ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଏକ ଅତି ପବିତ୍ର କଥା ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ କେବଳ ମୁଣ୍ଡ ଦେଖିଲେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ମିଳେ, ସେଠାରେ ସ୍ୱୟଂ ରୁଦ୍ର ଆସି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଥିଲେ। ସେଠାକୁ ରୁଦ୍ରତୀର୍ଥ କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୁଶ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତା ନିଜ ନିଜ ରୂପରେ ବିରାଜିତ; ଏହିଠାରୁ ଏହା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ସୌର୍ୟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ। ମହାଦେବ ଯେଉଁ ପଞ୍ଚମ ମୁଣ୍ଡ କାଟିଥିଲେ, ସେଠି ଏହି ମୁଣ୍ଡ ଅବିମୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ। ଯେଉଁଠାରେ ଗୌତମୀ ତଟରେ, ଅବିମୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ବ୍ରହ୍ମତୀର୍ଥରେ କେବଳ ମୁଣ୍ଡ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଖୋପ ଦେଖିଲେ, ସେଠାରେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ; ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଅବିଘ୍ନ ନାମରେ ଓଡ଼ାଯାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର କରେ। ମୁଁ ଏଠାରେ ଘଟିଥିବା ଘଟଣା କୁହିବି, ନାରଦ, ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣ। ଗୌତମୀ ନଦୀର ଉତ୍ତର ତଟରେ ଦେବତାମାନେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ଆୟୋଜନ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କିଛି ବାଧା ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉନାହିଁ। ତେବେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ମୋତେ, ଅର୍ଥାତ୍ ହରିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଆହ୍ୱାନ କଲେ। ମୁଁ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗି ଏହି ବାଧାର କାରଣ ଜାଣି ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲି: ଏହି ବାଧା ଭିନାୟକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେଉଛି, ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ଆଦିଦେବ ଭିନାୟକଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତୁ। ଦେବତାମାନେ "ତଥାସ୍ତୁ" ବୋଲି, ଗୌତମୀ ତଟରେ ସ୍ନାନ କରି, ଭକ୍ତି ସହିତ ଗଣନାୟକ ଭିନାୟକଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଯିଏ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦେବତାମାନେ, ଏହାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଈଶ, ବିଷ୍ଣୁ, କିମ୍ବା ଲୋଟସ୍ଜ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ପୂଜିତ, ସେହି ବିଘ୍ନନାଶକଙ୍କୁ ଆମେ ଶରଣ ନେଉଛୁ। ଏହି ବିଘ୍ନନାଶକ ସମାନ ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି; ଏହି କଥା ଜାଣି, ତ୍ରିପୁରାସୁର ନାଶକ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବଡ଼ ଯଜ୍ଞରେ ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର ହେଉ, ଏହି ଭାବନାରେ ଦେବଗଣ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ଦେବୀଙ୍କ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ହେଲା। ଦେବଗଣ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କରି, ନୂତନ ଜନ୍ମା ଭିଘ୍ନେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସେ ମାଆଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରେମ କରି, ତାଙ୍କ ଗୋଦେ ବସି, ତାଙ୍କର ଚୂଡ଼ାରେ ଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଲୁଚାଇଦେଲେ, ଏହି ମଜାଳିଆ ଚରିତ୍ର ତାଙ୍କର। ସେ ମାଆଙ୍କ ଦୁଧ ପିଇଲେ, କିନ୍ତୁ ଭାଇପାଇଁ ମନରେ ଇର୍ଷ୍ୟା ରଖିଲେ; ଏହି ଭିଘ୍ନନାଶକ ପିଲାକୁ ସ୍ୱୟଂ ଶିବ "ଲମ୍ବୋଦର" ନାମ ଦେଲେ। ଦେବତାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ, ମହେଶ୍ୱର କହିଲେ, "ନୃତ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉ!" ପାଦପଦ୍ମର ଧ୍ୱନିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଗଣନାୟକ ଭାବେ ଅଭିଷେକ କଲେ। ଯିଏ ଏକ ହାତରେ ପାଶ ଧରିଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ହାତରେ ପରଶୁ, ସେଉଁଠି ମାଆଁ ନିକଟକୁ ମଧ୍ୟ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି; ଏ ଭିଘ୍ନନାଶକ ସମାନ କେହି ନାହାନ୍ତି। ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ—ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦେବାସୁରମାନେ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ତାଙ୍କର ପୂଜା କେବେ ବିନାଶ ନେଇଆସେନାହିଁ; ସେଉଁଠି ପ୍ରଥମେ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ଯାହାଙ୍କ ପୂଜାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ଏବଂ ନିଜ ଶକ୍ତିର ଗର୍ବ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଯାଏ—ସେ ମୌଷିକବାହନ ଭିଘ୍ନେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା କରେ। ଯିଏ ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ ଏବଂ ଅନେକ ମନୋହର କଳାରେ ମାଆଁକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ଶରଣ ନେଉଛି। ଯିଏ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ, ଅସୁରମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ସ୍ତୁତି, ନମସ୍କାର, ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ବାପାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ସଦା ସଫଳ, ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଗଣେଶଙ୍କୁ ମୁଁ ଶରଣ ନେଉଛି। ଏଠାରେ ତାଙ୍କୁ ପିତା ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ପୂଜିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ପୁନି ବାଧା ଦୂର କଲେ—ସେହି ଗଣେଶଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ। ଦେବଗଣ ଏପରି ସ୍ତୁତି କଲେ, ଭିଘ୍ନେଶ୍ୱର ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ମୋ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦେବଶତ୍ରୁଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଦୂର ହେବ।" ଯେତେବେଳେ ଦେବମାନେ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ, ଗଣେଶ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତି ଏବଂ ସଂୟମ ସହିତ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ସ୍ମରଣ କରିବେ, ସେମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ କେବେ ଆସିବ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଏଠାରେ ଭକ୍ତି ଓ କ୍ଷମତା ସହିତ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ କରିବେ, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ କାମନା ସଫଳ ହେବ।" ସେମାନେ "ତଥାସ୍ତୁ" ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ଯଜ୍ଞ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେଠାଠାରୁ ଏହି ସ୍ଥାନ "ଅବିଘ୍ନ" ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଦୂର ହୁଏ। ଏହିଠାରେ ଅନ୍ୟ ଏକ ପବିତ୍ର କଥା ଅଛି—ଏହା "ଶେଷତୀର୍ଥ" ଭାବେ ଖ୍ୟାତ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଶେଷ, ମହାନାଗ ଏବଂ ରସାତଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ନାଗମାନେ ସହିତ ରସାତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଦାଇତ୍ୟ ଓ ଦାନବସନ୍ତାନ ଅସୁରମାନେ ଏଠାକୁ ଦଖଳ କରି, ନାଗଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ବାହାର କରିଦେଲେ। ଏହି ଦୁଃଖରେ ଶେଷ ମୋ ପାଖକୁ ଆସି କହିଲେ: "ଆପଣ ମୋତେ ଏବଂ ଦାନବମାନେ ଦୁହେଁକୁ ରସାତଳ ଦେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ମୋତେ ସ୍ଥାନ ଦେଉନାହାନ୍ତି, ଏହିକାରଣେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇଛି।" ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କହିଲି: "ତୁମେ ଗୌତମୀକୁ ଯାଅ। ସେଠାରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ତୁମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ।" ତିନି ଲୋକରେ କେହି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବେ ନାହାନ୍ତି; ମୋ ଉପଦେଶରେ ଶେଷ, ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି, ହାତ ଜୋଡି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ: "ତିନି ଲୋକର ନାଥ, ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ ନାଶକ, ଆଦିସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ହଜାରମୁଣ୍ଡିଆ, ସଂହାରକ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ଜଳର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।