ଦଧିଚି ମୁନିଙ୍କ ଅଟୁଟ ଧୃତିକୁ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ ସେଉଁଠି, "ଏହା କର," ବୋଲି କହିଲେ। ସେ ସମୟରେ, ଅଗ୍ନି ଭଳି ଅନୁରାଗିଣୀ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ନାହିଁ। ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ମୁନିଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ, "ଏହା କର।" ଦଧିଚି ମୁନି ତାଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଏହି ଦୁଷ୍କର ଜୀବନକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, କହିଲେ, "ମୋ ଦେହକୁ ଯେପରିଚି ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ଉପଭୋଗ କର।" ଏପରି କହି, ସେ ପଦ୍ମାସନରେ ବସି, ନାକର ଟିପରେ ଦୃଷ୍ଟି ନିବନ୍ଧି, ଶାନ୍ତ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ପ୍ରାଣାୟାମ, ଅଗ୍ନି ଓ ସୁଷୁମ୍ନା ନାଡିର ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଦେହର ପ୍ରାଣକୁ ହୃଦୟ ଆକାଶକୁ ନେଇଗଲେ। ତାଙ୍କ ମନକୁ ଅପାର, ପରମ ପଦେ, ବ୍ରହ୍ମର ରୂପରେ ନିଶ୍ଚଳ କରି, ମହାତ୍ମା ଦଧିଚି ବ୍ରହ୍ମ ସାକ୍ଷାତ୍କାର କରି ଏକତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ତାଙ୍କ ଦେହ ଜୀବନ୍ତ ନ ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ଓ ଅମରମାନେ ତ୍ୱଷ୍ଟାକୁ ଦ୍ରୁତ କହିଲେ, "ଏବେ ତୁରନ୍ତ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କର।" ତ୍ୱଷ୍ଟା କହିଲେ, "ଦେବଗଣ, ଏହା କିପରି କରିବି? ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦେହକୁ କ୍ରୂର ଭାବେ କିଛି କରିବାକୁ ମୁଁ ଭୟ ପାଉଛି, ଏବଂ ସେଥିରେ ଅସମର୍ଥ। ତଥାପି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି ହେବା ଦରକାର।" ସେ କହିଲେ, "ତୁମ ଲାଗି, ବଜ୍ରର ମୁଣ୍ଡ ତିଆରି ହେବ। ଗାଈମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଦେବେ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଦଧିଚିଙ୍କ ଶରୀର ଫାଟିଗଲା, ଏବଂ ଆଜି ତୁମେ ତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ଅସ୍ଥି ପାଇବ।" ଦେବତାମାନେ ଆଦେଶ ଦେଲେ, ସେମାନେ ଏହିପରି କରି, ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକୁ ଏକଠା କରି ଦେବତାମାନେ ଦେଲେ। ଦେବତାମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଗଲେ, ଗାଈମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଗଲେ। ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରି, ତ୍ୱଷ୍ଟା ଦେବତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଚାଲିଗଲେ। ଏହାପରେ ବହୁ ଦିନ ପରେ, ଶୀଳବତୀ, ଗର୍ଭବତୀ ଏବଂ ଧନ୍ୟା ତାଙ୍କ ପତିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଆସିଲେ। ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଡ଼ା ହାତରେ ଧରି, ଫଳ ଓ ଫୁଲ ନେଇ ଉମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଅଗ୍ନି, ପତି ଓ ଆଶ୍ରମକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ ଦ୍ରୁତ ଆସିଲେ। ଆସୁଥିବା ବେଳେ, ପ୍ରାତିଥେୟୀଙ୍କୁ ଏକ ଉଲ୍କାପାତ ରୋକିଦେଲା। ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ସେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, କିନ୍ତୁ ପତିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ। ବିସ୍ମିତ ହୋଇ, ସେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ସେ କେଉଁଠି ଗଲେ?" ତେବେ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ସବୁ ଘଟଣା—ଦେବତାମାନେ ଆସି, ଦେହ ବିଷୟରେ ଅନୁରୋଧ କରିଥିବା—ବିସ୍ତୃତ କହିଦେଲେ। ଅସ୍ଥି ନେଇଯିବା ଓ ପତିଙ୍କ ବିଦାୟ ଶୁଣି, ସେ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯିବା ସହିତ ଭୂମିରେ ଢଳିପଡ଼ିଲେ, ଅଗ୍ନି ଛଡ଼ା କେହି ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ। ମନୁଷ୍ୟ ଲୋକରେ, ଯାହା ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ତାହାର ନାଶ ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ—ଏହିଥିରେ କିଛି ଦୁଃଖ ନାହିଁ। ଗାଈ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ, ଧର୍ମିକ ଲୋକେ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ଜୀବନକୁ ମଧ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି। ଯେଉଁ ସତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ଏହି ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଧର୍ମମୟ ଦେହ ମିଳିଥାଏ, ସେମାନେ ଦେବତା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରି ଧନ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ଦେହଧାରୀର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଚାଲିଯିବ, ଏହିଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଏହା ଜାଣି, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଈ, ଦେବତା କିମ୍ବା ଦରିଦ୍ରଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଏହି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଭୁ ସମାନ। ମୁଁ ଚେଷ୍ଟା କଲି ମଧ୍ୟ, ସେ ମୋ ନିକଟରେ ଅଟୁଟ ରହି, ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କଲେ; କାହାର ମନ କି ଜାଣିପାରିବ, କିମ୍ବା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଅଭିପ୍ରାୟ କ'ଣ, ନରମାନ୍ୟ ଅସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ? ଏପରି କହି, ଅଗ୍ନିକୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପୂଜା କରି, ସେ ନିଜ ପତିଙ୍କ ଚର୍ମ ଓ କେଶ ସହିତ, ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁ ଥିବା ପ୍ରତିଥିର ଗର୍ଭକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ପେଟ ଫାଟି ଶିଶୁକୁ ହାତରେ ନେଲେ। ଏହି ଶିଶୁ, ପିତା, ବନ୍ଧୁ, ଆତ୍ମୀୟ ସମସ୍ତ ହରାଇ, ମାତୃହୀନ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ଜୀବ, ଔଷଧୀ ଓ ଲୋକପାଳମାନେ ଏହି ଶିଶୁକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଏପରି ମାତାପିତାହୀନ ଶିଶୁକୁ ଦେଖନ୍ତି ଓ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ। ଏପରି କହି, ସେ ପତିବ୍ରତା ପ୍ରତିଥେୟୀ, ଶିଶୁକୁ ପିପ୍ପଳ ଗଛମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ରଖି, ନମସ୍କାର କରି, ଶିଶୁକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଅଗ୍ନିକୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ହୋମପାତ୍ର ଧରି, ପ୍ରତିଥେୟୀ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଓ ପତି ସହ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ। ଆଶ୍ରମର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାସିନ୍ଦା, ଗଛ ଓ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ସମସ୍ତେ କାନ୍ଦିଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ଦଧିଚିଙ୍କୁ ପୁଅ ସମାନ ପାଳନ କରିଥିଲେ। "ସେ ଓ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଛାଡ଼ି, ଆମେ ବଞ୍ଚିପାରିବୁନି," ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ଓ ଗଛମାନେ ଏପରି କହିଲେ। ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଏପରି ମାତାପିତାହୀନ ଶିଶୁମାନଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ମନରୁ ସ୍ନେହ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକମାତ୍ର ସଫଳ। "ଦଧିଚି କିମ୍ବା ପ୍ରତିଥେୟୀ ଆମକୁ ପୂର୍ବଭଳି ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ନ କିଏ ପିତା, ନ କିଏ ମାତା—ଅମାନେ ଦୁଷ୍ଟ, ଲଜ୍ଜା!" ସେମାନେ କହିଲେ। "ଏଠାରୁ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ: ଦଧିଚି ପ୍ରତିଥେୟୀଙ୍କ ଶିଶୁ ଚିରଂଜୀବୀ ଧର୍ମଶିଶୁ।" ଏପରି କହି, ସବୁ ଔଷଧୀ ଓ ଗଛମାନେ ରାଜା ସୋମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅମୃତ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ସୋମ ତାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ ଅମୃତ ଦେଇ, ସେମାନେ ସେହି ଦେବତାପ୍ରିୟ ଅମୃତ ଶିଶୁକୁ ଦେଇଦେଲେ। ଏହାରେ ତୃପ୍ତି ପାଇ, ସେ ଶିଶୁ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ; ପିପ୍ପଳ ଗଛମାନେ ତାଙ୍କୁ ପାଳିଲେ, ଏହି ଶିଶୁ ପିପ୍ପଳାଦ ବଡ଼ ହେଲେ ଓ ବିସ୍ମୟରେ ପିପ୍ପଳ ଗଛମାନେ ପଚାରିଲେ: "ମଣିଷ ମଣିଷରୁ, ପକ୍ଷୀ ପକ୍ଷୀରୁ, ଗଛ ମଣ୍ଡାରୁ ଜନ୍ମ ନେଉଛି; ଜଗତରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏହି ଗଛରେ ବସି, ହାତ, ପା, ଜୀବନ ସହିତ କିପରି ଜନ୍ମିଲି?" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଗଛ ଓ ଔଷଧୀମାନେ ଦଧିଚିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ପତିବ୍ରତା ନାରୀଙ୍କ ଅଗ୍ନିପ୍ରବେଶର କଥା ଅନୁକ୍ରମରେ କହିଦେଲେ। ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଠାରୁ ଅସ୍ଥିଗୁଡ଼ିକ ନେଇଯିବା କଥା ଶୁଣି, ଦୁଃଖରେ ଭାସି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।