ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ପୁରାତନ ଦିନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଯଥାନୁକ୍ରମେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଅାହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ। ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, “ଓ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବେଦ ମନ୍ତ୍ରରେ ଆମେ ଅାହ୍ୱାନିତ ହେବା ପରେ ହବିର ଅଂଶ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଯାଉଛୁ, କିନ୍ତୁ ଆମେ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହେଁ।” ତେଣୁ, ସେମାନେ କହିଲେ, “ବେଦର ଅନୁସରଣ କରି ଏବଂ ବେଦର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଆମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିର୍ଭରଶୀଳ; ଏହି କଥା ବେଦକୁ ଜଣାଇବାକୁ ଚାହିଁଲେ।” ତାପରେ ଦେବାପି, ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଅତି ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ବେଦକୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ଧ୍ୟାନ ଏବଂ ତପସ୍ୟା ସହିତ, ବେଦ ଦେବାପିଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଦେବାପି, ପୁନଃପୁନଃ ନମନ କରି, ବେଦଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିଲେ ଏବଂ ପୂଜାରୀମାନେ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ଦେବତାମାନେଙ୍କର ବାକ୍ୟ ବେଦଙ୍କୁ ଦେଲେ। ବେଦ କହିଲେ, “ଓ ପ୍ରିୟ, ଆମେ ନିର୍ଭରଶୀଳ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଅନୁସୃତ; ସେ ଏହି ବିଶ୍ୱର ଅଚଳ ଆଧାର, ନିଜେ କୌଣସି ଆଧାର ନାହିଁ, ଅସ୍ପର୍ଶ୍ୟ। ସେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ, ସମସ୍ତ ଧନର ଭଣ୍ଡାର; ଏହି ମହାଦେବ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସଂହାରକ, ପରମେଶ୍ୱର। ଆମେ ଶବ୍ଦର ଗଠନ; ଆମେ କହୁଁ ଏବଂ ଜାଣୁ, ଏହି ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ—ତୁମେ ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନ କର, ସେହି ଉତ୍ତର ଦେବା। କିଏ ସେମାନେଙ୍କୁ ନେଇଗଲା, ତାଙ୍କ ନାମ, ତାଙ୍କ ନଗର, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି କ’ଣ? କିଏ ସେମାନେଙ୍କୁ ଭକ୍ଷିଲା, କିମ୍ବା ସେମାନେ ହରାଇଗଲେ? ଏତିକି ଆମେ ଜାଣୁ। ଆମେ ତୁମର କ୍ଷମତା, କିଏକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ, କେଉଁଠି ପୂଜିବା ଉଚିତ ମଧ୍ୟ ଜାଣୁ; ଏହି ପ୍ରକାରେ, ତୁମେ ସେମାନେଙ୍କୁ ଫେରାଇ ପାରିବା।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବାପି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହୃଦୟରେ ବେଦକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। ବେଦ କହିଲେ, “ଏହି କଥା ଏକା ଏକା ବେଦ ଘୋଷଣା କରିଛି; ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନେତ୍ର ଲୋକରୁ ଫେରାଇ ଆଣିବି—ଏତିକି, ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନମନ କରୁଛି।” ବେଦ କହିଲେ, “ଓ ଦେବାପି, ଗୌତମୀ ନଦୀକୁ ଯାଉ ଏବଂ ସେଠି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କର; ସେ ଯଦି ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ, ଦୟାମୟ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ। ଯଦି ଦେବ ଶିବ ତୁମର ପ୍ରଶଂସାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ, ତେବେ ରାଜା ଋଷ୍ଟିଷେଣ ଏବଂ ତାଙ୍କ ରାଣୀ ଜୟା ପୁନଃପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ। ତୁମର ପିତା ଉପମନ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ନେତ୍ର ଲୋକରେ ଅଅଘାତିତ ଅଛନ୍ତି; ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଏବଂ ଦୂତକୁ ହତ କରି, ତୁମେ ଯଶ ଏବଂ ଧର୍ମ ଲାଭ କରିବା—ଏହି ଏକମାତ୍ର ସମ୍ଭବ, ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ।” ଏପରେ, ବେଦଙ୍କର ବାକ୍ୟରେ, ଦେବାପି ଗୌତମୀ ନଦୀକୁ ଗଲେ; ସେଠି ସ୍ନାନ କରି, ଯଥାବିଧି କ୍ରିୟା କରି, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଦେବାପି କହିଲେ, “ମୁଁ କେବଳ ଏକ ଶିଶୁ, ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କର ଦେବତା; ଆପଣ ସମସ୍ତ ଗୁରୁଙ୍କର ଗୁରୁ; ମୋର କୌଣସି ଶକ୍ତି ନାହିଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବା—ଓ ଶମ୍ଭୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ନମନ କରୁଛି। ଶାସ୍ତ୍ର, ଦେବତା, ଋଷି, ବ୍ରହ୍ମା, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି; ଆପଣ ଆପଣ; ନମସ୍କାର। ଏହି ଜଗତର ନିର୍ବଳ, ଦୁଃଖିତ, ଦରିଦ୍ର, ରୋଗୀ ଏବଂ ପାପୀମାନେ—ଆପଣ ସେମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଓ ମହାପ୍ରଭୁ। ସ୍ୱର୍ଗର ଦେବତା, ତପ, ନିୟମ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଆପଣଙ୍କୁ ଚାହିଁଥିବା ଫଳ ପାଆନ୍ତି, ଓ ଲୋକନାଥ। ଯେଉଁମାନେ ଚାହିଁଥିବା, ଦେଉଥିବା—ସେମାନେ ଚାହିଁଥିବା ଯାହା ପାଇଥିବା ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ଆପଣ ସେମାନେଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି। ଅଜ୍ଞ, ପାପୀ, କିମ୍ବା ନରକର ସମୁଦ୍ରରେ ବିଲିନ—‘ଶିବ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଆପଣ ସେମାନେଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଓ ଜଗତ୍ପତି।” ଏପରେ, ଦେବାପି ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବାବେଳେ, ତ୍ରିନୟନ ମହାଦେବ ସାମ୍ନାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ତୁମର ଆଶୀର୍ବାଦ କଥା କହ, ଦେବାପି; ଏହି ଦୁଃଖ ଚାଲିଯାଉ, ଶିଶୁ।” ଦେବାପି କହିଲେ, “ଓ ଜଗତ୍ପତି, ମୁଁ ରାଜା, ରାଣୀ, ମୋ ପିତା, ମୋ ଗୁରୁ ଏବଂ ମୋ ଶତ୍ରୁର ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଚାହୁଁଛି।” ଦେବାପିଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ମହାଦେବ କହିଲେ, “ତଥାସ୍ତୁ,” ଏବଂ ଶଂକରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସମସ୍ତ କାମ ଦେବାପି ପାଇଁ ସଫଳ ହେଲା। ପୁନଃ, ଦୟାର ସାଗର ଶମ୍ଭୁ ଦେବାପିଙ୍କୁ କହିଲେ; ଶମ୍ଭୁ ନନ୍ଦିନକୁ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରି ରସାତଳକୁ ପଠାଇଲେ। ନନ୍ଦିନ ରସାତଳକୁ ଗଲେ, ଅସୁରମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠକୁ ବଧ କରି, ସେମାନଙ୍କ ପିତା ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣି, ଦେବାପିଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କଲେ। ଏଠାରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଆର୍ଷ୍ଟିଷେଣ ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ; ଅଗ୍ନି, ପୂଜାରୀ, ଦେବତା ଏବଂ ଋଷିମାନେ ବେଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ସେଠି ଶମ୍ଭୁ ନିଜେ ଦେବାପିଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଦେଖାଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ; ସେଠି ସ୍ଥାନ ଜଗତ୍ପତିଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ତୀର୍ଥ ହେଲା। ଏହି ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ କରେ, ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରେ, ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ଏଠାରେ ତୁମର ଯଶ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ହେବ। ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ସେମାନେଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ; ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଇ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ସେହି ସମୟରୁ, ଦୁଇ ତୀର୍ଥରେ ପନ୍ଦର ହଜାର ଏବଂ ଆଠ ଶ ତୀର୍ଥ ଉପସ୍ଥିତ; ସେଠି ସ୍ନାନ ଏବଂ ଦାନ ଦେଇଲେ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ। ଏଠାରେ ତପୋବନ, ନନ୍ଦିନୀ ସଙ୍ଗମ, ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ଅଛି; ଗୌତମୀ ତୀର୍ଥ ଦକ୍ଷିଣ ତଟରେ। ଶାର୍ଦୂଳ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଅଗ୍ନି ଦେବତାମାନେଙ୍କ ପୂଜାରୀ ଥିଲେ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ହବି ଉଠାଇ ଦେଇଥିଲେ; ସେ ଡକ୍ଷ କନ୍ୟା ସ୍ୱାହାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ସ୍ୱାହା ଏକ ସମୟରେ ସନ୍ତାନହୀନ ଥିଲେ ଏବଂ ପୁଅ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦେଖି, ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପୁଅ ହେବେ; ତପସ୍ୟା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ, ଓ ସୁନ୍ଦରୀ।” ସ୍ୱାହା ନିଜ ପତିଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ତପସ୍ୟା ବନ୍ଦ କଲେ; ମହିଳାମାନେ ପାଇଁ ପତିଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କିଛି ଇଚ୍ଛା ନୁହେଁ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ତାରକ ରାକ୍ଷସର ଭୟ ଆସିଲା ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଜନ୍ମ ହୋଇନଥିଲେ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଗୁପ୍ତ ରହିଲା।