ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସେହି ତୀର୍ଥଟି ଗୋବିନ୍ଦ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା, ଏହାକୁ ମଙ୍ଗଳାସଙ୍ଗମ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣତୀର୍ଥ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଡାକାଯାଏ, ଯାହା ସର୍ବୋତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ମାନାଯାଏ। ଏହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥ ଓ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ଦେବ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଗୋବିନ୍ଦ ବିରାଜମାନ। ସେଠାରେ ଯେଉଁ କୌଣସି ସ୍ନାନ, ଦାନ କିମ୍ବା ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ସେସବୁ ଅକ୍ଷୟ ଓ ପିତୃଗଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହୁଏ। ଯିଏ ଦିନେ ଦିନେ ଏହି ତୀର୍ଥର ମହିମା ଶୁଣେ, ପାଠ କରେ କିମ୍ବା ସ୍ମରଣ କରେ, ସେ ହରାଇଥିବା ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ବାସ ପାଇଥାଏ। ଏହି ତୀର୍ଥର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସତେଇ ହଜାର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସେଗୁଡିକ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣତୀର୍ଥ ପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତୀର୍ଥ ଆଉ କେହି ନାହିଁ, ଏହା ବଡ଼ ଫଳଦାୟକ; ଯିଏ ଜନ୍ମଠାରୁ ଏହାର ସେବା ନକରେ, ସେ ନିଷ୍ଫଳ ହୁଏ। ଏହି ତୀର୍ଥକୁ ରାମତୀର୍ଥ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଗର୍ଭହତ୍ୟାର ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରେ; କେବଳ ଏହାକୁ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏଠାରେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଶୂରବୀର ଏବଂ ନଗରପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ରାଜା ଥିଲେ—ସେ ଥିଲେ ଦଶରଥ। ବାଲି ଯେପରି ଆପଣଙ୍କ ବଂଶର ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରିଥିଲେ, ସେପରି ଦଶରଥ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କର ତିନି ରାଣୀ ଥିଲେ। କୌଶଲ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା ଓ କୈକେୟୀ—ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ, ଶୁଭଲକ୍ଷଣ ଓ ଶୂଭାଗ୍ୟଶାଳି ଥିଲେ। ଏହି ଭଳି ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କାଳରେ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତ ଥିଲେ। ସେଇ ସମୟରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ବିଶେଷ କରି ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି ରୋଗ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ଅନାବୃଷ୍ଟି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କ୍ଷତି ଥିଲାନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମ ଶାନ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁଠି ରାଜ୍ୟ ଲାଗି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; କେବଳ ଦେବତା ଜିତିଲେ, କେବଳ ଦାନବ ଜିତିଲେ—ଏଭଳି ହେଉଥିଲା। ଏହି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ, ତିନି ଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ହେଉଥିଲେ; ତେଣୁ ମୁଁ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲି। କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ମୋ କଥା ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ; ପୁଣି ଏକ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଦେବତାମାନେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଈଶାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ସେମାନେ ଦେବତା, ଅସୁର, ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେମାନେ ପୁଣି ତପସ୍ୟା କର, ତାପରେ ଯୁଦ୍ଧ କର।" ଏପରି କହି ସମସ୍ତେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ଏକ ଭୟାଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ସେଠି ନ କେବଳ ଦେବତା, ନ ଦୈତ୍ୟ-ଦାନବମାନେ ବିଜୟୀ ହେଲେ; ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ଏକ ଦେହହୀନ ସ୍ୱର ଶୁଣିଲେ—"ଯେଉଁମାନେ ଦଶରଥ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବିଜୟୀ, ଅନ୍ୟମାନେ ନୁହଁନ୍ତି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ବିଜୟ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କଲେ; ଏବେ ବାୟୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଦଶରଥଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲେ—"ହେ ରାଜନ୍, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆପଣ ଆସିବା ଦରକାର; ଯେଉଁଠି ଦଶରଥ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ବିଜୟ ନିଶ୍ଚିତ। ତେଣୁ ଦେବତାଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଯୋଗ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯାହାକି ଦେବତା ବିଜୟୀ ହେଉନ୍ତି।" ବାୟୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦଶରଥ କହିଲେ—"ନିଶ୍ଚିତ ଆସିବି, ବାୟୁ, ଆପଣ ଯାଆନ୍ତୁ।" ବାୟୁ ଚାଲିଗଲେ, ତାପରେ ଦୈତ୍ୟମାନେ ଆସି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମ ପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ବିଜୟ ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ଅଛି, ତେଣୁ ଦୈତ୍ୟନାୟକଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ।" ତେବେ ଦଶରଥ, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ ବାୟୁଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ, କହିଲେ—"ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଶପଥ ଦେଇଛି; ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ଚାଲିଯାଆନ୍ତୁ।" ଏହିପରି କହି, ସେ ରାଜା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ, ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ନାମୁଚିଙ୍କ ଭାଇମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ରାଜାଙ୍କ ରଥର ଅକ୍ଷ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ରାଜା ଅବାକ୍ ହୋଇ, ରଥର ଅକ୍ଷ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି ବୋଲି ଜାଣିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଏହି ସମୟରେ କୈକେୟୀ, ସୁନ୍ଦର ଭୃକ୍ତି ଧାରିଣୀ, ରାଜାଙ୍କ ପାଖରେ ଦଢ଼ିଥିଲେ। ସେ ନିଜେ ରାଜାଙ୍କୁ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଅକ୍ଷ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି ଦେଖି, ସେ ନିଜ ହାତ ଦେଇ ସେଠାରେ ରଖିଦେଲେ। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚମତ୍କାର କାର୍ଯ୍ୟ; ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାରଥୀ ଭାବେ, ତାଙ୍କ ରଥର ଅକ୍ଷ ନିଜ ହାତରେ ଧରି ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ପାଇଲେ। ଦଶରଥ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କଲେ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅନେକ ବର ପାଇଲେ, ତାଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଖୁସି ହୋଇ ଆଉ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଫେରିଲେ। ଫେରାପଥରେ ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାକୁ ଦେଖି, କୈକେୟୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ସେଠାରେ ତିନିଟି ବର ଦେଲେ, ଓ ନାରଦ, କୈକେୟୀ ରାଜାଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ କହିଲେ—"ଏହି ବରମାନେ ମୋ ଚାହିଦା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ରହୁନ୍ତୁ।" ଏପରି କହି, ରାଜା ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟାକୁ ଅଳଙ୍କାର ଦେଇ, ରଥରେ ବସି ବିଜୟ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ନଗରକୁ ଫେରିଲେ। ଯେଉଁ ସମୟରେ ନାରୀମାନେ ପ୍ରିୟ ଥାନ୍ତି, ସେଠି କ’ଣ ଦେବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁ? ଏକଥା ଭଳି, ଏକଦିନ ଦଶରଥ ଶିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ଶିକାରକୁ ଗଲେ। ସେ ରାତିରେ ଅରଣ୍ୟରେ ଘୁଞ୍ଚି, ଏକ ଜଳାଶୟ ତିଆରି କଲେ; ଏହିପରି ରାଜା ସପ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ।