ଏଠି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦେବତା ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ସେ ସବୁବେଳେ ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କର ଆକୃତିରେ ବିଲୀନ ହେବେ, ଏହିପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଆଯାଇଛି। ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ, ଦେବତାମାନେ ପରିଜାତ ବୃକ୍ଷରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତ୍ୱଷ୍ଟା ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଏଠି ରୁହନ୍ତୁ ଏବଂ ନିଜେ ଦେବତାମାନୋକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଆମ ଅଂଶ ସହ ରହିବା।” ତା’ପରେ, ଚକ୍ରଧାରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ ଅନେକ ଯୋଜନା ପରିମାଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ ଗଙ୍ଗା ଉଭୟ ପାଡ଼ରେ ବସିଥିଲେ। ଗଙ୍ଗା କୂଳରେ, ଅଧ ଆଙ୍ଗୁଠି ପରିମାଣ ସ୍ଥଳ ଉପରେ ତିନି କୋଟି ପାଞ୍ଚ ଶହ ତୀର୍ଥ ଥିଲା, ଏ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କର ବ୍ୟବସ୍ଥା କିଏ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବ? ଏହାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବସଂଘ ନମ୍ରତା ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଦେବଦେବ, ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି, ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରନ୍ତୁ।” ତା’ପରେ, ବିଶ୍ୱନାଥ ‘ଓମ୍’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଦେବତାମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ବାପା ଫେରିବେ ନାହିଁ। ତୁମ ଜୀବନ ତୁମ ବାପାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଛି। ଦୁଃଖିତ ଓ ଅପରାଧିତଙ୍କ ପ୍ରତି ଏପରି ମିତ୍ର କିଏ? ତୁମର ମା, ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା କରି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ଏଠି ଲୋପାମୁଦ୍ରା ଓ ଅରୁଣ୍ଧତୀ, ଦୁଇଁଜଣେ ଏକ ସମାନ; ତାଙ୍କ ଅସ୍ଥି ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ସଦା ବିଜୟୀ ଓ ସୁଖୀ। ଏହିପରି ତୁମ ମାଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ଅମର ଓ ବ୍ୟାପକ ହୋଇଛି; ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି। ଏଠିଏଁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଛି ହୋଇନାହିଁ। ତୁମ ଶକ୍ତିର ଭୟରୁ ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚ୍ୟୁତ କଣ୍ଡିଶିକମାନୋକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତୁମ ଭୟରୁ ଉଦ୍ଧାର କର। ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନବତା କିଛି ନାହିଁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମର ଖ୍ୟାତି ମଣିଷ ଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ରହିବ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଦିନ ପରଲୋକରେ ଏତିକି ବର୍ଷ ତୁମର ଅବସ୍ଥା ଅବିଚଳିତ ରହିବ। ଏଠି ଯେଉଁମାନେ ଖ୍ୟାତିହୀନ, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ମୃତ; ଯେଉଁମାନେ ଶିକ୍ଷାହୀନ, ସେମାନେ ଅନ୍ଧ; ଦାନଶୀଳ କେବେ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ନୁହଁନ୍ତି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା କେବେ ଦୟନୀୟ ନୁହଁନ୍ତି। ଦେବଦେବଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଋଷି ପିପ୍ପଳାଦ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହସ୍ତ ଯୋଡ଼ି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, “ଯେଉଁମାନେ କଥା, ଚିନ୍ତା, କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ମୋ ମଙ୍ଗଳକାମନା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜିତ ସୋମଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ। ସୋମଧାରୀ ଶିବ ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି, ମୋ ବଂଶ ଓ ଧର୍ମର ସହଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁ ନାମରେ ତିନି ଲୋକରେ ତୀର୍ଥ ହେବ, ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ମାତାପିତାଭଳି ଲାଡ଼ିଆ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ନାମରେ ତୀର୍ଥ ହେଉ। ସେମାନଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ଅବିନାଶୀ ହେଉ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଋଣମୁକ୍ତ ହେବି। ଯେଉଁ ଦେବତା ଭୂମିରେ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଅତିରିକ୍ତ ଦିଆଯାଏ, ଦେବତାମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ତା’ପରେ ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଅପରାଧ କ୍ଷମା କରିବି। ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଦେବତାମାନେ ଦିବ୍ୟ ଭାଷାରେ କଥା କହିଲେ; ଦଧୀଚିପୁତ୍ର ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କର ଉଚ୍ଚାରିତ କଥାକୁ ଦେବତାମାନେ ସମ୍ମାନ କଲେ। ପିଲାର ଧୈର୍ୟ, ନମ୍ରତା, ଜ୍ଞାନ, ପ୍ରାକ୍ରମ, ଶକ୍ତି, ସାହସ, ସତ୍ୟ, ପିତାମାତା ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଓ ହୃଦୟଶୁଦ୍ଧି ଦେଖି, ଶଙ୍କର ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଶିଶୁ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଯାହା ପ୍ରିୟ, ସେ ସବୁ ଲାଭିବା। ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କର, ମନକୁ ଅବସ୍ଥିର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ହୋଇ ଗଙ୍ଗା ସ୍ନାନ କରନ୍ତି ଓ ତୁମର ପଦପଦ୍ମ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି ଶେଷରେ ଶିବଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ। ମୋ ବାପା ତୁମର ପାଦପଦ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ମୋ ମା ଅମ୍ବିକା ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ପିପ୍ପଳ ଓ ଅମରା ସୁଖୀ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖି, ମହାପ୍ରଭୁ, ତୁମ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତୁ। ମହେଶ୍ୱର ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କୁ ‘ତଥାସ୍ତୁ’ କହି, ଦେବତାମାନୋ ସହ ଆନନ୍ଦରେ ଏହି କଥା କହିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଏହି ଦୁଃଖଦାୟକ ଘଟଣାର ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦଧୀଚିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଦେବତାମାନେ ଯାହା ଚାହିଥିଲେ, ତୁମେ ସେହି କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧ କରିଛ। ଦେବଦେବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରି ତିନି ଲୋକର ଶୋଭା ବଢ଼େଇଛ। ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଯାହା ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲ, ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଲାଗି, ନିଜ ପାଇଁ ନୁହଁ। ତେଣୁ, ଆଉ କିଛି ଇଚ୍ଛା କର, ଆମେ ପୂରଣ କରିବା। ଦେବସଂଘ ପୁନିପୁନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ପିପ୍ପଳାଦ ପ୍ରଥମେ ଶିବ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଉମା ଓ ପିପ୍ପଳମାନୋକୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, “ମୋର ଏହି ଇଚ୍ଛା, ମୁଁ ସଦା ମୋ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିବି, ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣିପାରିବି। ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁମାନେ ମାତାପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳୀ। ସେମାନଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମେ ସେବାରେ ନିୟୋଜିତ ରହି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଦେହ, ପରିବାର, ଶକ୍ତି, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଶ୍ରୀ ସମର୍ପିତ କରିବା ଉଚିତ। ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ପ୍ରତି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ ମାନବ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଏ; ପଶୁପକ୍ଷୀ ପାଇଁ ମାକୁ ଦେଖିବା ସହଜ। କିନ୍ତୁ ମୋ ପାଇଁ ଏହା ଦୁର୍ଲଭ—ଏହା କି ପାପର ଫଳ? ଯଦି ଏହା ଏତେ ଦୁର୍ଲଭ, ତେବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏମିତି ନୁହେଁ କି? ଏହା ସହଜରେ ମିଳେ ନାହିଁ; ମୋ ପରି ଅଧିକ ପାପୀ କିଏ? ମୁଁ ଯଦି ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖିପାରିବି, ତେବେ ମନ, ବାଣୀ, କାୟ ଦ୍ୱାରା କୃତ କର୍ମର ଫଳ ମିଳିବ। ଏଠି ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ପରେ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ଦୁଷ୍କର୍ମ କିଏ ଗଣନା କରିପାରିବ? ଋଷିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ଆଲୋଚନା କଲେ।