ବରୁଣ, ତାଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ମାନ ଲାଭ କରି, ଦାନବମହାପ୍ରଭୁ ହିରଣ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାଶନିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦାନବ ମହାଶନି ନମ୍ରତାର ସହିତ ତାଙ୍କ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—ତାଙ୍କ ଆଗମନର କାରଣ କ’ଣ? ବରୁଣ ତାଙ୍କୁ ସେଇ କାରଣ ପ୍ରକାଶ କଲେ। ବରୁଣ କହିଲେ, “ଓ ବଳଶାଳୀ! ଯେଇଁ ତୁମେ ଏକଦା ପରାଜିତ କରି ଓ ପାତାଳରେ ବାନ୍ଧିଥିଲ, ସେଇ ଦେବତାମହାନ୍ତ, ମୋ ବନ୍ଧୁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମୋତେ ଦିଅ। ଏହି ଶତ୍ରୁକୁ ବାନ୍ଧି ଓ ମୁକ୍ତ କରି, ତୁମେ ସଦା ପୁଣ୍ୟଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିବେ।” ଦାନବମହାପ୍ରଭୁ କିଛି ଅନିଚ୍ଛା ସହିତ “ଏହିପରି ହେଉ” ବୋଲି ସମ୍ମତି ଦେଲେ ଓ ଶଚୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହାତୀ ସହ ବନ୍ଧି ଦେଇ ବରୁଣଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଏହିଠାରେ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷ ତେଜେଶ୍ୱର ମହାଶନି, ବଡ଼ ପୂଜାଦି ଦେଇ ହରିଙ୍କ ସମ୍ମାନ କଲେ ଓ ବରୁଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ମଘବାନ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ତୁମେ ଏଇ ଇନ୍ଦ୍ରପଦ କିଏ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ? କେଉଁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏତେ କଥା କହିପାରୁଛ? ଶତ୍ରୁମାନେ ଅତ୍ୟାଚାର କଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମେ ପୁନି ଇନ୍ଦ୍ର ହେଉଛ—ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ!” ତେବେ, ସେ କହିଲେ, “ଏହା ଠିକ୍, ଯଦି ଏକ ନାରୀ ପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧିତ ହୁଏ, ତେବେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ନାରୀମାନେ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହେଁ; ପୁରୁଷମାନେ ପ୍ରଧାନ। ଓ ଶକ୍ର, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ପୁରୁଷ ହେବେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ମୋତେ ବନ୍ଧିତ ହୋଇ, ତୁମ ଯାନ, ଏଷ୍ଟ୍ର, ବଜ୍ର, ଚିନ୍ତାମଣି, ନନ୍ଦନବନ, ଦେବକନ୍ୟାମାନେ, ତୁମ ଖ୍ୟାତି ଓ ଶକ୍ତି—ସବୁ ଦେବତାମହାନ୍ତଙ୍କ ଉପଭୋଗାର୍ଥ। ଯାହା ଜୀବନ, ଯାହା ଖ୍ୟାତିର ଧନ, ତାହା ଖ୍ୟାତି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହେଲେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ। ଏହା ଜାଣି, ଶକ୍ର, ବରୁଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହେବା ପରେ ତୁମେ କିପରି ଲଜ୍ଜିତ ହେଲେ ନାହିଁ? ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସି, ଦେବମାନେ ତୁମକୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି, ସ୍ନେହମୟୀ ଶଚୀ ତୁମକୁ ବିଲ୍ୱାଳ କରୁଛନ୍ତି, ଅପ୍ସରାମାନେ ତୁମର ସ୍ତୁତି କରୁଛନ୍ତି—ନିଶ୍ଚୟ ଲଜ୍ଜା ତୁମକୁ ଭୟ କରେ। ତୁମେ ଭୃତ୍ର ଓ ନାମୁଚି ଘାତକ, ନଗରବିଧ୍ଵଂସକ, ଦୁର୍ଗଭେଦକ, ବଜ୍ରଧାରୀ। ଏହିପରି ଦେବମାନେ ତୁମକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି—ଏହି ସବୁ ତ୍ୟାଗ କର। ଶତ୍ରୁତାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ଜୀବନ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଚଳନ୍ତି—ପଦ୍ମଜନ୍ମା, ତୁମେ ଏହିପରି ଅପମାନରେ କିପରି ହୃଦୟଭଙ୍ଗ ଅନୁଭବ କରୁନାହାଁ? ଏପରି କହି, ଦାନବମହାପ୍ରଭୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବରୁଣଙ୍କୁ ପୁଣି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇ, ଏହି ଶବ୍ଦ କହିଲେ, “ଏଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଛାତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଗୁରୁ ହେବେ—ଏହି ବରୁଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ବାସବ, ତୁମେ ମୁକ୍ତି ପାଇଛ। ତେଣୁ, ବରୁଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦାସ ଭାବରେ ଚରଣ କର; ନହେଲେ, ମୁଁ ପୁଣି ତୁମକୁ ବନ୍ଧି ପାତାଳକୁ ପକାଇ ଦେବି।” ଏପରି କହି, ଶକ୍ରଙ୍କୁ ଠାଡ଼ା କରି, ବାରମ୍ବାର ହସି, ବରୁଣଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଲଜ୍ଜାରେ ଭରିତ ମନ ନେଇ ନିଜ ଗୃହକୁ ଫେରି, ପୌଳୋମୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ନିଜର ପରାଜୟ ଓ ଅବସ୍ଥା କଥା କହିଲେ। ଏପରି ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହୃତ ଓ ଉପେକ୍ଷିତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, “ଓ ସୁନ୍ଦରୀ, କୌଣସି ଉପାୟରେ ମୁଁ ପୁନର୍ବାସ୍ଥା ପାଇପାରିବି, କହ।” ପୌଳୋମୀ କହିଲେ, “ଓ ଶକ୍ତିଘ୍ନ, ମୁଁ ଦାନବମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି, ତାଙ୍କ ମାୟା, ପରାଜୟ, ଦେବତାଦ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବର, ଓ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସବୁ ଜାଣିଛି। ତେଣୁ, ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ପରାଭବ କିପରି ହେବ, ଏହି ସବୁ କଥା ମୁଁ ତୁମ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଁ କହିବି। ସେ, ହିରଣ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ମାମାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ବଳଶାଳୀ ଓ ମୋ ଭାଇ, ବର ପାଇ ଅହଂକାରୀ ହୋଇଛି। ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ତପସ୍ୟା ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲା; ଏପରି ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ପାଇ, କ’ଣ ଅସମ୍ଭବ? ଏହିପରି ଅଟୁଟ ଭାବ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ତୁମ ମନରେ ଆସିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏବେ ମୁଁ କହୁଛି, ଯାହା କରିବା ଉଚିତ୍ ସେ କଥା ଶୁଣ। ଏହିପରି କହି, ପୌଳୋମୀ ନମ୍ରତାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଉପଦେଶ କଲେ। “ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା କିଛି ଅଲଭ୍ୟ ନାହିଁ, ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା କିଛି ଅଲଭ୍ୟ ନାହିଁ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଅଲଭ୍ୟ ନାହିଁ, ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହରାଙ୍କୁ କିଛି ଅଲଭ୍ୟ ନାହିଁ। ପୁନି, ମୁଁ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଥା ଶୁଣିଛି—ନାରୀମାନେ ନିଜ ଧର୍ମକୁ ସବୁଠୁ ଭଲ ଜାଣନ୍ତି, ଦେବତାମହାନ୍ତ। ସେଇପରି, ଭୂମି ଓ ନାରୀମାନେ ପାଇଁ କିଛି ଅଲଭ୍ୟ ନାହିଁ; ତପସ୍ୟା, ଯଜ୍ଞ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ, ସବୁ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏହିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ପବିତ୍ର ଭୂମି ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ୍; ସେଠାରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା କରି, ତୁମ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ। ପୁନି, ଯେଉଁ ନାରୀମାନେ ପତିସେବାରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ, ସେମାନେ ସବୁ ଜାଣନ୍ତି—ଚଳ ଅଚଳ, ସବୁ ତାଙ୍କ ହାତରେ। ଭୂମିର ସାର ମଧ୍ୟରେ ଅଛି ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ, ଏଠିରେ ଗଉତମୀ ଗଙ୍ଗା ବସିଛନ୍ତି—ସେଠାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କର। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କର, ସେଇ ଲୋକନାଥ, ଦୁଃଖିତ ଓ ଦୁଃଖ ନିବାରକ, ଦୁଃଖସାଗରେ ଦୁବୁଡ଼ିଯାଉଥିବା ଅଶକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ହର, ହରି କିମ୍ବା ଗଙ୍ଗା ଛଡ଼ା କେଉଁଠି ଅନ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ; ତେଣୁ, ସମସ୍ତ ଉଦ୍ୟମ ଓ ଧ୍ୟାନ ସହିତ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର। ଭକ୍ତି, ସ୍ତୁତି ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, ମୋ ସହିତ ଏକାଠି ପୂଜା କର; ତାହାଲେ ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ କୃପାରୁ ଶୁଭ ଫଳ ମିଳିବ। ଜ୍ଞାନ ବିନା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଲେ ସାଧାରଣ ଫଳ ମିଳେ; ଜ୍ଞାନ ସହ କଲେ ଶତଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ, ଓ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ କଲେ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ମିଳେ। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସ୍ତ୍ରୀ ହେଉଛି ପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରଧାନ ସାଥୀ; ଅତି ଛୋଟ କାମରେ ମଧ୍ୟ ସେ ଛଡ଼ା ସଫଳତା ନାହିଁ। ଏକାକି କୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; କିନ୍ତୁ ସ୍ତ୍ରୀ ସହ କଲେ ପୁରୁଷ ବହୁତ ଫଳ ଲାଭ କରିଥାଏ। ଏହିପରି ଭଲଭାବେ ଜାଣ, ସ୍ତ୍ରୀ ହେଉଛି ଆତ୍ମାର ଅର୍ଦ୍ଧାଙ୍ଗିନୀ; ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଗଉତମୀ ଅଛି।