ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ। ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ କହିଲେ, "କଣ ଦେବା ଉଚିତ?" ସେ କହିଲେ, "ମୋତେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଦିଅ," ଏପରି ହରି କହିଲେ। "ଦିଆଯାଇଛି," ଜନାର୍ଦନ କହିଲେ। ଏଠି, ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗଙ୍ଗାର ଦୟାରେ ଏହା ହେଲା। ଜଳରୁ ଏକ ପୁରୁଷ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୂପ ଧରି, ଚକ୍ର ଓ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି, ସେ ପାତାଳକୁ ଗଲା। ସେ ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଦାନବକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଜ୍ରରେ ବିଧ୍ୱଂସ କଲା। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମିତ୍ର ହେଲେ—ଅବ୍ଜକ, ଵୃଷାକପି। ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ର ସଦା ବୃଷାକପିଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଲେ। ସେଠି ଅନ୍ୟ କିଛି ଉପରେ ଆକ୍ରୁଷ୍ଟ ଦେଖି, ଶଚୀ କ୍ରୋଧିତ ଓ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ କହିଲେ; ଶତକ୍ରତୁ, ହସି, ତାଙ୍କୁ ଏପରି କହିଲେ— "ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ବୃଷାକପି ବାହାରେ ମୋର କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ଜଳ କିମ୍ବା ଅର୍ପଣ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସଦା ପ୍ରିୟ।" "ପ୍ରିୟା, ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନକୁ ଯିବିନାହିଁ; ତୁମ ଆତ୍ମା ଉପରେ ଶପଥ କରୁଛି। ତେଣୁ, ତୁମେ ମୋତେ ସନ୍ଦେହରେ କଥା କହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, ଶୋଭାମୟା।" "ତୁମେ ମୋର ପ୍ରିୟା, ଧର୍ମ ଓ ମନ୍ତ୍ରରେ ନିଷ୍ଠା, ସାଥୀ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ସନ୍ତାନ ଥିବା; ତୁମେ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଏ ମୋତେ ପ୍ରିୟ?" "ତେଣୁ, ତୁମ ଉପଦେଶରେ, ଗଙ୍ଗା, ମହାନ ନଦୀକୁ ପହଁଚି, ଦେବ ଦେବତା, ବିଷ୍ଣୁ, ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ଦୟାରେ—" "ଏପରି ଶିବ, ବୃଷାକପି, ଓ ମୋର ଜଳରୁ ଜନ୍ମିତ ମିତ୍ର, ପଦ୍ମକଣ୍ଡ ଯେଉଁଥିରେ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହି ଭଲ ଦିନ ମୋତେ ମିଳିଛି।" "ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ମୁଁ ଦୁଃଖରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି; ଏଠି ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ନିଷ୍ଠାବାନ୍—ସ୍ତ୍ରୀ ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ଚିନ୍ତା କରିଲେ କଣ ଅସମ୍ଭବ?" "ଏଠି, ମୁକ୍ତି ଆମ ପାଇଁ ଦୁର୍ଲଭ; ଶୁଭା, ତିନି ପୁରୁଷାର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ, ସ୍ତ୍ରୀ ଏକମାତ୍ର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମିତ୍ର, ଦୁଇ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେ।" "ସେ ଯଦି ଭଲ କୁଳର, ମଧୁର କଥା କହେ, ପତି ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସୁନ୍ଦର, ଗୁଣବତୀ, ଭାଗ୍ୟ ଓ ଅଭାଗ୍ୟରେ ସମ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତିନି ଜଗତରେ କଣ ଅସମ୍ଭବ?" "ତେଣୁ, ଶୋଭାମୟା, ତୁମ ବୁଦ୍ଧିରେ ଏହି ଭଲ ଦିନ ମୋତେ ମିଳିଛି; ଏବଂ ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ସେହି କରିବି—ମୋ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।" "ପରଲୋକ ଓ ଧର୍ମରେ, ଏକ ନିଷ୍ଠାପୁତ୍ର ସମାନ କିଛି ନାହିଁ; ଏଠି ଦୁଃଖରେ, ପୁରୁଷ ପାଇଁ ସ୍ତ୍ରୀ ସମାନ ଉପାୟ ନାହିଁ।" "ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥା ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ, ଗଙ୍ଗା ସମାନ କିଛି ନାହିଁ; ଶୋଭାମୟା, ଆଉ ଶୁଣ।" "ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ, ମୋକ୍ଷ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ, ଏଠି ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅଭିନ୍ନତାର ଜ୍ଞାନ ସମାନ କିଛି ନାହିଁ।