ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବତାମାନେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବିଜୟ ଓ ବନ୍ଦନା ଜଣାଇ ଗୁଣଗାନ କରୁଥିଲେ। “ଜଗତର ନାୟକ! ସର୍ପ ଉପରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ! ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଗୋବିନ୍ଦ! ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକାରୀ! ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ ଓ ନମସ୍କାର!” ଏଭଳି ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନେକ ଶ୍ଲୋକରେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଥିଲେ। “ବିଶ୍ୱର ଆଧାର ଓ ପୋଷକ! ଜୟ ହେଉ, ଏକାଧିକ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଅନସ୍ତିତ୍ୱର ମାଳିକ! ଧର୍ମର ମାଧବ ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ!” “ଇଚ୍ଛାର ସ୍ୱରୂପ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥିବା ରାମ, ଗୁଣର ସାଗର, ନିର୍ମଳତା ଓ ଶ୍ରୀର ଦାତା! ଶୁଭ ଦାତା, ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ!” “ସମସ୍ତ ଜୀବର ନାୟକ, ମନୁଷ୍ୟର ସୃଷ୍ଟିକାରୀ! କ୍ରିୟା ଓ କ୍ରିୟାର ସ୍ୱରୂପ, ପୀତବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା ପ୍ରଭୁ! ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ!” “ସମସ୍ତର ମାଳିକ, ଶୁଭତାର ଅବତାର, ସତ୍ତ୍ୱର ନାୟକ, ବେଦଜ୍ଞ! ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ!” “ଜନ୍ମର ଉତ୍ସ, ଜନ୍ମରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ପରମାତ୍ମା! ମୋର ନମସ୍କାର! ମୋକ୍ଷ ଦାତା, ମୋକ୍ଷର ସ୍ୱରୂପ, ଭୋଗ ଦାତା, କେଶବ ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ!” “ଲୋକର ନାଥ, ଜୀବର ନାଥ, ପାପ ନାଶକ, ଭକ୍ତମାନେ ପ୍ରତି ଦୟାଳୁ, ଚକ୍ରଧାରୀ! ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ!” “ସମ୍ମାନ ଦାତା, ମନସ୍ୱରୂପ, ଜଗତରେ ପୂଜିତ, ଧର୍ମ ଦାତା, ଧର୍ମର ଅବତାର, ଭବ ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବା! ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ!” “ଅନ୍ନ ଦାତା, ଅନ୍ନର ସ୍ୱରୂପ, ଵାଣୀ ନାୟକ, ଶକ୍ତି ଦାତା, ଶକ୍ତିର ସ୍ୱରୂପ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଜୟ ଓ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦାତା! ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ!” “ଯଜ୍ଞ ଦାତା, ଯଜ୍ଞର ସ୍ୱରୂପ, ପଦ୍ମନେତ୍ର, ଦାନ ଦାତା, ଦାନର ସ୍ୱରୂପ, କୈଟଭ ନାଶକ! ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ!” “ଖ୍ୟାତି ଦାତା, ଖ୍ୟାତିର ସ୍ୱରୂପ, ରୂପ ଦାତା, ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଆନନ୍ଦ ଦାତା, ଆନନ୍ଦର ଅସ୍ତିତ୍ୱ, ଶୁଧ୍ଧର ଶୁଧ୍ଧ କରିଥିବା! ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ!” “ଶାନ୍ତି ଦାତା, ଶାନ୍ତିର ସ୍ୱରୂପ, ଶଙ୍କରର ଜନ୍ମ, ପାନୀୟ ଦାତା, ପାନୀୟର ସ୍ୱରୂପ, ଆଲୋକମୟ ଆକୃତି! ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ!” “ବାମନ, ଧନର ନାଥ, ଧୂମ୍ରଧ୍ୱଜ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଦାନ କରିଥିବା, ଦାନର ଆକୃତି! ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ!” “ତିନି ଲୋକରେ ଚଳିଥିବା ଆତ୍ମା, ଜୀବମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ନାଶକ, ପଦ୍ମନେତ୍ର, ଦୟାର ସାଗର! ବିଷ୍ଣୁ, ମୋର ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଆପଣଙ୍କର ହାତ ରଖନ୍ତୁ!” ଏଭଳି ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ବେଳେ, ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରଣ କରୁଥିବା ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ବର ଦେଲେ—ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବାର ଆଶୀର୍ବାଦ। ଡ଼ାନ୍ବନ୍ତରୀ, ଚକ୍ରଧାରୀ ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୃଦୟରେ ବର ଗ୍ରହଣ କଲେ। ରାଜା, ନମ୍ରତାରେ ନମସ୍କାର କରି, କହିଲେ—“ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ସମ୍ରାଜ୍ୟ ଚାହେଁ। ବିଷ୍ଣୁ, ଆପଣ ମୋତେ ଏହା ଦେଇଛନ୍ତି; ମୋର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହେଲା।” ଏଭଳି ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା ଓ ପୂଜା କରିବା ପରେ, ଭଗବାନ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏହା ପରେ, ରାଜା ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକ ହେବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଲେ। ବହୁ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର କର୍ମର ଫଳରୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଧାରଣ କରିଥିବା, ତିନିଥର ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ହରାଇଥିଲେ। ନହୁଷ, ବୃତ୍ରର ବଧ, ସିନ୍ଧୁସେନ ହତ୍ୟା, ଅହଲ୍ୟା ସହ ଯୋଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣରୁ ଏହି ଘଟିଥିଲା। ଏହି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ମନେ ପକାଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦୁଃଖ ଓ ଚିନ୍ତାରେ ଭରି, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ କହିଲେ—“ବାଣୀର ନାଥ, କଣ କାରଣରୁ ମୁଁ ମୋର ରାଜ୍ୟ ହରାଉଛି? ବାରମ୍ବାର ଏହି ଅପମାନ ମୋତେ ଦୁଃଖ ଦେଉଛି, ଏହା ମନୁଷ୍ୟ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ଖରାପ ବିପତ୍ତି।” “କିଏ ଏହି ଗଭୀର କର୍ମ ଓ ଜୀବମାନଙ୍କର ପଥକୁ ଜାଣିପାରିବ? କେହି ଏହି ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ ଜାଣିପାରିବ ନାହିଁ।” ବୃହସ୍ପତି ହରିଙ୍କୁ କହିଲେ—“ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପଚାର। ସେ ଭୁତ, ଭବିଷ୍ୟତ୍, ବର୍ତ୍ତମାନ ସମସ୍ତ ଜାଣନ୍ତି।” “ସେ କହିବେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବୃହସ୍ପତି ମୋତେ ନମସ୍କାର କରି, ପଚାରିଲେ—‘ପ୍ରଭୁ, କେଉଁ ଦୋଷରୁ ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର ରାଜ୍ୟ ହରାଇଥିଲେ? ଆମ doubt ଦୂର କରନ୍ତୁ।’” ତେବେ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା, ଦୀର୍ଘ ଧ୍ୟାନ ପରେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ କହିଲି—“ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କର୍ମ ଦୋଷରୁ ସେ ରାଜ୍ୟ ହରାଇଛନ୍ତି। ଅନୁଚିତ ସ୍ଥାନ, ସମୟ, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ମନ୍ତ୍ରର ତ୍ରୁଟି, ଅନୁଚିତ ଦାନ, ଅଶୁଦ୍ଧ ଉପଚାର—ଏହି ସବୁ ଦୋଷରୁ ଏହି ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ଆସିଥାଏ।” “ବିଶେଷ କରି, ଦେବ, ପିତୃ, ଦୈବତାଙ୍କୁ ଅସମ୍ମାନ କରିବା ଦୋଷରୁ ଏହି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କର୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି ଦୋଷରୁ ଅତି ଅହଂକାର, ଦୁଃଖ, ଅପସ୍ଥାନ ଛାଡିପାରିବା କଷ୍ଟକର; କର୍ମ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ବିପତ୍ତି ଆସିଥାଏ।” “କର୍ମ ସଫଳ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏହିଅର୍ଥରେ ଚିନ୍ତିତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଅପୂର୍ଣ୍ଣ କର୍ମ ରହିଲେ, କେଉଁ ବିପତ୍ତି ଆସିବ ନାହିଁ?” ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ପୂର୍ବ ଗଳ୍ପ କହିଲି—ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଡ଼ାନ୍ବନ୍ତରୀ, ଆୟୁଷଙ୍କର ପୁତ୍ର, ଉତ୍ତମ ମନସ୍ତିତ୍ୱର ଥିଲେ। ଅନ୍ଧାରର ଅପସ୍ଥାନ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ବିଷ୍ଣୁ ନାଶ କରିଥିଲେ; ପୂର୍ବ ଜନ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଘଟଣା ବିବରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଶୁଣି ବୃହସ୍ପତି ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଇ, ପୁନଃ ପଚାରିଲେ—“ଏହି ଦୋଷର ଅପସ୍ଥାନ କିପରି ହେବ?” ମୁଁ ଧ୍ୟାନ କରି, କହିଲି—“ଦୋଷର କାରଣ, ସଫଳତାର ମୂଳ, ଦୁଃଖ ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାର ଉପାୟ ଶୁଣ। ଏହା ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟର ଆଶ୍ରୟ, ଜୀବନରେ ମୋକ୍ଷ ଦାତା; ଦେବୀ ଗୌତମୀଙ୍କୁ ଯାଇ, ହରି ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧି ହେବ। ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ସବୁ କିଛି ଛାଡି ଗୌତମୀଙ୍କୁ ଗଲେ, ସମୟ ଅନୁସାରେ ନିମ୍ନାନ୍ତରେ ସ୍ନାନ କରି, ଉଲ୍ଲାସରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। “ମତ୍ସ୍ୟ, କୂର୍ମ, ବରାହ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର! ନୃସିଂହ, ବାମନ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର!” “ହୟଗ୍ରୀବ, ତ୍ରିବିକ୍ରମ, ବୁଦ୍ଧ, ରାମ, କଳ୍କି ରୂପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର!” ଏଭଳି ଦେବତାମାନେ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଅନେକ ଅବତାରରେ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କଲେ, ଏହି ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଦୋଷର ଅପସ୍ଥାନ ହେଲା, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ପୁନଃ ଶୁଭ ଫଳ ଉପଲବ୍ଧ କଲେ।