ସୀତା ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି କଥା ଦୃଢ଼ ଭାବେ କୁହାଯାଇଥିଲା। ସେଥିପରେ ସମସ୍ତେ ‘ତଥାସ୍ତୁ’ ବୋଲି ଅନୁମୋଦନ କରିଲେ। ତାପରେ ଦଶରଥ କଥା କହିଲେ—"ସୀତା, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଜନକଙ୍କର କନ୍ୟା, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନ ନେଇଥିବା, ଏବଂ ରାମଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା। ତୁମେ ଯାହା କୁହିଛ, ତାହା ଉଚିତ; ଏଥିରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ?" "ତୁମେ ମାନେ କେହି କଷ୍ଟରେ ନାହାଁ, କିନ୍ତୁ ଗୌତମୀଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇବା, ନିବେଦନ ଦେବା, ଓ ପିଣ୍ଡଦାନ କରିବାରେ କିଛି ଶ୍ରମ ଅଛି। ଏବେ ମୁଁ ତିନିଟି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବି; ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ତାହା ତୁମର କୁଳ ପାଇଁ ଉଚିତ।" "ଉଚ୍ଚ କୁଳର ମହିଳାମାନେ ଦେବୀ ଗୋଦାବରୀଙ୍କ କୃପାରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଙ୍କୁ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରର ପାରେ ପହଞ୍ଚାନ୍ତି। ଏଠାରେ କ’ଣ ଅପ୍ରାପ୍ୟ?" ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ପିଣ୍ଡଦାନ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଥିବାବେଳେ ଶତୃଘ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ବା ଉପାଦାନ କିଛି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ସେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଭକ୍ତିସହିତ କହିଲେ, "ଇଂଗୁଡ଼ି ଗଛର ଫଳ ଓ ତାହାର ଚୁନା ପ୍ରାୟ ତୁରନ୍ତ ଆଣାଯାଇଛି।" ତାପରେ ଏହି ଚୁନା ଦ୍ୱାରା ରାମ ଗଙ୍ଗା ତଟରେ ପିତାଙ୍କୁ ପିଣ୍ଡଦାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମନ ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲା ଓ ସ୍ଥିର ହେଇଯାଇଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର ଶୁଣାଗଲା—"ହେ ରାଜକୁମାର, ଦୁଃଖ ପକାଇ ଦେଅ। ତୁମେ ରାଜ୍ୟ ହରାଇ ଅରଣ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚିଛ; ଏଠାରେ ତୁମର କ’ଣ ଅଭାବ?" "ତୁମେ କପଟ ନୁହଁ, ଧର୍ମ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍; ଏଠି ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ ନୁହଁ। ଧନରେ କପଟ ଧର୍ମାନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ସଂସ୍କାରେ ପାପ।" "ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଏହି କଥା ଶୁଣାଯାଏ, ହେ ରାମ, ଯେଉଁ ଭୋଜନ ପୁରୁଷ ଭୋଜନ କରେ, ସେଇ ଭୋଜନ ପିତୃଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୋଗ କରନ୍ତି।" ଯେତେବେଳେ ପିଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା, ସେଠାରେ ରାମ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, ନ ପିତୃଦେହ ଯେଉଁଠାରେ ପରମ ଶ୍ମଶାନ ଥିଲା। ସେଠାରେ ଏପରି ସ୍ମୃତି ହେଲା, ଯାହା ମହାପାପ ଦଳିଦେଇଥାଏ। ତାପରେ ଲୋକପାଳ, ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ ଆସିଗଲେ। ସେମାନେ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ବସିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜୋମୟ, କିନ୍ନରମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାନରେ ବସିଥିଲେ। ରାମଙ୍କ ପିତା ଦଶରଥ ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ। ରାମ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କ ଯାନରେ ଦେଖିଲେ। ତାପରେ ରାମ ହାତ ଜୋଡ଼ି ଭକ୍ତିସହିତ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ମୋ ପିତା କେଉଁଠି?" ତେବେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର ସୀତା ମାଧ୍ୟମରେ ରାମଙ୍କୁ କହିଲା—"ତିନିଟି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତ ରାଜା ଦଶରଥ ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ। ଦେଖ, ପୁତ୍ର," ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ କହିଲେ। "ହେ ରାମ, ତୁମେ ଧନ୍ୟ, ସଫଳ। ତୁମ ପିତା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ଯିଏ ନିଜ ପିତୃମାନେ ଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ସେ ପୁତ୍ର ପ୍ରଶଂସିତ।" "ସେଇ ପୁତ୍ର ଧନ୍ୟ, ମହାପୁଣ୍ୟରେ ଶୋଭିତ, ହେ ବାହୁବଳୀ; ଦେଖ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ପାପରୁ ମୁକ୍ତ, ତିନି ଲୋକରେ ଉଜାଗର।" "ସମସ୍ତ ସମ୍ପତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି କୌଣସି ଲୋକ ପାପୀ, ସେ ଜଳିଥିବା ଗଛ ପରି; କିନ୍ତୁ ଧନ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଧର୍ମିକ ଲୋକ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।" ଏହା ଦେଖି ଦଶରଥ ରାମଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ଶୁଭକାମନା ଜଣାଇ କହିଲେ—"ତୁମେ କର୍ତବ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛ। ଶୁଭ ହେଉ। ହେ ନିର୍ମଳ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଛି। ଏହି ଜଗତରେ ସେଇ ପୁତ୍ର ଧନ୍ୟ, ଯିଏ ପିତୃମାନେ ଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।" ତାପରେ ଦେବସମୂହ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ କହିଲେ—"ହେ ମନୁଷ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ, ଏବେ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଯାଅ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାମ ଦେବତାମାନେ ଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ହେ ଦେବଗଣ, ମୋ ଗୁରୁ ଓ ପିତାଙ୍କ ସହିତ ଆଉ କ’ଣ କର୍ତବ୍ୟ ଅଛି?" "ଗଙ୍ଗା ସମାନ କୌଣସି ନଦୀ ନାହିଁ; ତୁମ ସମାନ କୌଣସି ପୁତ୍ର ନାହିଁ; ଶିବ ସମାନ କୌଣସି ଦେବ ନାହିଁ; ଉଦ୍ଧାରକ ସମାନ କୌଣସି ପୁରୁଷ ନାହିଁ।" "ତୁମେ ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜ କର୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛ; ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବଜମାନେ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଛନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଯାଅ।" ଦେବତାମାନେ ଙ୍କ କଥାରେ ଶକ୍ତି ପାଇ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଭାଇ, ସୀତା ସହିତ ଗଙ୍ଗାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ହୋଇ କହିଲେ—"ଆହା, ଏହି ଗଙ୍ଗାର ଶକ୍ତି କେମିତି! ତିନି ଲୋକରେ ଏପରି କିଛି ନାହିଁ। ଆମେ ଧନ୍ୟ, ଯେଉଁ ଗଙ୍ଗା ତିନି ଲୋକ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଛୁ।" ଏହି ଅତିଆନନ୍ଦରେ ଭରି ରାମ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ, ଷୋଳ ଉପଚାରରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଅଲଙ୍କୃତ କରି, ଛତ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ଛତ୍ରିଶ ଶକ୍ତିର ଧାରୀ ଭାବେ ରାମ ହାତ ଜୋଡ଼ି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ— "ମୁଁ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ, ପୁରାତନ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ସବ୍ୟପ୍ରକାଶ, ଅପାର, ରୁଦ୍ର, ଅବିନାଶୀଶ୍ୱର ଶର୍ବଙ୍କୁ ମୁଁ ମସ୍ତକ ନମାଇ ନମସ୍କାର କରେ।" "ଅବିନାଶୀ ପରମେଶ୍ୱର, ଉମାପତି, ଜଗତ୍ଗୁରୁ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ନାଶକ, ରୋଗ ନାଶକଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।" "ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ରୂପୀ ଶୁଭଙ୍କୁ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମୂଳବୀଜଙ୍କୁ, ସୃଷ୍ଟି କାରଣଙ୍କୁ, ସଂହାରକଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।" "ଗୌରୀପତି ଅବିନାଶୀଙ୍କୁ, ନିତ୍ୟ, କ୍ଷର ଓ ଅକ୍ଷର ଦୁଇଁ ରୂପରେ ଥିବାଙ୍କୁ, ଚିତ୍ସ୍ୱରୂପ, ଅପାର, ତ୍ରିନେତ୍ର ଶିବଙ୍କୁ ମୁଁ ମସ୍ତକ ନମାଇ ନମସ୍କାର କରେ।" "ଦୟାମୟ, ସଂସାର ଭୟଦାୟକ, ଚାହିଦା ପୂରଣକାରୀ, ସୋମପତି, ଉମାପତିଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।" "ତିନି ବେଦର ନୟନ, ତିନି ରୂପରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ, ପବିତ୍ର, ସତ୍-ଅସତ୍ ଉପରେ, ପାପ ନାଶକଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।" "ବିଶ୍ୱମଙ୍ଗଳ ପ୍ରିୟ, ଅନେକ ରୂପରେ, ସଂସାର ରକ୍ଷକ, ସତ୍-ଅସତ୍ ଉତ୍ପାଦକ, ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କୁ ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର କରେ।" "ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱର, ଦେବ-ପିତୃ ଭୋଗ୍ୟ, ପଥ, ନିତ୍ୟମଙ୍ଗଳ ଶିବ, ପୂଜିତ, ଦାତା, ଦାନପ୍ରିୟ ଦେବଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।