ହେ ରାଜା, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାହ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରରେ ହୁଏ। ଏହିପରି, ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର ସହ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ ବୋଲି ପୁରାତନ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ। କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସତ୍ୟ କଥା କହନ୍ତି, ତେଣୁ ଏହିପରି ବିବାହ ଅନୁମୋଦିତ ହେବା ଉଚିତ। ବୟସ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ବିଜୟ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି କଥାକୁ ଠିକ୍ ମନେ କଲେ ଓ ସେହି ସମୟରେ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ରାଜା ପରି ଗଣନା କଲେ। ତାପରେ ବିଜୟ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଭୋଗବତୀଙ୍କ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ଶସ୍ତ୍ର ସହ ପୁଣି ପଠାଇଲେ। ବିଜୟ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଗାଈ, ସୁନା, ଘୋଡ଼ା ଓ ଅନେକ ଦାନ ଦେଲେ। ଏହା ପରେ, ବୟସ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭୋଗବତୀଙ୍କୁ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ ଓ ଶୂରସେନଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଁଚି, ତାଙ୍କୁ ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଳଙ୍କାର, ଦାସୀ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉପହାର ସହ ବହୁ କଥା କହି ଭୋଗବତୀଙ୍କୁ ବହୁ ଆଦରରେ ଦାମାଦ ହିସାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ବିଜୟଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେବାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ଶୂରସେନ ରାଜା ସେମାନଙ୍କୁ ବଡ଼ ଆଦର ଓ ମାନ୍ୟତା ଦେଲେ, ବିଜୟ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ପ୍ରକାଶ କରି ଯଥାଯଥ ସଂମାନ ଦେଇ ବିଦାୟ କଲେ। ବିଜୟଙ୍କ ଯୁବତୀ ଝିଅ ଭୋଗବତୀ ତାଙ୍କ ରୂପ ଓ ଯୌବନରେ ଶୋଭିତ, ସେ ସଦା ନନଦ ଓ ଶ୍ୱଶୁରଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ସେବା କରୁଥିଲେ। ଭୋଗବତୀଙ୍କ ପତି, ଭୟଙ୍କର ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାଗ, ଏକ ଜୟନ୍ତ ରତ୍ନମୟ ଘରରେ ଏକାକୀ ରହୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ଶୀତଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ମନୋହର ଗୃହରେ, ସେ ନାଗ ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କ ମାତାପିତାଙ୍କୁ କହୁଥିଲେ, “ମୋର ପତ୍ନୀ ରାଜକୁମାରୀ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ କାହିଁକି ମୋ ନିକଟକୁ ଆସୁନାହାନ୍ତି?” ପୁଅର ଏହି କଥା ଶୁଣି ନାଗମାତା ଦାସୀକୁ ଡାକି କହିଲେ, “ଦାୟିନୀ, ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ଭୋଗବତୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ, ଓ ତାଙ୍କୁ କହ, ‘ତୁମ ପତି ଏକ ନାଗ, ମଣିଷ ନୁହଁନ୍ତି।’ ଦେଖିବାକୁ ଦିଅ, ସେ କଣ କହିବେ।” ଦାସୀ “ଯଥା” କହି ସେଇ ସମୟରେ ଭୋଗବତୀଙ୍କୁ ଖୋଜି, ପ୍ରଥମଥର ପରି ଆଦରରେ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି ଓ ଉତ୍ତମ ନାରୀ, ମୁଁ ଜାଣିଛି, ତୁମ ପତି ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକୃତିର। କିନ୍ତୁ, ଏହି କଥା କେଉଁଠି ବି ପ୍ରକାଶ କରିବେ ନାହିଁ—ତୁମ ପତି ନିଶ୍ଚିତ ନାଗ, ମଣିଷ ନୁହଁନ୍ତି।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ଭୋଗବତୀ କହିଲେ, “ମଣିଷମାନେ ସାଧାରଣତଃ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ପାଆନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦିବ୍ୟ ଜନ୍ମର ପତି ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟରେ ମିଳେ।” ଭୋଗବତୀ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଅନୁକ୍ରମରେ ନାଗ, ନାଗମାତା ଓ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଦେଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଦୁଃଖରେ ଅଶ୍ରୁପାତ କଲେ, ଭାଗ୍ୟର ଗତିକୁ ସ୍ମରଣ କରି। ଭୋଗବତୀ ପୁଣି ନିଜ ସଖୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋର ପ୍ରିୟ ପତିକୁ ଦେଖାଅ, ମୋର ଯୌବନ ବ୍ୟର୍ଥ ହେଉଛି।” ତାପରେ ସେ ଏକାକୀ ଥିବା ସମୟରେ ମନୋହର ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଶଯ୍ୟାରେ ସେଇ ଭୟଙ୍କର ନାଗକୁ ଦେଖାଇଲେ। ଭୟଙ୍କର ରତ୍ନମୟ ଅଳଙ୍କାରଧାରୀ ପତିକୁ ଦେଖି, ଭୋଗବତୀ ହାତ ଜୋଡି ବିନମ୍ରତା ସହ କହିଲେ, “ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୁଁ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, କାରଣ ମୋ ପତି ମୋର ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱାମୀ।” ଏହିପରି କଥା କହି ସେ ଶଯ୍ୟାରେ ବସି ନାଗଙ୍କୁ ସ୍ନେହ, ଗୀତ ଓ କୋମଳ ସ୍ପର୍ଶ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଓ ପାନୀୟ ଦେଇ ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ। ତାଙ୍କ ଦୟାରେ, ମୁଁ ଆଗରୁ ଭୁଲିଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ସ୍ମୃତି ନାଗଙ୍କୁ ଫେରି ଆସିଲା। ରାତିରେ ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଘଟଣା ସ୍ମରଣ କରି ନିଜ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ କହିଲେ। ରାଜକୁମାରୀ ପଚାରିଲେ, “ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖି ଭୟ ପାଉନାହିଁ କିପରି?” ସେ ଉତ୍ତର କଲେ, “ଭାଗ୍ୟର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କେଉଁଠି ଲଂଘନ କରିପାରିବ? ପତି ସଦା ନାରୀଙ୍କ ପଥ, ବିଶେଷକରି ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ବନ୍ଧନରେ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ନାଗ ଆନନ୍ଦରେ ହସି କହିଲେ, “ତୁମ ଭକ୍ତିରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି; କଣ ଦେବି, ମୋର ଦୟାରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ସ୍ମୃତି ପାଇଛ।” ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବତା, କ୍ରୋଧୀନ ପିଣାକୀନ୍ ଦ୍ୱାରା ଶାପିତ ହୋଇଥିଲି। ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ହାତରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାଗ, ଶେଷନନ୍ଦନ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଲି। ଏହିପରି ମୁଁ ପତି, ତୁମେ ପତ୍ନୀ ଭୋଗବତୀ। ପୂର୍ବେ ଉମାଙ୍କ କଥାରେ ଶମ୍ଭୁ ଗୁପ୍ତରେ ହସିଥିଲେ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଦେବମଣ୍ଡଳରେ ହସିଥିଲି; ତେବେ ଶମ୍ଭୁ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ମୋତେ ଏହି ଶାପ ଦେଲେ—‘ତୁମେ ଜ୍ଞାନ ସମ୍ପନ୍ନ ନାଗ ଭାବରେ ମାନବ ଲୋକରେ ଜନ୍ମ ନେବା।’ ଏହା ପରେ ତୁମେ ମୋ ସହ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲ; ସେ କହିଲେ, ‘ଗୌତମୀରେ ମୋତେ ପୂଜା କର।’ ତୁମେ ନାଗ ରୂପରେ ଗୌତମୀରେ ପୂଜା କରିବାବେଳେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଜ୍ଞାନ ଦେବି; ତାପରେ ଭୋଗବତୀଙ୍କ କୃପାରେ ଶାପ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ। ଏହିପରି ଭାଗ୍ୟ ଆମ ଉଭୟଙ୍କ ଉପରେ ଆସିଛି। ଏବେ ମୋତେ ନେଇ ଗୌତମୀକୁ ଚାଲ, ଏକାଠି ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ପୂଜା କରିବା। ତାହାପରେ ଆମ ଦୁହେଁର ଶାପ ମୁକ୍ତି ହେବ, ଶିବଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଁଚିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ସମସ୍ତ ଦୁଃଖିତ ମାନେ ପାଇଁ ଶିବ ଏକମାତ୍ର ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟ।” ପତିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଭୋଗବତୀ ତାଙ୍କ ସହ ଗୌତମୀକୁ ଗଲେ। ଶୁଭ ସ୍ନାନ କରି ଶିବଙ୍କ ପୂଜା କଲେ। ଏହାପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ। ନାଗ ତାଙ୍କ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ନେଇ, ପତ୍ନୀ ସହ ଶିବ ଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଏହା ଜାଣି, ତାଙ୍କ ପିତା କହିଲେ, “ମୋର ପୁଅ, ତୁମେ ଏହି ରାଜ୍ୟର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ। ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପାଳନ କର, ଅନେକ ପୁଅ ପ୍ରାପ୍ତ କର, ଯେବେ ମୁଁ ପରମ ଲୋକକୁ ଯିବି, ତାପରେ ଶିବପୁରୀକୁ ଯିଅ।