ପିପ୍ପଳାଦ ନାମକ ଦଧିଚିଙ୍କ ପୁଅ ଏକଦିନ ଚନ୍ଦ୍ରଶିର ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କ ପାଖରେ ଯାଇ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକାଶ କଲେ—“ମହାଦେବ, ତୁମେ ଯେପରି ତିନି ଲୋକରେ ଅଜୟ ଓ ଅପରାଜିତ, ସେପରି ମୋତେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରିବାର ଶକ୍ତି ଦିଅ।” ତାପରେ ଶିବ କହିଲେ, “ପିପ୍ପଳାଦ, ଯଦି ତୁମେ ମୋ ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁକୁ ଦେଖିପାରିବା, ତେବେ ତୁମେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରିପାରିବ।" ପିପ୍ପଳାଦ ମନରେ ପ୍ରତିଞ୍ଜା କଲେ ଯେ ଶିବଙ୍କ ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ, କିନ୍ତୁ ସେ ତାହାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ। ତେଣୁ ସେ ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଦେଖିପାରୁନି।” ତାପରେ ଶିବ କହିଲେ, “ଶିଶୁ, ତୁମେ ତପସ୍ୟା କର। ଯେତେବେଳେ ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁକୁ ଦେଖିବ, ତୁମେ ଚାହିଁଥିବା ଦାନ ପାଇବା; ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ପିପ୍ପଳାଦ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ। ସେ ବର୍ଷରେ ବର୍ଷ ଏଠାରେ ରହିଲେ, ଦୂର୍ବଳ ଶିଶୁ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶିବ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ହେଲେ। ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଉଠି, ସ୍ନାନ କରି, ଗୁରୁମାନେଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସୁସୁମ୍ନା ନାଡୀରେ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ନାଭିରେ ହସ୍ତମୁଦ୍ରା ରଖି, ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରକୁ ଭୁଲିଗଲେ। ସେ ଶିବଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିମାକୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲେ, ଏକ ଅବସ୍ଥାରୁ ଅନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ଉତ୍କ୍ରମ କରି, ଶିବଙ୍କର ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁ ଦେଖିଲେ। ହାତ ଜୋଡି ନମ୍ରତାରେ କହିଲେ, “ଏକଥା ଏକବାର ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା ଶମ୍ଭୁ ମୋତେ ଦାନ ଦେଇଥିଲେ—ଯେତେବେଳେ ତୃତୀୟ ଚକ୍ଷୁର ଆଲୋକ ଦେଖିବ, ତେତେବେଳେ ତୁମର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେବ।" ପିପ୍ପଳାଦ ଏହି ଦାନ ଚାହିଲେ—"ମୋ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ନାଶର କାରଣ ଦିଅ।” ଏହି ସମୟରେ ପିପ୍ପଳା ବୃକ୍ଷ ଓ ବଡ଼ବା ମହାଶକ୍ତି କହିଲେ, “ତୁମର ମା, ଯିଏ ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଗଲେ, ଏହି ଘଟଣାର ଭବିଷ୍ୟତ କଥା କହିଛନ୍ତି।” ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିବାରେ ଲିନ, ନିଜ ମଙ୍ଗଳକୁ ଭୁଲି, ଭ୍ରମ ମନରେ ଏଠାଠି ବିଚରଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ନରକ ଦ୍ୱାରରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ମାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପିପ୍ପଳାଦ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ; ଅହଂକାର ଭିତରେ ଜ୍ୱାଳା ଲଗିଲା, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଅର୍ଥହୀନ ହେଲା। ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁରୁ ଏକ ଡାକିନୀ ବାହାରିଲା, ସେ କହିଲା, “ଦିଅ, ଦିଅ!” ପିପ୍ପଳାଦ ବଡ଼ବା ମହାଶକ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଉତ୍ତର ଦେଲେ; ଡାକିନୀ ବଡ଼ବାର ଆକାର ଧାରଣ କଲା। ସେ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ନାଶ କରିବାର ଅଗ୍ନି ଗର୍ଭରେ ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ଉଜ୍ୱଳ ରୂପରେ, ଏକ ଶିଶୁକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କ ମା ଭାବରେ ଦେଖାଦେଲେ। ଧ୍ୟାନ ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଡାକିନୀ ଜନ୍ମ ନେଲା, ଅଗ୍ନି ଧାରଣ କରି, ଭୟାନକ ରୂପରେ, ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି ଲମ୍ବା ଜିହ୍ୱାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା। ସେ ପିପ୍ପଳାଦକୁ କହିଲା, “କହ, କଣ କରିବି?” ପିପ୍ପଳାଦ କହିଲେ, “ଦେବତାମାନେ, ମୋ ଶତ୍ରୁ, ସେମାନେ ଖାଉ।” ଡାକିନୀ ମନ୍ଜୁର କରି, “ଏମିତି ହେବ,” ବୋଲି, ପିପ୍ପଳାଦକୁ ଧରିଲା। ପିପ୍ପଳାଦ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏହା କ’ଣ, ଡାକିନୀ?” ସେ କହିଲା, “ତୁମେ ଯାହା ଆଜ୍ଞା କଲ, ଏହି ତାହା।” ଦେବତାମାନେ ଡାକିନୀ ପାଇଁ ଏକ ଶରୀର ତିଆରି କଲେ; ପିପ୍ପଳାଦ ଭୟଭିତ ହୋଇ ଶିବଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ, ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ଏବଂ ଶିବ ଡାକିନୀକୁ କହିଲେ, “ମୋ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ, ଏକ ଯୋଜନ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଜୀବମାନେକୁ ଧରିନାହଁ। ଏହିଠାରୁ ଦୂରେ ଯାଉ, ଡାକିନୀ, ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟ ଅନ୍ୟଠାରେ କର।” ପିପ୍ପଳା ତୀର୍ଥରୁ, ପିପ୍ପଳାଦଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ଏକ ଯୋଜନ ଦୂରରେ, ବଡ଼ବା ଆକାରରେ ଡାକିନୀ ଯାଇଗଲେ, ତାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଏକ ମହା ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଯାହା ତିନି ଲୋକକୁ ନାଶ କରିପାରେ। ଏହା ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ଭୟଭିତ ହେଲେ ଏବଂ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ। ସମସ୍ତେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ, ପିପ୍ପଳାଦକୁ ମନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ, ଏବଂ ଦେବଲୋକର ଜନମାନେ ଭୟଭିତ ମନରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଡାକିନୀ ଆମକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି, ତାଙ୍କ ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ଭୟ ଦେଉଛି। ଆମର ଆଶ୍ରୟ ହୁଅ, ଭୟଭିତଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇଥିବା ଲୋକନାଥ।” “ଯେଉଁମାନେ ଉପେକ୍ଷିତ, ବିପଦ୍ଗ୍ରସ୍ତ, ମନରେ ଥକିଥିବେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ, ତୁମେ ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ, ଶିବ। ଡାକିନୀ, ଋଷିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ତୁମ ଚକ୍ଷୁରୁ ଅଗ୍ନି ଭଳି ବାହାରିଲା; ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ନାଶ କରିବାକୁ ଚାହେ। ତୁମେ ଆମର ରକ୍ଷକ, ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ।” ଶିବ ଏକ ଯୋଜନ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଦେବତାମାନେକୁ କହିଲେ, “ତାହା ତୁମେ ଦେଖିବାକୁ ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ତୁମେ ଏଠାରେ ଦିନ ରାତି ରହିବା।" ପୁନି ଦେବତାମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ତୁମେ ଆମକୁ ସ୍ଵର୍ଗ ଦେଇଛ; ତେବେ, ଆମେ କିପରି ଏଠାରେ ରହିବା, ଦେବତାମାନେ ପୂଜିଥିବା ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଛାଡ଼ି?” ଦେବତାମାନେର କଥା ଶୁଣି, ଶିବ କହିଲେ, “ସେ ଦେବତା ସର୍ବଦୃଷ୍ଟି, ସର୍ବଦିଗରେ ମୁହଁ, ସଦା ରଶିମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚମକି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ସେଠି ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସଦା ଦୃଶ୍ୟ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି; ସେଠି ସେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିବେ, ତାଙ୍କ ଆକାରରେ ସମସ୍ତେ ବସିବେ।" ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଦେବତାମାନେ ପରିଜାତ ଗଛରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ତିଆରି କଲେ; ତ୍ୱଷ୍ଟା ଭାସ୍କରକୁ କହିଲେ, “ପ୍ରଭୁ, ଏଠାରେ ରହ, ଦେବତାମାନେକୁ ରକ୍ଷା କର। ଆମେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଆମ ଅଂଶରେ ରହିବା।” ଚକ୍ରଧାରୀ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚାରିପାଖରେ, ଯୋଜନ ଗଣନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ ଗଙ୍ଗାର ଦୁଇ ତଟକୁ ପହଞ୍ଚି ବସିଲେ। ଗଙ୍ଗା ତଟରେ, ଆଉ ଅଙ୍ଗୁଳର ଅର୍ଧ ଦୂରରେ, ତିନି କୋଟି ଓ ପାଞ୍ଚ ଶହ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କେହି ବିବରଣା କରିପାରିବେ? ପରେ, ଦେବତାମାନେ ନମ୍ରତାରେ ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଦେବତାଙ୍କର ଦେବ, ବିଶ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତି, ପିପ୍ପଳାଦକୁ ଶାନ୍ତ କର।” ଶିବ 'ଓଁ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପିପ୍ପଳାଦକୁ କହିଲେ, “ଦେବତାମାନେ ନାଶ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମର ବାପା ଫେରିବେ ନାହିଁ। ଦେବତାମାନେର କାର୍ଯ୍ୟ ସIDDି ହେବା ପାଇଁ ତୁମ ଜୀବନ ତୁମ ବାପା ଦେଇଥିଲେ।" "ବିପଦ୍ଗ୍ରସ୍ତ ଓ ଦୁଃଖୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏପରି ମିତ୍ର କିଏ? ତୁମର ମା, ପତିପ୍ରତି, ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଗଲେ, ପୁଅ।