ଯେତେବେଳେ ଦୀର୍ଘ ବ୍ରତ ଶେଷ ହେଲା, କଶ୍ୟପ ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଏକ ଜନ୍ମାନ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ପୁନି, ଗୁପ୍ତ ଭାବେ, ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଦିତିଙ୍କୁ କହିଲେ—“ସେଇ ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁସରଣ ନ କଲେ ତାଙ୍କ ଇଛା ପୂରଣ ହୁଏ ନାହିଁ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ। ଉଷା ଓ ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ କ୍ଲେଶଜନକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏହି ବେଳେ ଘରୁ ବାହାରକୁ ଯିବା ନାହିଁ, ଅପରିଚିତ ମହିଳାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ନାହିଁ, ଚୁଲ ଖୋଲି ରଖିବା ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ ଖାଇବା, ହେଁମୁହିଁ କରିବା କିମ୍ବା ଶରୀର ଟାଣିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଯେଉଁବେଳେ ଭୂତପିଶାଚ ଓ ଦେବତାମାନେ ସଂଗ୍ରହିତ ହୁଅନ୍ତି। ହସିବାକୁ ଗୁପ୍ତ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଏବଂ ଉଷା ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ଘର ଭିତରେ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ମୁସଳ, ଦୋଳା, ଚାଉଳ ଛାଣିବା ଝାଲା, ଅସନ, ଓ ଚାଦର ଉପରେ ଦିନ କିମ୍ବା ରାତିରେ ଚାଲିଯିବା ନିଷିଦ୍ଧ। ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁଣ୍ଡ ଦେଇ ଶୋଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ବିଶେଷକରି ଉଷା-ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ; ମିଥ୍ୟା କଥା କହିବା ଓ ଅନ୍ୟର ଘରକୁ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ପୁରୁଷ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାରୀଙ୍କୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ସବୁ ନିୟମ ଅନୁସରଣ କଲେ, ତୁମେ ଏମିତି ପୁଅ ପାଇବା, ଯେଉଁଥିରେ ତିନି ଲୋକର ରାଜ୍ୟ ଧାରଣ କରିବାର ଶକ୍ତି ଥିବ।" ଦିତି ନମ୍ରତାରେ 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ସ୍ଵୀକାର କଲେ। ଏହା ପରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ କଶ୍ୟପ ଦେବତାମାନେ ଠାରେ ଚିତ୍ତ ଲଗାଇ ଚାଲିଗଲେ। ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଶିଶୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପୁଣ୍ୟର ଫଳରୂପେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଦାନବ ମାୟା ତାଙ୍କ ମାୟାବଳରେ ଜାଣିଲେ। ମାୟା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମିତ୍ରତା ଗଢିଉଠିଲା। ମାୟା ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯାଇ, ନମ୍ରତାରେ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଖୋଲି କହିଲେ—ଦିତିଙ୍କ ଇଚ୍ଛା, ବ୍ରତ, ତାଙ୍କର ଗର୍ଭର ବୃଦ୍ଧି ଓ ଶକ୍ତି। ସତ୍ୟ ମିତ୍ର ସେଉଁଥିରେ ଯିଏ ଭୟ ଓ ଦ୍ୱେଷର ଅଭାବରେ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବେ ଭରସା ଦେଇଥାଏ, ଅନେକ ପୁଣ୍ୟ କର୍ମର ଫଳରୂପ। ମାୟା, ଦାନବ ନାମୁଚିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଭାଇ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ମିତ୍ରତା କିପରି? କାରଣ, ନାମୁଚି ଏକ ସମୟରେ ଦାନବମାନେଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାୟକ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ର ସହ ଭୟଙ୍କର ଶତ୍ରୁତା ଥିଲା। ଏକଥର ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ନାମୁଚି ଚୁପଚାପ ଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପଛୁଆଁ ଚାଲିଗଲେ, ଯେଉଁ ସମୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏରାବତ ହାତୀକୁ ଛାଡି, ଫେନ ମଧ୍ୟରେ ବିଲିନ ହେଲେ। ଏବେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ବଜ୍ର ଧରି, ଫେନ ଦ୍ୱାରା ନାମୁଚିଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇ ମାୟା ଛୋଟ। ଭାଇଙ୍କ ହତ୍ୟା ପ୍ରତିଶୋଧ ପାଇଁ, ମାୟା ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କରି, ବିଭିନ୍ନ ଭୟାନକ ମାୟା ଶକ୍ତି ଲାଭ କଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ, ମାୟା ଦାନ, ମିଷ୍ଟ କଥା କହିବାରେ ଦକ୍ଷ ହେଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ, ଅଗ୍ନି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମାନ କରି, ଦାନ ଦେଲେ, ଓ ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଜାଣିଲେ ମାୟା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି; ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କରି ମାୟାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ହେ ଦାନବ ନାୟକ, ମୋତେ ଯେଉଁ ବର ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଦିଅ। ମୁଁ ତୁମ ଦାନଶୀଳତା ଶୁଣି, ଚାହିଦା ନେଇ ଆସିଛି।” ମାୟା ବ୍ରାହ୍ମଣ ବୋଲି ଭାବି, କହିଲେ—“ମୁଁ ତୁମକୁ ଯାହା ଚାହିଲ, ଦେଇଛି। ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଦେଖନ୍ତି ଅଧିକ କିମ୍ବା କମ୍ ଦେବା ଉଚିତ୍।” ଏହି ସମୟରେ, ହରି କହିଲେ—“ମୁଁ ତୁମ ସହ ମିତ୍ରତା ଚାହେଁ।” ମାୟା ପଛୁଆଁ କହିଲେ—“ଏହାର କଣ ଉପକାର?” ହରି କହିଲେ—“ମୋ ସହ ତୁମର ଦ୍ୱେଷ ନାହିଁ, ମିତ୍ର। ସତ୍ୟ କହ, ତୁମ ନିଜ ରୂପ ଦେଖା।” ତାପରେ, ହରି ତାଙ୍କ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ରୂପ ଦେଖାଇଲେ। ମାୟା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ, କହିଲେ—“ଏହା କ’ଣ? ତୁମେ ତ ବଜ୍ରପାଣି! ଏହି କାମ ତୁମ ପାଇଁ ଯଥାଯଥିକ ନୁହେଁ, ମିତ୍ର।” ହରି ହସି ଏବଂ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି କହିଲେ—“କାମ ସାରିଗଲା। ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସ୍ୱଲ୍ପ କିମ୍ବା ବଡ଼ ଉପାୟରେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାଧନ କରନ୍ତି।” ଏହା ପରେ, ମହାର୍ଷି, ଶକ୍ର ଓ ମାୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ସ୍ନେହ ହେଲା। ମାୟା ସଦା ହରିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରିଲେ। ଏବେ, ମାୟା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହଳକୁ ଯାଇ, ସମସ୍ତ ଘଟଣା କହିଲେ। ହରି ପଚାରିଲେ—“ମୁଁ କ’ଣ କରିବି?” ମାୟା ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କ ମାୟା ଶକ୍ତି ଦେଲେ। ହରି ପୁନି ପଚାରିଲେ—“ମୁଁ କ’ଣ କରିବି, ମାୟା? କହ।” ମାୟା କହିଲେ—“ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଅ, ଏଠାରେ ଗର୍ଭବତୀ ଦିତି ଅଛନ୍ତି। ସେଠାରେ ସେବା କର, କିଛି ସମୟ ରୁହ। ଏବେ, ମଘବନ୍, ତାଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ବଜ୍ର ଧାରଣ କରି, ଗର୍ଭ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହେଉଅନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଅନୁଗତ ହେଉଅନ୍ତୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରହାର କର; ଏହିପରି କଲେ, ଶତ୍ରୁ ରହିବେ ନାହିଁ।” 'ଏହିପରି ହେଉ' ବୋଲି ମଘବନ୍ ମାୟାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ଏକାକି ଦିତିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଦୈତ୍ୟମାତାଙ୍କ ସେବା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଦିତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶତ୍ରୁତା ଜାଣିଲେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ ଗର୍ଭରେ ଯେଉଁ ଜୀବ ଥିଲେ, ସେ କିଛି କରିପାରିବା ନୁହେଁ, କାରଣ କଶ୍ୟପ ଋଷିଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅପରାଜୟ। ଏବେ, ସହସ୍ରାକ୍ଷ ପୁରନ୍ଦର ବଜ୍ର ଧରି, ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚାହିଲେ ଓ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିଲେ। ଏକ ଦିନ ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ଦିତି ମୁଣ୍ଡ ଧୋଇ ଶୋଇଯାଇଥିବାବେଳେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ସମୟକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବି, ତାଙ୍କ ବଜ୍ର ସହିତ ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏଠାରେ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଜୀବ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହତ୍ୟା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦେଖି, ପୁନିପୁନି ନିର୍ଭୟ ଭାବେ କହିଲେ—“ହେ ବଜ୍ରଧାରୀ, ତୁମେ ମୋତେ କାହିଁକି ରକ୍ଷା କରୁନାହାଁ? ତୁମେ ନିଜ ଭାଇକୁ ହତ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚରେ ନିଜ ଭାଇକୁ ହତ୍ୟା କରିବା ଠାରୁ ବଡ଼ ପାପ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।