ସାଗର ରାଜାଙ୍କର ଦୁଇ ଜଣେ ରାଣୀ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ତପସ୍ୟାରେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ବଡ଼ ରାଣୀ କେଶିନୀ, ଭିଦର୍ଭ ରାଜାଙ୍କର କନ୍ୟା ଥିଲେ। ତଳ ରାଣୀ ଅରିଷ୍ଟନେମିଙ୍କର ଦୁହିତା, ପୃଥିବୀରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୀଳ ଥିଲେ। ତପସ୍ୟାରେ ସନ୍ନିଧିତ ଋଷି ଔର୍ବ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ—ଏହି କଥା ଜାଣ, ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ: ଏକ ରାଣୀ ଅଞ୍ଚାଳିସି ହଜାର ପୁଅ ପାଇବେ। ଅନ୍ୟ ରାଣୀ ଚାହିଁଲେ, ତାଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ହେବେ ଯିଏ ବଂଶ ଚାଳିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଏହିପରି, ଏକ ରାଣୀ ଅଞ୍ଚାଳିସି ହଜାର ପୁଅ ନେବାକୁ ଚାହିଲେ, ଅନ୍ୟ ରାଣୀ କହିଲେ, "ମୁଁ ବଂଶ ଚାଳିବା ପାଇଁ ଏକ ପୁଅ ଚାହେଁ," ତେଣୁ ଏହିପରି ହେଲା। ଏହି ତଳ ରାଣୀରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପଞ୍ଚଜନ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଅନ୍ୟ ରାଣୀ ଏକ କୁମ୍ଭ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯାହା ମଧ୍ୟରେ ଅଞ୍ଚାଳିସି ହଜାର ତିଳ ଦାଣା ପରି ଶିଶୁ ଅଣ୍ଡା ଥିଲା। ସମୟ କ୍ରମେ ସେମାନେ ଉନ୍ନତି ହେଲେ, ଉଲ୍ଲାସରେ ବଢିଲେ; ସେ ଅଣ୍ଡାଗୁଡିକୁ ଘିଏ ଭରା କୁମ୍ଭରେ ରଖାଯାଇଲା। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନର୍ସ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ଅଣ୍ଡାର ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ; ଦଶ ମାସ ପରେ ସେମାନେ ଏକ ଏକ କରି ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସମୟ ଅନୁସାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏହି ପୁଅମାନେ ସାଗରଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ବଢାଇଲେ; ଏହିପରି ଏଠାରେ ସାଗରଙ୍କର ଅଞ୍ଚାଳିସି ହଜାର ପୁଅ ହେଲେ। କୁମ୍ଭ ମଧ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏହି ପୁଅମାନେ ନାରାୟଣ ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶକ୍ତି ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା। ଏକ ପୁଅ, ପଞ୍ଚଜନ ନାମକ, ରାଜା ହେଲେ; ପଞ୍ଚଜନଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରବଳ ଅଂଶୁମାନ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ଦିଳୀପ, ଖଟ୍ୱାଙ୍ଗ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଆସି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଜୀବନ ଯାପନ କଲେ। ତାଙ୍କର ଦୃଢ଼ ନିର୍ଣ୍ଣୟ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ସତ୍ୟରେ ତିନି ଲୋକ ଜିତିଲେ; ଦିଳୀପଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଥିଲେ ମହାରାଜା ଭାଗୀରଥ। ଭାଗୀରଥ, ଏହି ରାଜା, ଗଙ୍ଗା ନଦୀକୁ ଭୂମିରେ ଆଣିଲେ, ତାଙ୍କୁ ସାଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଗଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ନିଜର କନ୍ୟା କରିଲେ। ଏହିପରି, ଗଙ୍ଗାକୁ ଭାଗୀରଥୀ ଭାବରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ। ଭାଗୀରଥଙ୍କର ପୁଅ ଶ୍ରୁତ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ; ଶ୍ରୁତଙ୍କର ପୁଅ ନାଭାଗ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମବାନ୍; ନାଭାଗଙ୍କର ପୁଅ ଅମ୍ବରୀଷ, ଯିଏ ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପଙ୍କର ପିତା ହେଲେ। ସିନ୍ଧୁଦ୍ୱୀପଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଆୟୁତଜିତ, ପ୍ରବଳ ରାଜା, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଋତୁପର୍ଣ୍ଣ, ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଋତୁପର୍ଣ୍ଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ନଳଙ୍କର ମିତ୍ର, ଦିବ୍ୟ ଚାଲି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ; ତାଙ୍କର ପୁଅ ଆର୍ତପର୍ଣ୍ଣି, ରାଜମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତାଙ୍କର ପୁଅ ସୁଦାସ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାଥୀ ଏବଂ ରାଜା; ସୁଦାସଙ୍କର ପୁଅ ସୌଦାସ, ରାଜା। ସୌଦାସ, କଲ୍ମାଷପାଦା ନାମରେ ଏବଂ ମିତ୍ରସହ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; କଲ୍ମାଷପାଦାଙ୍କର ପୁଅ ସର୍ବକର୍ମାନ। ସର୍ବକର୍ମାନଙ୍କ ପୁଅ ଅନରଣ୍ୟ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଅନରଣ୍ୟଙ୍କର ପୁଅ ନିଘ୍ନ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଝିଅ ଅନମିତ୍ର ଓ ରଘୁ, ଦୁଇଁ ରାଜାବଳ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଅନମିତ୍ରଙ୍କର ପୁଅ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଦିଳୀପ; ଦିଳୀପଙ୍କର ପୁଅ ଦିଳୀପ, ରାମଙ୍କର ପ୍ରପ୍ରପିତାମହ; ଦିଳୀପଙ୍କର ପୁଅ ଦୀର୍ଘବାହୁ ରଘୁ। ଆୟୋଧ୍ୟାରେ ଦୀର୍ଘ ଅତୀତରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଘବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଅଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କରୁ ଦଶରଥ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଦଶରଥଙ୍କରୁ ଧର୍ମବାନ୍ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାମ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ରାମଙ୍କର ପୁଅ କୁଶ। କୁଶଙ୍କୁ ଅତିଥି, ଧର୍ମବାନ୍ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଅତିଥିଙ୍କର ପୁଅ ନିଷଧ, ପ୍ରବଳ। ନିଷଧଙ୍କର ପୁଅ ନଳ, ନଳଙ୍କର ପୁଅ ନଭ; ନଭରୁ ପୁଣ୍ଡରୀକ, ପୁଣ୍ଡରୀକରୁ କ୍ଷେମଧନ୍ବନ। କ୍ଷେମଧନ୍ବନଙ୍କର ପୁଅ ପ୍ରବଳ ଦେବାନୀକ; ଦେବାନୀକଙ୍କରୁ ଅହୀନାଗ; ଅହୀନାଗଙ୍କର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସୁଧନ୍ବନ; ସୁଧନ୍ବନଙ୍କରୁ ଶାଲ; ଶାଲଙ୍କର ପୁଅ ଉକ୍ୟ, ଧର୍ମବାନ୍; ଉକ୍ୟଙ୍କର ପୁଅ ବଜ୍ରନାଭ; ବଜ୍ରନାଭଙ୍କର ପୁଅ ମହାତ୍ମା ନଳ। ପୁରାତନ ରୀତିରେ ଦୁଇ ନଳ ପ୍ରସିଦ୍ଧ—ଏକ ବୀରସେନଙ୍କର ପୁଅ, ଏକ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହି ରାଜାମାନେ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୋଭାମୟ ଵିଵସ୍ୱତ ବଂଶର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଯିଏ ଏହି ଵିଵସ୍ୱତର ସୃଷ୍ଟିକୁ ଉଚିତ ଭାବରେ ପାଠ କରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବତା, ପିତୃ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୂଜିତ, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କର ପୋଷକ, ସେ ଵିଵସ୍ୱତ ସହିତ ଏକତ୍ୱ ପାଏ, ସନ୍ତାନରେ ଧନୀ ହୁଏ। ଏହିପରେ, ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ, ସୋମଙ୍କର ପିତା ହେଲେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଋଷି ଅତ୍ରି, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମନରୁ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ। ପୁରାତନ ସମୟରେ, ତିନି ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଅତ୍ରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୟା 'ଅନୁତ୍ତର' କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କରୁ ତାଙ୍କର ବୀଜ ଉପରକୁ ଉଠି ଶୋମ ହେଲା; ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଚକୁରୁ ଦଶଧା ଜଳ ବେହି ଦିଗ୍ଗୁଡିକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଲା। ପୂଜା ବିଧି ଅନୁସାରେ, ଦଶ ଦେବୀ ଏକସାଥି ଏହି ଅଣ୍ଡାକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଓ ଧାରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଧାରଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଦେବୀମାନେ ଧାରଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ ବୋଲି ଏହି ଅଣ୍ଡାକୁ ପୃଥିବୀରେ ଛାଡ଼ି ଦେଲେ, ଏହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଡ଼ିଗଲା। ସୋମଙ୍କୁ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା, ଲୋକମାନଙ୍କର ପିତାମହ, ସମସ୍ତ ଜନଙ୍କର ଭଲ ଲାଗି ତାଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇଲେ। ସୋମ ପଡ଼ିଗଲା ପରେ, ଦେବତାମାନେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଅତ୍ରିଙ୍କ ପୁଅ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆତ୍ମା, ସୋମଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।