ଏକ ପ୍ରଭାତ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଦେବତାମାନେ ପୁନିପୁନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିଲେ। ପିପ୍ପଳାଦ, ଜୋଡି ହାତରେ ଶିବ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ନମସ୍କାର କରି, ଉମା ଓ ପିପ୍ପଳମାନେ ପାଖରେ ନମି, କହିଲେ— "ମୁଁ ସଦା ମୋ ଜନନୀ-ଜନକଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ, ସେମାନେ ମୋ ଶ୍ରବଣରେ ରହୁନ୍ତୁ। ଏହି ଜଗତରେ ସେମାନେ ଧନ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ମା' ଓ ବାପାଙ୍କ ଅଧିନରେ ରହନ୍ତି।" "ସଦା ସେବାରେ ନିୟୋଜିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଚରଣରେ ଆଜ୍ଞା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଶରୀର, ପରିବାର, ଶକ୍ତି, ବୁଦ୍ଧି, ଓ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ସମର୍ପିତ କରିବା ଉଚିତ।" "ମା' ଓ ବାପାଙ୍କ ଦେଇ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରି, ଜୀବନ ସାର୍ଥକ ହୁଏ; ପଶୁ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ସହଜରେ ତାଙ୍କ ମା'କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି।" "କିନ୍ତୁ ମୋ ପାଇଁ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର—ଏହା କି ପାପର ଫଳ? ଯଦି ଏତେ ଦୁର୍ଲଭ, ତେବେ ସବୁଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏଭଳି ହେବ ନାହିଁ କି?" "ଏହା ସହଜରେ ଲାଭ ହୁଏ ନାହିଁ; ମୋପେକା ଅଧିକ ପାପୀ କେହି ନାହିଁ। ଯଦି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିପାରିବି, ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ—" "ମନ, ବାଣୀ, ଓ ଶରୀରର କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ମିଳିବ। ଏହି ଜଗତରେ ଜନ୍ମ ପରେ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଦେଖିନାହାନ୍ତି—ସେମାନେ କେତେ ବଡ଼ ପାପ କରନ୍ତି, ଏହା ଗଣନା କରିପାରିବା ନାହିଁ।" ଏହି ଋଷିଙ୍କ ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ଦେବମାନେ ଆପସରେ ଆଲୋଚନା କରିଲେ; ଏବଂ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଶୁଭ ଦମ୍ପତି—ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କ ପିତାମାତା—ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। "ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶା କରୁଛ; ଆଜି ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବ। ଦୁଃଖ, ଲୋଭ ଓ ମୋହ ଛାଡ଼ି, ମନକୁ ଶାନ୍ତ କର।" "ଦେଖ, ଦେଖ!" ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଧୀଚିଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯେଉଁ ଦମ୍ପତି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଉଠିଲେ। "ତୁମ ଶୁଭ ପିତାମାତା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦମ୍ପତି, ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆଶା କରୁଥିଲେ; ଦିବ୍ୟ ନାରୀମାନେ ସେମାନେ ପାଖରେ ଚାମର ଝାଲିଲେ, କିନ୍ନରମାନେ ସ୍ତୁତି କଲେ।" ପିପ୍ପଳାଦ ତାଙ୍କ ମା' ଓ ବାପାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ନମି, ଆନନ୍ଦ ଅଶ୍ରୁରେ ଚକ୍ଷୁ ପୁରି, କିଛି କହିପାରିଲେ। "ଅନ୍ୟ ପୁଅମାନେ କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ମା'ର ଗର୍ଭରେ ଦୁଃଖର କାରଣ ହୋଇଥିଲି। ମୋ ଅବିବେକ ଦ୍ୱାରା ଏବେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି।" ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପିପ୍ପଳାଦ ଏତେ ବିପ୍ରମାନ୍ତ ହେଲେ ଯେ କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ; ଦେବମାନେ ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କ ପିତାମାତାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିଲେ। "ତୁମେ ଏହି ଜଗତରେ ଧନ୍ୟ, ଯାହାର ଖ୍ୟାତି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଛି। ଶିବଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ କରିଛ, ଦେବମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏପରି ପୁଅ ଦ୍ୱାରା କୁଳ କେବେ ନାଶ ହୁଏ ନାହିଁ।" ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଫୁଲ ବର୍ଷା ହେଲା, ଦେବମାନେ ଜୟ ଘୋଷ କଲେ, ଯେପରି ମହାଋଷି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ। ଦଧୀଚି ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ସ୍ୱୟଂ ଜନନୀ ସହିତ ଶିବ, ଗଙ୍ଗା ଓ ଦେବମାନେ ପାଖରେ ନମି, ପୁଅକୁ କହିଲେ— "ପତ୍ନୀ ଲାଭ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କର, ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ସେବା କର। ସଠିକ ବିଧିରେ ପୁଅ ଜନ୍ମ କରା, ଯଥାଯଥ ଦାନ ଦେଇ ଯଜ୍ଞ କର; ଏପରି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରି, ମୋ ପୁଅ, ଦୀର୍ଘ ଦିନ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉତ୍କଳନ୍ତୁ।" "ମୁଁ ଏହି କଥା କରିବି," ପିପ୍ପଳାଦ ଦଧୀଚିଙ୍କୁ କହିଲେ। ଦଧୀଚି, ପୁଅ ଓ ପତ୍ନୀକୁ ପୁନିପୁନି ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ— ଦେବମାନଙ୍କ ଅନୁମତି ନେଇ, ସେ ପୁନି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ; ଦେବମାନେ ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କୁ ଆଦର ସହିତ କହିଲେ— "ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କର, ଶୁଭ ହେଉ। ଏହି ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛି।" ପିପ୍ପଳାଦ କହିଲେ—"ମୁଁ ଏହାକୁ ଶାନ୍ତ କରିପାରିବି ନାହିଁ; ମୁଁ ଅସତ୍ୟ କହିପାରିବି ନାହିଁ। ତମେ ନିଜେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦେଉ।" "ମୁଁ ଦେଖିଲେ, ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନି ବିପରୀତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ।" ତେଣୁ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରିବାକୁ ଗଲେ। "ଅଗ୍ନି ଏବଂ ତୁମେ ଚାହୁଁଥିଲେ, ଦୁଇଜଣ ଆଣିବେ; ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।" "ଏହିପରି ଅଗ୍ନି ମୋଠୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ନାହିଁ ହେଲେ, କିପରି ହେବ? ପଞ୍ଚ ମହାଭୂତ, ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ।" "ସମସ୍ତ ମୋ ମୁଁହେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ; କିଛି ଅକହା ରହିବ ନାହିଁ।" ଦେବମାନେ ପୁନି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ କହିଲେ— "ଦୁଇଜଣ ଅନୁକ୍ରମରେ ସମସ୍ତ ଭକ୍ଷଣ କରନ୍ତୁ; ଏଭଳି ନାରଦ, ସାଗର ଅଗ୍ନି ଦେବମାନେକୁ କହିଲା—" "ତୁମର ଇଚ୍ଛାରେ, ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ମୋ ପାଇଁ ଭକ୍ଷ।" ଏହି ସାଗର ଅଗ୍ନି ଏକ ନଦୀ ହେଇ, ଗଙ୍ଗା ସହ ଯୋଗ ହେଲା, ମହାଋଷି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିକୁ ଅମରମାନେ "ବହ୍ନି" ଭାବରେ ଜଣିଲେ, ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆଦି ଅଗ୍ନି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କଲେ। "ଜଳ ପ୍ରଥମ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଥମ। ସେଠାରେ ସାଗର, ଜଳର ମହାପତି, ପ୍ରଥମ, ତୁମ ଭକ୍ଷ ହେଉ। ଯେପରି ଆମେ କହୁ, ଯାଉ ଓ ଇଚ୍ଛାମତେ ଉପଭୋଗ କର।" କିନ୍ତୁ ଅଗ୍ନି ଦେବମାନେକୁ କହିଲେ—"ମୁଁ କିପରି ଜଳ ଠାରେ ଯିବି? ତୁମେ ମୋତେ ମହାଜଳରେ ନେଇଯିବା ଉଚିତ—" ସେମାନେ ମଧ୍ୟ କହିଲେ—"ତୁମେ କିପରି ଏଠାକୁ ପହଞ୍ଚିବ?" ଅଗ୍ନି କହିଲେ—"ସଦ୍ଗୁଣୀ କନ୍ୟା ମୋତେ ଉଠାଇ ନେଉ।" "ମୋତେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ରଖି, ଯେଉଁଠି ମୋ ପଥ ଅଛି, ତାଉଁଠି ଆଣିଦିଅ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ସରସ୍ୱତୀ, କନ୍ୟାକୁ କହିଲେ— "ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ ତୁମ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଭାରୁଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ନେଉ।" ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ—"ମୁଁ ଏକା ଏହି ଭାର ବହିପାରିବି ନାହିଁ; ଚାରିଜଣ ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ଭାରୁଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ନେଇପାରିବି।" ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦେବମାନେ ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ନର୍ମଦା ଓ ତପତୀକୁ ଅଲଗା ଅଲଗା କହିଲେ। ସେମାନେ ସହିତ, ସରସ୍ୱତୀ ଅଗ୍ନିକୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରରେ ରଖି, ମୁଣ୍ଡରେ ଉଠାଇ, ଭାରୁଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଭାସରେ, ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଶୋଭିତ, ସୋମନାଥ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ବସିଥିଲେ। ପଞ୍ଚ ନଦୀ—ସରସ୍ୱତୀ, ଏଠାରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ, ଏବଂ ମହାଅଗ୍ନି ଏଠାରେ ରହି, ଜଳକୁ ଶନେହେ ଶନେହେ ପିଇଲେ। ତାପରେ, ଦେବମାନେ ସମସ୍ତେ ଶିବ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିକଟେ ଗଲେ।