ଏହି ଉପଖ୍ୟାନରେ, ଯେତେବେଳେ ମୃତ୍ୟୁ ଖୁବ୍ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ସେ ନିଜେ ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କ ଦୂତମାନେ ବାହାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଦଢ଼ି ଥିଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ଏହି କ’ଣ ଅବସ୍ଥା?" ଦୂତମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କ ରକ୍ଷା ମିଳିଛି, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠି ପର୍ବତେଶ୍ୱର ଦୟା କରନ୍ତି, ସେଠାରେ କ’ଣ ଭୟ ରହିପାରିବ?" ତାପରେ, ତାଙ୍କ ହାତରେ ପାଶ ନେଇ, ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ୱେତଙ୍କ ନିକଟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। କିନ୍ତୁ ଶ୍ୱେତ, ଯମ ଓ ତାଙ୍କ ଦୂତମାନଙ୍କୁ ଅନୁଭବ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଶ୍ୱେତ ଏହି ସମୟରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ମୃତ୍ୟୁଙ୍କୁ ପାଶ ଧରିଥିବା ଦେଖି, ଏକ ତପସ୍ବୀ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ, "ହେ ମୃତ୍ୟୁ, ତୁମେ ଏଠାରେ ଏହି ଦଣ୍ଡଧାରୀଙ୍କୁ କାହିଁକି ଦେଖୁଛ?" ମୃତ୍ୟୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ଏଠାକୁ ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ ନେବାକୁ ଆସିଛି, ତେଣୁ ଏହି ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦେଖୁଛି।" ତପସ୍ବୀ କହିଲେ, "ତୁମେ ଯାଅ।" କିନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁ ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଉପରେ ପାଶ ଛାଡ଼ିଲେ। ତେବେ ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଖୁବ୍ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ। ମୃତ୍ୟୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏହା ଦେଖି, ମୃତ୍ୟୁଙ୍କ ଦୂତମାନେ ଦୃତ ଭାବେ ଯମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଜଣାଇଲେ। ଏହା ଶୁଣି, ଧର୍ମରାଜ ଯମ, ମହାବଳୀ ଚିତ୍ରଗୁପ୍ତ, ତାଙ୍କ ଦୂତ, ଦଣ୍ଡ ଓ ରକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ମହିଷ, ଭୂତ, ପିଶାଚ, ବ୍ୟାଧି, ଚକ୍ଷୁରୋଗ, ଉଦରରୋଗ, କାନ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ତିନି ପ୍ରକାର ଜ୍ୱର, ପାପ ଓ ବିଭିନ୍ନ ନରକମାନେକୁ ଡାକି, "ସମସ୍ତେ ଦୃତ ଯାଅ," ବୋଲି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନେଇ, ଯମ ଶ୍ୱେତଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଏହା ଦେଖି, ନନ୍ଦି ସସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ କଥା କହିଲେ। ସେଠାରେ ବିନାୟକ, ସ୍କନ୍ଦ, ଭୂତନାଥ ଓ ଦଣ୍ଡଧାରୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ତାପରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। କାର୍ତ୍ତିକେୟ ତାଙ୍କ ଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଯମଙ୍କ ଦୂତମାନେକୁ ପ୍ରହାର କଲେ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଅଧିପତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଧ କଲେ। ଯେଉଁ ଯମଦୂତ ବଞ୍ଚିଗଲେ, ସେମାନେ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ଏହା ଜଣାଇଲେ। ଆଦିତ୍ୟ ଓ ଦେବମାନେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଶୁଣି, ଲୋକପାଳମାନେ ସହିତ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଲେ; ମୁଁ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବରୁଣ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ମାରୁତ ଓ ଅନେକ ଦେବତାମାନେ ଯମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲୁ। ଗଙ୍ଗା ତଟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗର ଅଧିପତି ମୃତ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ। ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ, ସର୍ପ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ। ଦେବମାନେ ଯମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସେନା ସମେତ ନିହତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ଭୟକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ହାଥ ଜୋଡି ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ସ୍ତୁତି କଲେ। ସେମାନେ କହିଲେ, "ହେ ଭକ୍ତବତ୍ସଳ, ହେ ପାପ ନାଶକ, ଆଦିସ୍ୱର, ନୀଳକଣ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମାପ୍ରିୟ, ଦେବପ୍ରିୟ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମ ଭକ୍ତ ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ୱେତଙ୍କୁ ନେବାକୁ ଯମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଅସମର୍ଥ। ତୁମ ଭକ୍ତପ୍ରତି ଅପାର ସନ୍ତୋଷ ଓ ନିଷ୍ଠା ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୂଜନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ସରଣ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁର ନିରୀକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ଭୋଗିବେ ନାହିଁ। ଏହି କଥା ଜାଣି, ସମସ୍ତ ଶିବଙ୍କୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ଦେଇ ପୂଜନ୍ତି। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ନାଥ—ଏହା ତୁମେ ଭୁଲିଯାଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ତୁମ ବିନା, ଏଠି କିଏ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସ୍ଥାପନ କରିପାରିବ?" ଦେବମାନେ ଏପରି ନିବେଦନ କରିଥିବା ବେଳେ, ଶିବ ଦେବମାନେଙ୍କ ସମ୍ନାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ ଏବଂ ପଚାରିଲେ, "ମୁଁ କ’ଣ ଦେଇପାରିବି?" ଦେବମାନେ କହିଲେ, "ଏହି ବୈବସ୍ବତ ଧର୍ମ (ଯମ) ସମସ୍ତ ଜୀବର ନିୟନ୍ତା। ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମର ନିୟମ ପାଇଁ ସେ ଲୋକପାଳ ଭାବେ ନିୟୁକ୍ତ। ସେ ମୃତ୍ୟୁଗ୍ରସ୍ତ ନୁହଁ, ନ ଅପରାଧୀ; ସେ ବିନା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ କିଛି ରଚିପାରିବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ଦେବେଶ, ଯମ ଓ ତାଙ୍କ ସେନା, ଯାନ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୁନଃଜୀବନ ଦିଅ, ଦୟାକରି ଆମର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କର।" ତେବେ ଭଗବାନ କହିଲେ, "ଯଦି ଦେବମାନେ ମୋର କଥାକୁ ମନେ ରଖନ୍ତି, ମୁଁ ଏହି ଯମଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଉଠାଇଦେବି।" ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ, ହରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମ କଥା ମନେ ରଖିଛି।" ତେବେ ଭଗବାନ ଅମରମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୋର ଭକ୍ତ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଯିବେ ନାହିଁ।" ଦେବମାନେ ପୁନି କହିଲେ, "ଏହା ହେଲେ ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ଲୋକ ଅମର ହେଇଯିବେ; ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଅମରତ୍ୱର ଭେଦ ରହିବ ନାହିଁ।" ଶମ୍ଭୁ ପୁନି କହିଲେ, "ମୋର ଭକ୍ତ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ଓ ଗୌତମୀ ସେବକମାନେ ମୃତ୍ୟୁର ଅଧୀନ ନୁହନ୍ତି। ମୁଁ ସଦା ସ୍ୱାମୀ, ମୃତ୍ୟୁ ମୋ ଉପରେ ଅଧିକାର ନାହିଁ। ଯମ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ କେବେ ଖବର ଦେବେ ନାହିଁ। ଶିବସରଣାଗତଙ୍କୁ ରୋଗ ଓ ଦୁଃଖ କେବେ ବି ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରିବ ନାହିଁ; ସେମାନେ ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୁକ୍ତ।" ତେଣୁ, ଯମ ସମ୍ପୃକ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିବାକୁ ଦେବମାନେ ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ। ତପରେ ଭଗବାନ ନନ୍ଦିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଗୌତମୀ ନଦୀର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ମୃତ ଯମଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କର।" ତାପରେ, ନନ୍ଦି ଯମଙ୍କ ଓ ସମସ୍ତ ଦୂତଙ୍କୁ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷେକ କଲେ; ସେମାନେ ପୁନଃଜୀବନ ଲାଭ କରି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଗୌତମୀର ଉତ୍ତର ତଟରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।