ପିପ୍ପଳା ତୀର୍ଥରୁ, ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ଏକ ଦୂରତାରେ ବଡ଼ ଯୋଜନା ଗଣାଯାଇଥିଲା। ସେଠାରୁ ବୈଦ୍ୟ ବେଶରେ ଏକ ଦୂର୍ଗା, ବଡ଼ବା ଆକାରରେ, ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ ବିଦାୟ ହେଲା। ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଏକ ବଡ଼ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାର ଶକ୍ତି ରଖିଥିଲା। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟଭୀତ ହେଇ, ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସମ୍ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଦେବତାମାନେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ପିପ୍ପଳା ଚକ୍ରର ନାୟକ ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହୃଦୟରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାନ କରି କହିଲେ: “ଏ ଶମ୍ଭୁ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ଦୂର୍ଗା ଆମକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି, ତାଙ୍କ ଅଗ୍ନି ଆମର ଉପରେ ଆସୁଛି। ଆମର ଆଶ୍ରୟ ହେଉ, ଭୟଭୀତଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇଥିବା ନାୟକ।” “ଯେଉଁମାନେ ଅପମାନିତ, କ୍ଳାନ୍ତ, ଦୁଃଖିତ, ଏବଂ ଏହି ଜଗତର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣ ଅନ୍ୟତମ ଆଶ୍ରୟ, ଶିବ।” ଦେବତାମାନେ ଅନୁରୋଧ କରି କହିଲେ: “ମୁନିଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ଦୂର୍ଗା ଆପଣଙ୍କ ଚକ୍ଷୁରୁ ଅଗ୍ନି ଭାବରେ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛି। ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଆମର ରକ୍ଷା କର, ଅନ୍ୟ କେହି ନାହିଁ।” ତାପରେ ଶିବ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏକ ଯୋଜନା ଦୂରେ ଅବସ୍ଥିତ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ କହିଲେ: “ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମକୁ କଷ୍ଟ ଦେଉନାହିଁ; ତେଣୁ, ଦେବମାନେ, ଦିନ ରାତି ଏଠାରେ ରୁହ। ଭୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ।” ଏବେ ଦେବମାନେ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରି କହିଲେ: “ଆପଣ ଆମକୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇଛନ୍ତି; ତେଣୁ, ଆମେ କିପରି ଏଠାରେ ରୁହିବା, ସ୍ୱର୍ଗ ତ୍ୟାଗ କରି, ଦେବମାନେ ପୂଜିଥିବା ଏହି ଲୋକରେ?” ଦେବମାନେ କଥା କହିବା ସୁନି, ଶିବ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: “ଏହି ଦେବତା ସମସ୍ତ ଦେଖୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ ଥିବା, ସବୁବେଳେ କିରଣରେ ଚମକୁଥିବା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ଦେବତା।” “ସେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅପେକ୍ଷା ସବୁବେଳେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି; ସେ ତାଙ୍କ ଆକାରରେ ଅବସ୍ଥିତ ରୁହନ୍ତୁ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ତାଙ୍କ ଆକାରରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବେ।” ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଦେବମାନେ ପରିଜାତ ଗଛରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ତ୍ୱଷ୍ଟା ଭାସ୍କରକୁ କହିଲେ: “ଏଠାରେ ରୁହ, ଜଗତର ନାୟକ, ଦେବମାନେ ନିଜେ ରକ୍ଷା କର। ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ନିଜ ଅଂଶରେ ରୁହିବା।” ପିପ୍ପଳା ଚକ୍ରର ଚାରିପାଖରେ, ଯୋଜନା ଗଣାଯାଇଥିଲା, ସବୁଠୁ ଉତ୍ତମ ଦେବତାମାନେ ଗଙ୍ଗାର ଦୁଇ କୂଳକୁ ଉପଲବ୍ଧ କରି ବସିଲେ। ଗଙ୍ଗା କୂଳରେ, ଅଙ୍ଗୁଠିର ଅର୍ଦ୍ଧ ଦୂରତାରେ, ତିନି କୋଟି ଓ ପାଞ୍ଚ ଶହ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ମୁନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତାଙ୍କ ବ୍ୟବସ୍ଥା କିପରି, କିଏ ଏହା ବର୍ଣ୍ନନା କରିପାରିବ? ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ନମ୍ର ଭାବରେ ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଦେବତାମାନେର ନାୟକ, ବିଶ୍ୱର ଅବତାର, ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦିଅ।” ‘ଓମ’ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବିଶ୍ୱର ନାୟକ ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କୁ ଉପଦେଶ କଲେ: “ଦେବତାମାନେ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମର ପିତା ପুনର୍ବାର ଫେରିବେ ନାହିଁ। ଦେବତାମାନେର କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ ପାଇଁ ତୁମର ଜୀବନ ପିତା ଦେଇଥିଲେ।” “ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ପୀଡିତଙ୍କ ପାଇଁ ଏପରି ମିତ୍ର କିଏ? ତୁମର ମା, ପତିପ୍ରତିବା, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ପୁତ୍ର।” “ଏଠାରେ କିଛି ଉପାୟରେ, ଲୋପାମୁଦ୍ରା ଓ ଅରୁଣ୍ଡତୀ ସମାନ; ତାଙ୍କ ହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା, ସମସ୍ତ ଦେବତା ସବୁବେଳେ ଜୟୀ ଓ ଶୁଭ ଅଛନ୍ତି।” “ଏହା ଦ୍ୱାରା, ତୁମର ମାଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ବଢ଼ିଛି ଓ ଅବିନାଶୀ ହୋଇଛି; ତୁମେ, ପୁତ୍ର ଭାବରେ, ସମସ୍ତଠାରେ ଏହା ସାଧନ କରିଛ। ଏହାଠାରୁ ଉପରି କିଛି ହୋଇନାହିଁ।” “ତୁମର ଶକ୍ତିର ଭୟରେ, ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାଣ୍ଡିଶିକାମାନେ, ସ୍ୱର୍ଗରୁ ନିକାଳିତ ଲୋକଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ; ଦେବତାମାନେକୁ ତୁମର ଭୟରୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ଉଚିତ। ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବାଠାରୁ ଉପରି କିଛି ଉତ୍ତମ ନାହିଁ।” “ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମର ଖ୍ୟାତି ମାନବ ଲୋକରେ ଚମକୁଛି, ସେତିକି ଦିନ, ପ୍ରତିଦିନ, ପରଲୋକରେ ଏହି ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକୁ ତୁମର ଅବସ୍ଥା ହେବ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ।” “ଏଠାରେ ଖ୍ୟାତି ନଥିବାମାନେ ଏକ ମୃତ; ଶିକ୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଉଥିବାମାନେ ଅନ୍ଧ; ଦାନୀ ଅପରାକ୍ରମୀ ନୁହେଁ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଦୟାର୍ହ ନୁହେଁ।” ଦେବତାମାନେର ନାୟକଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପିପ୍ପଳାଦ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହାତ ଯୋଡ଼ି ସମ୍ମାନରେ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ: “ଯେଉଁମାନେ କଥା, ଚିନ୍ତା, କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୋତେ କେବେ କେବେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ମୋ ମଙ୍ଗଳରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଛନ୍ତି—ତାଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ସୋମକୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଦେବତାମାନେ ଆଦର କରିଥିବା।" "ଶିବ, ଚନ୍ଦ୍ରକଳାରେ ଶୋଭିତ, ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି, ପୋଷଣ କରିଛନ୍ତି, ମୋ ଗୋତ୍ର ଓ ଧର୍ମ ସାଂଘିକ, ତାଙ୍କ ଇଛା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ସେଉଁଠି ସଦା ନମସ୍କାର କରେ।" "ଏ ନାୟକ, କେଉଁ ନାମରେ ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ତିନି ଲୋକରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉ, ଯେଉଁମାନେ ମୋତେ ସଦା ମା ଓ ପିତା ଭଳି ଉପଲବ୍ଧ କରିଛନ୍ତି।" "ତାଙ୍କର ଖ୍ୟାତି ଅବିନାଶୀ ହେବ, ଏହିପରି ମୁଁ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଋଣମୁକ୍ତ ହେବି। ଦେବତାମାନେର କ୍ଷେତ୍ର ଓ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଯେଉଁଠି ଅଛି—" "ଦେବମାନେ ଯେଉଁ ଅତିରିକ୍ତ ଦାନ ଦେଉଛନ୍ତି, ତାହା ଦେବମାନେ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ; ଏପରି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଉପରେ କୌଣସି ଅପରାଧକୁ ମୁଁ ମାଫ କରିବି।" ତାପରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ଦେବମାନେ, ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଦେବର ନେତୃତ୍ୱରେ, ଦିବ୍ୟ ଭାଷାରେ କଥା କହିଲେ; ଦେବମାନେ ଦଧିଚିଙ୍କ ପୁତ୍ର ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କ କଥାକୁ ଆଦର କଲେ। ପିଲାର ବୁଦ୍ଧି, ନମ୍ରତା, ଜ୍ଞାନ, ବୀରତା, ଶକ୍ତି, ସାହସ, ସତ୍ୟ, ପିତାମାତା ପ୍ରତି ଭକ୍ତି, ହୃଦୟର ଶୁଦ୍ଧତା ଦେଖି, ଶଙ୍କର ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କୁ କହିଲେ: “ପ୍ରିୟ, ତୁମର ଯେଉଁ ଅଭିଲାଷିତ ଇଛା, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଯେଉଁ ଆଶା, ସେ ସମସ୍ତ ତୁମେ ପାଇବ। ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ଇଛା କହ; ମନ କମ୍ପିବା ଦରକାର ନାହିଁ।” “ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼, ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରି, ତୁମର ପଦ ଦେଖନ୍ତି, ମହେଶ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ଶରୀର ଶେଷରେ ଶୈବ ଲୋକ ଉପଲବ୍ଧ କରନ୍ତି।