ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପତ୍ତିର ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ, ଆମ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଭିଷେକ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଗଲା। ଏହି ଅବସରରେ, ଏହି ଜନ୍ମ କିମ୍ବା ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଶୁଭ କର୍ମ କରାଯାଇଛି, ସେଗୁଡିକର ଫଳ ସଫଳ ହେଉ—ଏହିପରି ଭାବରେ ଗୋଦାବରୀ ନଦୀକୁ ନମସ୍କାର ଜଣାଯାଇଛି। ଯେଉଁ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଏହିପରି ଭାବରେ ଆମକୁ ସ୍ମରଣ କରି ଗୌତମୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରେ, ତାଙ୍କର ଧର୍ମ ଆମ ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି; ସେ ପୂର୍ବଜନ୍ମର ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶୁଭଗୁଣ ଧାରଣ କରିଥାଏ। ଏହିପରି ସମ୍ମତି ଦେଇ, ଆନନ୍ଦିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଗୁରୁ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହା ଅଭିଷେକ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅଭିଷେକର ଫଳରେ ନଦୀ ଶୁଭ ହୋଇ 'ମଙ୍ଗଳା' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା; ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗମ ଗଙ୍ଗାର ମତି ଶୁଭ ଫଳଦାୟକ ହେଲା। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ ବିଶ୍ୱର ଅବତାର ବିଷ୍ଣୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରକଟ ହେଲେ; ଶକ୍ର ବିଶ୍ୱର ମାଲିକଙ୍କୁ ଥିବା ଭୂମି ତିନି ଲୋକ ସମାନ ଅର୍ଜନ କରିଲେ। ସେଠି ବିଷ୍ଣୁ 'ଗୋବିନ୍ଦ' ନାମରେ ଖ୍ୟାତି ଲାଗିଲେ; ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ର ତିନି ଲୋକ ସମାନ ଭୂମି ଅର୍ଜନ କରିଲେ। ସେଠି, ହରି ଏହା ଦେଇଥିଲେ, ଗୋବିନ୍ଦ ହରି ହେଲେ; ତିନି ଲୋକର ସ୍ୱାମିତ୍ୱ ହରିଙ୍କୁ ହରିଙ୍କୁ ଦେଇ ଅର୍ଜନ କରାଗଲା। ଯେଉଁଠି ଏହି ସ୍ଥିରତା ସ୍ଥାପିତ ହେଲା, ଦେବଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବୃହସ୍ପତି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ, ଦେବତାମାନେ ପୂଜିତ ଦେବତା 'ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର' ଏଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ରୂପେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ଦେବତାର ରାଜାଙ୍କ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ। ଏହି ତୀର୍ଥ ଗୋବିନ୍ଦ, ମଙ୍ଗଳାସଙ୍ଗମ ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣତୀର୍ଥ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ଏଠି ଇନ୍ଦ୍ରତୀର୍ଥ ଏବଂ ବାର୍ହସ୍ପତ୍ୟ ନାମରେ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେଠି ଦେବତା ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଗୋବିନ୍ଦ ବିଦ୍ୟମାନ। ଏଠି କରାଯାଇଥିବା ସ୍ନାନ, ଦାନ, ମେଧା କର୍ମ ସମସ୍ତ ଅସୀମ ଫଳଦାୟକ ଏବଂ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ। ଏଠି ତୀର୍ଥର ମହିମା ଦିନେ ଶୁଣିବା, ପଠିବା, ସ୍ମରଣ କରିବା ରାଜ୍ୟ ହାରାଇଥିଲେ ତାହା ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତି କରାଯାଏ। ଉଭୟ କୂଳରେ, ବେଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ସେଠି ସତ୍ତାଧିକ ତୀର୍ଥ—ସତ୍ୟାଳିସ ହଜାର ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦିଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣତୀର୍ଥର ଦ୍ୱାରା ମହାଫଳ ମିଳେ; ଯେଉଁ ମଣିଷ ଜନ୍ମଠୁ ଏହାର ସେବା ନ କରେ, ସେ ଫଳହୀନ। ଏହି ତୀର୍ଥ 'ରାମତୀର୍ଥ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଗର୍ଭହତ୍ୟା ପାପ ନାଶ କରେ; ଏହାର ମହିମା ଶୁଣିଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ତୀର୍ଥର ମହିମା ସମ୍ବଳିତ ଏକ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିବା, ଶକ୍ର ସମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଶୂର, ସମ୍ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଦଶରଥ ରାଜା। ବାଲି ପରି, ସେ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବଜ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିଲେ; ତାଙ୍କର ତିନି ରାଣୀ ଥିଲେ। କୌଶଲ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା ଏବଂ କୈକେୟୀ—ସମ୍ପ୍ରଭା, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଓ ରୂପରେ ଶୋଭିତ—ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ। ଏହି ଦଶରଥ ରାଜା ଅୟୋଧ୍ୟାର ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଥିଲେ; ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞ ବସିଷ୍ଠ ତାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ପୂରୋହିତ ଥିଲେ। ସେ ଶାସନ କାଳରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ରୋଗ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ, ଅନାବୃଷ୍ଟି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କ୍ଷତି ଥିଲାନି। ସମସ୍ତ ଆଶ୍ରମ ଏକାଏକି ଆନନ୍ଦରେ ଅନୁଭୂତି କରୁଥିଲା, ଦଶରଥ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଶାସକ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ସ୍ୱାମିତ୍ୱ ପାଇଁ ଏକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଆରମ୍ଭ କଲେ; କେବେ ଦେବତା ଜିତିଲେ, କେବେ ଦାନବମାନେ। ଏହି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଚାଲିଥିବାବେଳେ, ନାରଦ, ତିନି ଲୋକ ଭୟଭୀତ ହେଲା; ତାପରେ ମୁଁ ଦୈତ୍ୟ ଦାନବମାନେ ଉପଦେଶ ଦେଲି। କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ମୋ ଉପଦେଶ ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ; ପୁନଃ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଦେବତାମାନେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଈଶାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ଦୁଇଜଣେ ଦେବତା, ଅସୁର, ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବମାନେ ଉପଦେଶ କଲେ—'ଯେଉଁମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପୁନଃ ତପସ୍ୟା କରି ଯୁଦ୍ଧ କରନ୍ତୁ'। ସମସ୍ତେ ଏହି ଉପଦେଶ ଅନୁସରି ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। କିନ୍ତୁ ଦେବତାମାନେ ଇର୍ଷ୍ୟାରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ସେଠି କେବେ ଦେବତା, କେବେ ଦାନବମାନେ ଜିତିଲେ ନାହିଁ; ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବାବେଳେ ଏକ ଶରୀରହୀନ କଣ୍ଠ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲା—'ଯେଉଁମାନେ ଦଶରଥ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଜିତିବେ, ଅନ୍ୟମାନେ ନୁହେଁ'। ଏହି ଶୁଣି, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ତାପରେ ବାୟୁ ତ୍ୱରିତ ଦଶରଥଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲେ—'ଏହି ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଦଶରଥ ରାଜା ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ଜୟ ଅଛି'। 'ଏହିପରି, ଦେବତାମାନେ ଜିତିବା ପାଇଁ ଆପଣ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଯିବା ଉଚିତ'। ବାୟୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଦଶରଥ କହିଲେ—'ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଯିବି; ବାୟୁ, ଆପଣ ଇଚ୍ଛାମତେ ଯାନ୍ତୁ'। ବାୟୁ ଯିବା ପରେ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ଦଶରଥଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି, 'ମହାରାଜ, ଆପଣ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ସହଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ' ଏବଂ 'ଦଶରଥ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଜୟ ଅଛି, ଆପଣ ଦୈତ୍ୟମାନେ ସହିତ ଯିବା ଉଚିତ' କହିଲେ। ତାପରେ, ବାୟୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦଶରଥ କହିଲେ—'ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛି; ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନେ ଯାନ୍ତୁ'। ଏହିପରି, ରାଜା ଏହିଠାରେ ନିଷ୍ପତି କରି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଦେବମଣ୍ଡଳ ଦେଖିଥିବାବେଳେ, ନାମୁଚିଙ୍କ ଭାଇମାନେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଦଶରଥଙ୍କ ରଥ ଚକ୍ର ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ।