ଏକ ଦିନ, ଏକ ଭକ୍ତ ବିଶ୍ୱର ମହାନ ଦେବତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ—"ଓ ଯଶୋଦାତା, ତୁମେ ଯଶସ୍ୱୀ ହେଉଛ! ଓ ରୂପଦାତା, ସମସ୍ତ ରୂପ ତୁମେ ଧାରଣ କର! ଓ ଆନନ୍ଦଦାତା, ତୁମେ ଆନନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି! ଓ ପବିତ୍ରତାର ପବିତ୍ରକାରୀ, ତୁମେ ଜୟ ପାଅ। ଶାନ୍ତିଦାତା ତୁମେ ଜୟ ପାଅ, ତୁମେ ଶାନ୍ତିର ମୂର୍ତ୍ତି! ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ତୁମେ ଜୟ ପାଅ! ପାନୀୟ ଦେଇଥିବା, ତୁମେ ନିଜେ ପାନୀୟ! ତୁମର ରୂପ ଆଲୋକ! ଓ ବାମନ, ଧନର ନାୟକ, ଧୂମ୍ରଧ୍ୱଜ ଧାରଣକାରୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦେଇଥିବା ଦାତା, ତୁମର ଦାତାର ରୂପକୁ ଶତ୍ଶତ ନମସ୍କାର।" "ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ଆତ୍ମା, ଯିଏ ତିନି ଲୋକରେ ଚଳିଥାଏ, ଜୀବମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦୂର କରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, କମଳନୟନ ବିଷ୍ଣୁ, କରୁଣାର ସାଗର! ମୋ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ତୁମର କର ରଖ।" ଏପରି ଭାବରେ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବାବେଳେ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ଏକ ବର ଦେଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଏହି ବର ପାଇଁ ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ସେ ରାଜା ବିନମ୍ର ଭାବେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଚାହେଁ। ଓ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ମୋତେ ଏହା ଦେଇଛ, ମୋର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହେଲା।" ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା ଓ ସ୍ତୁତି କରିବା ପରେ, ପ୍ରଭୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏହା ପରେ ସମୟ କ୍ରମେ ରାଜା ଦେବତାମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ହେଲେ। କିନ୍ତୁ, ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର କର୍ମର ଫଳରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତିନିଥର ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ହରାଇଥିଲେ—ନହୁଷ ଦ୍ୱାରା, ବୃତ୍ର ହତ୍ୟା, ସିନ୍ଧୁସେନ ହତ୍ୟା, ଏବଂ ଅହଲ୍ୟା ସହ ସଂଯୋଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣରୁ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖଦ ଘଟଣାକୁ ବାରମ୍ବାର ମନେ ପକାଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ଚିନ୍ତା ଓ ଶୋକରେ ଭାରିତ ହୋଇ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ମୁଁ କେଉଁଠି ଦୋଷ କରିଛି, ଯେଉଁଠାରୁ ବାରମ୍ବାର ମୋର ରାଜ୍ୟ ହରାଯାଏ? ଏହି ଅପମାନ ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅଭିଶାପ।" ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, "କିଏ ସତ୍ୟରେ କର୍ମର ଗଭୀର ଗତି ଓ ଜୀବମାନଙ୍କର ପଥକୁ ଜାଣିପାରିବ? କେବଳ ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣନ୍ତି।" ତେଣୁ, ବୃହସ୍ପତି ହରିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପଚାର। ସେ ପୂର୍ବ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ସମସ୍ତ ଜାଣନ୍ତି।" ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ପଚାରିଲେ, "ଓ ପ୍ରଭୁ, କେଉଁ ଦୋଷରେ ଏହି ଉତ୍ତମମନା ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ହରାଉଛନ୍ତି? ଆମ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର।" ବ୍ରହ୍ମା ଦୀର୍ଘ ଧ୍ୟାନ ପରେ କହିଲେ, "ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କର୍ମ ଦୋଷରେ ଇନ୍ଦ୍ର ରାଜ୍ୟ ହରାଇଛନ୍ତି। ଅନୁଚିତ ସ୍ଥାନ, ସମୟ, ଆସ୍ଥା, ମନ୍ତ୍ରର ତ୍ରୁଟି, ଅପବିତ୍ର ଦାନ, ଅପବିତ୍ର ପଦାର୍ଥର ନିବେଦନ ଏବଂ ଦେବତା, ପିତୃ ଓ ଦୈବତଙ୍କୁ ଅସମ୍ମାନ କରିବା—ଏହି ସମସ୍ତ ଦୋଷ ତାଙ୍କ କର୍ମକୁ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇଛି। ଏହି ଦୋଷରୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଅଭିମାନ, ଦୁଃଖ ଓ ସ୍ଥାନ ହାନି ହୁଏ; ମନ ଅସ୍ଥିର ଥିଲେ କର୍ମ ଫଳ ଦୁଃଖଦାୟକ ହୁଏ।" "କର୍ମ ସଫଳ ହୁଏ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଚିନ୍ତିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଜେଉଁଠାରେ ନିଜ କର୍ମ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେଠାରେ କୌଣସି ଦୁଃଖ ଆସିନଥାଏ?" "ତେବେ, ମୁଁ ସେମାନେଠାରେ ପୂର୍ବ ଉପାଖ୍ୟାନ କହିଥିଲି—ଏହି ଧନ୍ୱନ୍ତରି, ଆୟୁଷଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଉତ୍ତମମନା ଥିଲେ। ଅନ୍ଧକାର ଦ୍ୱାରା ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ବିଷ୍ଣୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲେ। ପୂର୍ବ ଜନ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଘଟଣା ବିସ୍ତାରରେ କହିଲି। ଏହା ଶୁଣି, ଦୁଇଜଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ପୁଣି ପଚାରିଲେ, 'ଏହି ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ବାଧା କିପରି ଦୂର କରିବାଯିବ?'" "ମୁଁ ଧ୍ୟାନ କରି କହିଲି: ଏହି ଦୁଃଖ ସାଗର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାର ଉପାୟ ଏବଂ ଦୋଷର କାରଣ ଶୁଣ। ଏହା ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ରୟ ଓ ଜୀବନ୍ତାବସ୍ଥାରେ ମୁକ୍ତି। ଗୌତମୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଯାଇ, ହରି ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର। ଏହା ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପବିତ୍ରତା ଉପାୟ ନାହିଁ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ଗୌତମୀ ନଦୀକୁ ଗଲେ, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ କରି ଆନନ୍ଦରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ—"ମତ୍ସ୍ୟ, କୂର୍ମ, ବରାହ, ନୃସିଂହ, ବାମନ—ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ହୟଗ୍ରୀବ, ତ୍ରିବିକ୍ରମ, ବୁଦ୍ଧ, ରାମ, କଳ୍କି ଆଦି ରୂପରେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଅନନ୍ତ, ଅଚ୍ୟୁତ, ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ, ଭିନ୍ନଭିନ୍ନ ଦେବତା ରୂପରେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ସରସ୍ୱତୀ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ତିନି ଲୋକର ଆକାର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ସର୍ବଜ୍ଞ ପ୍ରଭୁ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।" "ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଚେଷ୍ଟାରେ ଶୋଭିତ, ଅନେକ ହସ୍ତ, ଜଂଘା, ପାଦ, କାନ, ଚକ୍ଷୁ, ମୁଣ୍ଡ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଆନନ୍ଦମୟ ତୁମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଅନେକେ ସ୍ଵୟଂ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଯେଉଁଯେଉଁ ଜନ ହରିଙ୍କ ଶରଣ ନେଇନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୁଃଖ ଓ ଅପବିତ୍ରତାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ଧନ୍ୟତାରୁ ବଞ୍ଚିତ ରହନ୍ତି।" "ମୁକ୍ତିକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିବାମାନେ ତୁମକୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ପରମ, ଅନନ୍ତ ଆଲୋକ, ଓଁକାର ମୂଳ, ପ୍ରକୃତି ତୀର୍ଥ, ଚିତ୍ସ୍ୱରୂପ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦ ଭାବରେ ମନେ କରନ୍ତି। କାମନା ନଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଚମହାଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ପୂଜନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ସଂସାର ସାଗର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ତୁମ ଦିବ୍ୟ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।" "ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି ସମଭାବ ରଖି, ଷଡ଼ ତରଙ୍ଗ ଜ୍ଞାନରେ ନିପୁଣ ହୋଇ, ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତ ରଖି, କର୍ମର ଫଳ ତ୍ୟାଗ କରି, ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ହେ ଶମ୍ଭୁ, ତୁମେ ଏକତ୍ୱରେ ଲୀନ ହୁଅନ୍ତି।" "ନ କୁଳ, ନ କର୍ମ, ନ ବେଦ, ନ ଧ୍ୟାନ, ନ ସମାଧି—ଏହି କିଛି ନୁହେଁ; ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ରୁଦ୍ର, ଶିବ, ଶଙ୍କର, ଶାନ୍ତମନା ସୋମଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ।" "ଏକ ମୂର୍ଖ ମଧ୍ୟ ହେ ଶମ୍ଭୁ, ତୁମର ପାଦେ ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତିର ରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରେ—ଜ୍ଞାନ, ଯଜ୍ଞ, ତପସ୍ୟା, ଧ୍ୟାନ, ନିବେଦନ ଓ ମହାଫଳରେ।" "ଏହି ପରମ ଫଳ ହେଉଛି—ଦିନ ଓ ରାତି ସୋମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଭକ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ, ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଶ୍ରୁତି ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭୂତ।