ପିପ୍ପଲାଦଙ୍କର ଶୁଭ ଦମ୍ପତି, ତାଙ୍କର ମାତାପିତା, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷୀ ଥିଲେ। ସେମାନେ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗନାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଙ୍ଖା ହେଉଥିଲେ ଏବଂ କିନ୍ନରମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ। ପିପ୍ପଲାଦ ଜେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ଶିବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନମସ୍କାର କଲେ, ତାଙ୍କର ଆଖିରୁ ଆନନ୍ଦ ଲୁହ ଝରୁଥିଲା, ଏବଂ କିଛି ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୁଅମାନେ ପରିବାରକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ମା' ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ କେବଳ ଯନ୍ତ୍ରଣାର କାରଣ ହୋଇଥିଲି। ଏହିପରି ଅବୁଦ୍ଧି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଏବେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି, ଏହା ମୋ ମୋହର ଫଳ।" ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପିପ୍ପଲାଦ ଏତେ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ ଯେ, କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ; ତେବେ ଦେବତାମାନେ ପିପ୍ପଲାଦଙ୍କର ମାତାପିତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ: "ହେ ସନ୍ତାନ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ତୁମେ ଧନ୍ୟ; ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଛି। ଶିବଙ୍କୁ ତୁମେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଅନୁଭବ କରିଛ, ଦେବତାମାନେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସାନ୍ତ୍ୱନା ପାଇଛନ୍ତି। ଏପରି ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ବଂଶ କେବେ ନାଶ ହୁଏ ନାହିଁ।" ଏହି ସମୟରେ ଆକାଶରୁ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ହେଲା ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ବିଜୟ ଘୋଷଣା କଲେ, କାରଣ ମହାମୁନି ଏଠାରେ ଦର୍ଶିତ ହେଲେ। ପିପ୍ପଲାଦଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ତାଙ୍କର ପିତା ଦଧୀଚି ଏବଂ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ଶମ୍ଭୁ, ଗଙ୍ଗା ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଣାମ କରି, ପୁଅକୁ କହିଲେ: "ବିବାହ କରି ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କର, ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ସେବା କର। ଉଚିତ ବିଧିରେ ସନ୍ତାନ ପ୍ରାପ୍ତି କର, ଯଥାଯଥ ଦାନ ଦେଇ ଯଜ୍ଞ କର। ଏପରି ଦାୟିତ୍ୱ ପୂରଣ କରି, ମୋ ସନ୍ତାନ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବୁ।" ପିପ୍ପଲାଦ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏହିପରି କରିବି।" ଦଧୀଚି ପୁଅ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ। ଦେବମଣ୍ଡଳ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ଦଧୀଚି ଏବଂ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ପୁନି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆଦରରେ ପିପ୍ପଲାଦଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଏହି ଭୟଙ୍କର ମାୟାକୁ ଶାନ୍ତ କର, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।" ପିପ୍ପଲାଦ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ମୁଁ ଏହାକୁ ରୋକିପାରିବି ନାହିଁ; ମୁଁ ଅସତ୍ୟ କହେ ନାହିଁ। ତୁମେ ଏହି ମାୟାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କର। କାରଣ, ମୋତେ ଦେଖି, ସେ ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ବିପରୀତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ।" ଏହିପରି ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ସେ ମାୟାକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଯାଇଥିଲେ। ଏହି ଅଗ୍ନି କଥାକୁ ଉପରେ ଉଠାଇ, ସେ କହିଲେ: "ତୁମେ ଯାହା ଚାହ, ଦୁଇଜଣ ମିଶି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କର; ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭକ୍ଷଣ ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜ!" ଏହିପରି ଭାବେ ଅଗ୍ନି ମୋ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଛି; ନାହିଁ ତେବେ କିପରି ହେବ? ପଞ୍ଚ ମହାଭୂତ, ଚରାଚର ଜୀବ, ସମସ୍ତ ମୋ ମୁଖକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବେ। ଦେବତାମାନେ ଚିନ୍ତା କରି, ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଦୁଇଜଣ ଉଚିତ କ୍ରମରେ ସମସ୍ତକୁ ଭକ୍ଷଣ କର।" ଏହିପରି ଭାବରେ ସମୁଦ୍ରାଗ୍ନି ଦେବତାମାନେ କହିଲେ: "ତୁମେ ଯେପରି ଚାହ, ମୋ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଖାଦ୍ୟ।" ସେହି ସମୁଦ୍ରାଗ୍ନି ଏକ ନଦୀର ଆକାର ନେଇ, ଗଙ୍ଗା ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ। ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିକୁ ଅମରମାନେ 'ବହ୍ନି' ବୋଲି କହିଲେ ଏବଂ ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଆଦି ଅଗ୍ନି ଭାବେ ଜାଣିଲେ। ଜଳମାନେ ପ୍ରଥମ ଜନ୍ମା, ଏବଂ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଥମ। ଏଠାରେ ସମୁଦ୍ର, ଜଳର ନାଥ, ପ୍ରଥମ ତୁମର ଖାଦ୍ୟ ହେଉ। ଯେପରି ଆମେ କହୁଛୁ, ଯାଅ ଏବଂ ଇଚ୍ଛାମତେ ଉପଭୋଗ କର। ଅଗ୍ନି ଦେବତାମାନେ ପଚାରିଲେ: "ମୁଁ କିପରି ଏଠାରେ, ଜଳରେ, ଯିବି? ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ଏଠାରେ ନେଉଛ, ମୁଁ ଯିବି।" ଦେବତାମାନେ ପୁନି ପଚାରିଲେ: "ତୁମେ କିପରି ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିବ?" ଅଗ୍ନି କହିଲେ: "ଏକ ସଦ୍ଗୁଣବତୀ କନ୍ୟା ମୋତେ ବହନ କରୁ।" "ମୋତେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ରଖ, ସେ ଯେଉଁଠି ମୋର ପଥ, ସେଠି ନେଉ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ ତୁମ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ନେଉ।" ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ: "ମୁଁ ଏକା ଏହାକୁ ବହନ କରିପାରିବି ନାହିଁ; ଚାରିଜଣା ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ନେଇପାରିବି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ନର୍ମଦା ଏବଂ ତପତୀଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ସେମାନେ ଏକଠି ହୋଇ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ଅଗ୍ନିକୁ ରଖି, ସରସ୍ୱତୀ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରି, ବରୁଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ନେଲେ। ସେଠାରେ, ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ, ସୋମନାଥ, ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରରେ ଚନ୍ଦ୍ରଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇ ବସିଛନ୍ତି, ସେଠି ଅଗ୍ନିକୁ ରଖିଲେ। ପଞ୍ଚ ନଦୀ ମିଶି ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ ଏବଂ ମହାଗ୍ନି ଏଠି ଜଳକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ପିଉଛି। ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବମଣ୍ଡଳ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ: "ଆମେ ଏବଂ ଆମର ଗାଈମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହୃଦୟର ଶୁଧ୍ଧି କ'ଣ?" ଶିବ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଗଙ୍ଗାରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଦେବତା ଓ ଗାଈ, ଦୁହେଁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" ମୁନିମାନଙ୍କ ଦେହରୁ ଯେଉଁ ଅସ୍ଥି ଆସିଥିଲା, ସେଠାରେ ଧୋଇଲେ, ସେଠି ଶୁଧ୍ଧ ହେଲା। ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ହେଲେ, ପାପ ନାଶକ। ସେଠି ସ୍ନାନ ଏବଂ ଦାନ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପ ମଧ୍ୟ ଦୂର ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ଗାଈମାନଙ୍କ ଶୁଧ୍ଧି ହୁଏ, ସେଠାକୁ ଗୋତୀର୍ଥ କୁହାଯାଏ; ସେଠି ସ୍ନାନ କଲେ ଗୋମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ଯେଉଁଠି ଧନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅସ୍ଥି ଥିଲା, ଓ ନାରଦ, ସେଠି ପିତୃତୀର୍ଥ ଭାବେ ପରିଚିତ, ଯାହା ପିତୃମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଏ। ଯେଉଁଠି ରାଖ, ଅସ୍ଥି, କେଶ ବା ନଖ ଯେଉଁଠି ନିବେଶିତ ହୁଏ, ସେଠି ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ତାରା ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ। ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ ପାଏ; ଏହିପରି ଚକ୍ରେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥରୁ ତିନି ତୀର୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ଏପରି ନାରଦ, ଦେବତା ଓ ଗାଈମାନେ ଶୁଧ୍ଧି ପାଇ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଆମେ ଆମର ନିଜ ନିବାସକୁ ଯିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ; ଏଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏଠି ଥିବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏଠି ଅବସ୍ଥିତ।" "ହେ ଜଗତ୍ପତି, ଆମକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଅ; କାରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଜଗତର ଚେତନ, ଚରାଚରର ନିତ୍ୟ ଆତ୍ମା।