ତାପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସନ୍ଦେହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ତାରାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ସତ୍ୟ କହ, ଏହି ପୁଅ କିଏଙ୍କର? ସୋମଙ୍କ ନ, କିମ୍ବା ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନ?” କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାରା କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ତେବେ ସେହି ବୀରପୁତ୍ର, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲେ ଏବଂ ତାରାଙ୍କୁ ପୁନଃ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: “ତୁମେ ସତ୍ୟ କହ, ତାରା, ଏହି ପୁଅ କିଏଙ୍କର?” ତାରା ହାତ ଯୋଡି ବିନୟରେ କହିଲେ: “ଏହି ପୁଅ ସୋମଙ୍କର, ହେ ପିତାମହ।” ତାପରେ ରାଜା ସୋମ, ପୁଅଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଶୁଘି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେ ଏହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ପୁଅଙ୍କୁ “ବୁଧ” ନାମ ଦେଲେ। ବୁଧ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିପରୀତ ଭାବେ ଆକାଶରେ ଉଦୟ ହୁଅନ୍ତି। ପରେ ସେ ବିରୋଚନଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକ ପୁଅ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ସେହି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ଇଳାଙ୍କ ପୁଅ ପୁରୁରବା। ଉର୍ବଶୀଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ସେହି ମହାନ୍ ଆତ୍ମାଙ୍କ ସାତିଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏଭଳି ହେଉଛି ସୋମଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିର ଗୌରବମୟ କଥା, ଯାହା ତୁମକୁ କୁହିଦେଲି। ଏବେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କ ବଂଶ ପରମ୍ପରା କଥା ଶୁଣ, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ଶ୍ରୀ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ପୁଣ୍ୟ ଓ କାମନାପୂର୍ତ୍ତି ମିଳେ। କେବଳ ସୋମଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ନାଶ ହୁଏ। ଏବେ, ବୁଧଙ୍କ ପୁଅ ପୁରୁରବା, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଦ୍ୱାନ, ଅଦ୍ଭୁତ ତେଜସ୍ବୀ, ଦାନଶୀଳ, ଯଜ୍ଞ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଏବଂ ଦାନରେ ମୁନ୍ଦାହାତି। ସେ ବ୍ରହ୍ମବାଦୀ, ଅପରାଜିତ ବୀରତାର ଧାରକ, ଶତ୍ରୁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେଉଁଠି ଅପରାଜିତ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ଯଜ୍ଞର ଅଧିପତି ଥିଲେ। ସେ ସତ୍ୟବାଦୀ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ନିୟମିତ ଚରିତ୍ର ଓ ତିନି ଲୋକରେ ଅପୂର୍ବ କୀର୍ତ୍ତିର ଧନୀ। ଏହି ଶାନ୍ତ ଓ ଧର୍ମଜ୍ଞାନୀ, ସତ୍ୟବାଦୀ ରାଜାକୁ ଉର୍ବଶୀ ତାଙ୍କ ଅଭିମାନ ଛାଡ଼ି ଚୟନ କଲେ। ଏହି ଦେବକନ୍ୟା ସହ ରାଜା ପୁରୁରବା ଦଶ, ପାଞ୍ଚ, ଛଅ, ପାଞ୍ଚ, ସାତ, ଆଠ, ଦଶ ଏବଂ ପୁନି ଆଠ ବର୍ଷ ଧରି ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ରହିଲେ। ସେମାନେ ଚୈତ୍ରରଥ ଉଦ୍ୟାନ, ମନ୍ଦାକିନୀ ତଟ, ବିରାଟ୍ ଅଳକାନଗର ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନନ୍ଦନ କାନନରେ ବିହାର କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ଉତ୍ତର କୁରୁ ଦେଶ, ମଧୁର ଫଳମୂଳ ହେଉଥିବା ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡ଼ ତଳ, ଏବଂ ମେରୁ ପର୍ବତର ଉତ୍ତର ଶିଖର ଉପରେ ଯାଇଥିଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ପରିଶ୍ରମିତ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରିୟ କରୁଥିବା ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅରଣ୍ୟମାନେ, ରାଜା ଉର୍ବଶୀ ସହ ଅପୂର୍ବ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ। ଏହି ପୂନ୍ୟଭୂମି, ମହାମୁନିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା ପ୍ରୟାଗରେ ଧରାଧୀଶ୍ୱର ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ଏଭଳି ମହାନ୍ ଗୁଣ ଅଧିକାରୀ, ଇଳାଙ୍କ ବଂଶଜ ରାଜା ପୁରୁରବା, ଗଂଗା ଉତ୍ତର ତଟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନାରେ ବସିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସପ୍ତପୁତ୍ର, ଦେବପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସମ ଗୁଣୀ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ: ଆୟୁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଅମାବାସୁ, ବିଶ୍ୱାୟୁ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଶ୍ରୁତାୟୁ, ଡୃଢ଼ାୟୁ, ବନାୟୁ ଓ ବହ୍ୱାୟୁ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଉର୍ବଶୀଙ୍କ ପୁଅ। ଅମାବାସୁଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭୀମ ନାମକ ରାଜା ଥିଲେ, ଏବଂ ଭୀମଙ୍କ ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ରାଜା କଞ୍ଚନପ୍ରଭା। କଞ୍ଚନଙ୍କ ପୁଅ ଶୁହୋତ୍ର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତାପୀ ଏବଂ ଶିକ୍ଷିତ ଥିଲେ। ଶୁହୋତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି କେଶିନୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିତ ଜାହ୍ନୁ। ଜାହ୍ନୁ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ମହା ସର୍ପସତ୍ର କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ପତିପ୍ରତି ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଗଂଗା ନାରୀ ରୂପେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ। ଯଦିଓ ରାଜା ଚାହିଲେ ନାହିଁ, ଗଂଗା ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞଶାଳାକୁ ପ୍ରବାହିତ କଲେ। ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଜଳ ଦେଖି ଶୁହୋତ୍ର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଗଂଗାକୁ ଶାପ ଦେଲେ: “ତୁମର ଏହି ଅଭିମାନ ପାଇଁ, ମୁଁ ତୁମର ଜଳ ପିଇ ଦେବି, ତୁମ ଚେଷ୍ଟା ବ୍ୟର୍ଥ ହେବ।” ମହାର୍ଷିମାନେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଗଂଗାକୁ ରାଜା ଜାହ୍ନୁ ପିଇଯାଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜାହ୍ନବୀ ନାମର ଧୀରା ନନ୍ଦନୀ ଭାବେ ଦେଇଲେ, ଏବଂ ଜାହ୍ନୁ ଯୁବନାଶ୍ୱଙ୍କ କନ୍ୟା କାବେରୀଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ଯୁବନାଶ୍ୱଙ୍କ ଶାପରେ ଗଂଗା ମଧ୍ୟରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ କାବେରୀଙ୍କ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେଲେ, ଯିଏ ଜାହ୍ନୁଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପତ୍ନୀ। ଜାହ୍ନୁ, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା କାବେରୀଙ୍କୁ ଏକ ଧର୍ମଶୀଳ ପୁଅ ଦେଲେ, ତାଙ୍କୁ “ସୁନନ୍ଦ” ବୋଲି କହାଯାଏ। ସୁନନ୍ଦଙ୍କ ପୁଅ ହେଉଛନ୍ତି ଅଜକ। ଅଜକଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେଉଛନ୍ତି ବଳାକାଶ୍ୱ ନାମକ ଏକ ଶିକାରପ୍ରିୟ ରାଜା। ସେଠାରୁ କୁଶ ଜନ୍ମିଲେ। କୁଶଙ୍କ ଚାରିଜଣ ଦିବ୍ୟ ତେଜସ୍ବୀ ପୁଅ: କୁଶିକ, କୁଶନାଭ, କୁଶାମ୍ବ, ଓ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ। କୁଶିକ ସଦା ଅରଣ୍ୟରେ ବସି, ଗୋପାଳକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ି, ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଏକ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ପୁଅ ପାଇବାକୁ ଆଶା କରୁଥିଲେ। “ମୋତେ ଏପରି ପୁଅ ମିଳୁ” ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରି, ଇନ୍ଦ୍ର ଭୟରେ ତାଙ୍କଠାରେ ଆସିଲେ। ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ତପସ୍ୟା ଦେଖି, ଶତଚକ୍ଷୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ଵୟଂ ତାଙ୍କୁ ଶାଶ୍ୱତ କୃପା କଲେ। ପୁଅ ପାଇଁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ପୁଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବାକୁ ଚୟନ କଲେ। ଏଭଳି, ମଘବାନ୍ ସ୍ଵୟଂ କୁଶିକଙ୍କ ପୁଅ ଗାଧି ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ। ଗାଧିଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ପୌରା ଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ଗାଧି ଜନ୍ମିଲେ। ଗାଧିଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଭାଗ୍ୟଶାଳି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କନ୍ୟା ସତ୍ୟବତୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଗାଧି ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ କାବ୍ୟଙ୍କ ପୁଅ ଋଚୀକଙ୍କୁ ବିବାହ ଦେଲେ। ଋଚୀକ, ଭାର୍ଗବ ଏବଂ ଭୃଗୁବଂଶଜ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ସ୍୵ୀକାର କଲେ। ପୁଅ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଋଚୀକ ଗାଧିଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଯଜ୍ଞ ହୋମ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ତାପରେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଡାକି, ଭାର୍ଗବ ଋଚୀକ କହିଲେ: “ହେ ଶୁଭେ, ଏହି ହୋମ ତୁମେ ଓ ତୁମ ମାଆଁ ଉପଯୋଗ କର; ତୁମୁଠାରୁ ଏକ ତେଜସ୍ବୀ ପୁଅ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜନ୍ମିବେ।