ଏକ ସମୟର କଥା, ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଶକ୍ତି ନିମ୍ନ ଦେଖି ଜ୍ଞାନୀ ଜଣେ ମୋତେ କହିଲେ, "ତୁମେ ଦୁର୍ବଳ ଅଛ।" ତେବେ ଶ୍ରୀ, ଶୁଭ ଦେବୀ, କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ କରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ନନ୍ଦୀଙ୍କ ପାଖରେ ତୁମର କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଙ୍ଗୁଠି ଶୀଘ୍ର ରଖ।" ଶ୍ରୀ ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଠି ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, କହିଲେ, "ତୁମେ ସଦା ମୋତେ ବୋହିଥାଉ, ଏହି ଧର୍ମ ଦେଖ, ଓ ପକ୍ଷୀ।" ଅଙ୍ଗୁଠି ରଖିବା ସହିତ, ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ତାଙ୍କ ପେଟରେ ପ୍ରବେଶ କଲା, ପେଟ ତାଙ୍କ ପାଦରେ ପ୍ରବେଶ କଲା, ତେଣୁ ତାଙ୍କ ଶରୀର ଚିକ୍କିତ ହେଇଗଲା। ଏହା ଦେଖି ଗରୁଡ଼ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ, ଦୁଃଖିତ, ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, "ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ଓ ବିଶ୍ଵମେଶ୍ୱର! ମୁଁ ତୁମର ଦାସ ଏବଂ ଅପରାଧୀ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ତୁମେ ଧାରଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ଧାରଣ କରାଯିବା।" "ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବ, ତୁମେ ହଜାର ଅପରାଧକୁ ଖ୍ଷମା କର, ଯଦି କିଏ ଅପରାଧ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମର ଦୟା ବଡ଼।" ଏହିପରି ବିନୟ କରି, ଗରୁଡ଼ ଶ୍ରୀକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, "ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମାତା, ଦୟାର ମୂର୍ତ୍ତି ତୁମେ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ମୁଁ ଅସହାୟ ଶିଶୁ।" ଏହିପରି ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମର ଦାସ ଗରୁଡ଼ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଛି, ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।" ତାପରେ ଜନାର୍ଦନ ନନ୍ଦୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ସାପ ଓ ଗରୁଡ଼କୁ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ନେଇଯାଅ; ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ କୃପାରେ ଗରୁଡ଼ ତାଙ୍କ ଆଗର ଆକୃତି ପୁନଃ ମିଳିବ।" "ତଥାସ୍ତୁ," କହି ନନ୍ଦୀ, ସାପ ଓ ଗରୁଡ଼ ସହିତ ଶିବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ କଥା ଜଣାଇଲେ। ଚନ୍ଦ୍ରକ୍ରୋନା ଧାରଣ କରୁଥିବା ଶିବା ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଗଙ୍ଗା ଗୌତମୀ ନଦୀକୁ ଯାଅ, ଏହା ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରେ, ତୁମର ଇଚ୍ଛା ନିର୍ବାହ କରେ, ଶାନ୍ତିଦାୟି। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ତୁମେ ତୁମର ଆକୃତି ପୁନଃ ପାଇବ।" "ତୁମେ ହଜାର ଗୁଣା ଫଳ ପାଇବ, ଯେଉଁମାନେ ଅପରାଧରେ ଦଗ୍ଧ, ଦୁଃଖରେ ଶ୍ରମ ହରାଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗୌତମୀ ନିଶ୍ଚିତ ଆଶ୍ରୟ।" ଶିବଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଗରୁଡ଼ ଗଙ୍ଗା ଗୌତମୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ତାପରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଖ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ବିଦ୍ୟୁତ ଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗରୁଡ଼ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖକୁ ବୁଦ୍ଧିମତା ସହିତ ଫେରିଲେ। ସେହି ଦିନଠାରୁ ଗାରୁଡ଼ ନାମକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଏଠାରେ ଯେଉଁ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ, ସ୍ନାନ, ବିଦ୍ୟା, ଭକ୍ତି ସହ କରାଯିବା, ଏହା ଅବିନାଶୀ ହୋଇଯାଏ, ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ। ତାପରେ ଗୋବର୍ଧନ ନାମକ ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଣ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରେ, ସ୍ମରଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ଦୂର ହେଉଛି। ଏହି ଶକ୍ତି ଦେଖି, ନାରଦ, ମୁଁ କଥା କହୁଛି—ଜାବାଳି ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୃଷକ ଥିଲେ। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟାନ୍ହରେ ମଧ୍ୟ ଗୋ ଯୋକ୍ତ କରିଥିଲେ, ଗୋମାନଙ୍କ ପିଠ ଓ ପାର୍ଶ୍ୱ ଉପରେ ଅଙ୍କୁଶ ଦେଇ ମାରୁଥିଲେ। ସୁରଭି, କାମଧେନୁ ଓ ଜଗତର ମାତା, ଦୁଇଟି ଗୋମାନଙ୍କ ଅଶ୍ରୁଭରା ଚକ୍ଷୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ କଥା ନନ୍ଦୀଙ୍କୁ କହିଲେ। ନନ୍ଦୀ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଏହା ଶିବଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ, ଶିବ କହିଲେ, "ତୁମର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ।" ଶିବଙ୍କ ଆଦେଶରେ ନନ୍ଦୀ ଗୋମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଦେଇଲେ। ସମସ୍ତ ଗୋମାନ ଶ୍ୱର୍ଗ ଓ ଭୂମିରେ ହରାଇଗଲେ, ଉତ୍ତାପ ହେଲା। ଦେବମାନେ ମୋତେ କହିଲେ, "ଗୋମାନ ନଥିଲେ ଜୀବନ ଅସମ୍ଭବ।" ମୁଁ ଦେବମାନଙ୍କୁ କହିଲି, "ଶିବଙ୍କୁ ଯାଇ ଅନୁରୋଧ କର।" ସମସ୍ତେ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ଆପଣା କଥା କହିଲେ। ଶିବ କହିଲେ, "ନନ୍ଦୀ ମୋର ଇଚ୍ଛା ଜାଣିଛି।" ଦେବମାନେ ନନ୍ଦୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଗୋମାନ ଦିଅ, ଓ ଉପକାରୀ।" ନନ୍ଦୀ କହିଲେ, "ଗୋସବ ନାମକ ଯଜ୍ଞ କର।" ଏହା ପରେ ତୁମେ ଦେବୀୟ ଓ ଭୂମିୟ ଗୋମାନ ପାଇବ, ଦେବମାନେ ଉପସ୍ଥାପିତ ଏହି ଗୋସବ ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେବ। ଗୌତମୀ ନଦୀର ପବିତ୍ର ତୀରେ ଗୋମାନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ, ଏହାର ଫଳରେ ଗୋବର୍ଧନ ତୀର୍ଥ ଦେବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବୃଦ୍ଧି କରିଲା। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ହଜାର ଗୋମାନର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଦାନ ଓ ଆଦିର ଫଳ ଅନୁମାନ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଏକ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ପାପପ୍ରଣାଶନ ନାମକ, ଏହା ପାପ ଓ ଭୟ ଦୂର କରେ। ଏଠାରେ ଧୃତବ୍ରତ ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ମହୀ ନାମକ ଯୁବତୀ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ସନାଜ୍ଜାତ, ଶୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ, ଜନ୍ମ ନେଲା। ଦୃତବ୍ରତଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା, ମହୀ ଏକ ଶିଶୁ ସହିତ ବିଧବା ହୋଇ, ରକ୍ଷାକାରୀ ନଥିବାରୁ ଗାଳବ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ପୁଅକୁ ଗାଳବଙ୍କୁ ଦେଇ, ମହୀ ପାପ ଓ ଅଭିଲାଷାରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ, ବହୁ ଦେଶ ଘୁଞ୍ଚିଲେ, ପୁରୁଷ ଖୋଜି ଭୋଗରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ। ସନାଜ୍ଜାତ, ଗାଳବଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ ଓ ବେଦ ଶିଖିଥିଲେ, ମାର ଦୃଷ୍ଟି ଦୁଷ୍ଟ କାରଣରେ ତାଙ୍କ ଚିତ୍ତ ବେଶ୍ୟା ପ୍ରକୃତିରେ ବିକାଶ ପାଇଲା। ସେ ଜନସ୍ଥାନ ନାମକ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ବସିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବହୁ ପ୍ରକାର ଲୋକ ଥିଲେ; ମହୀ ମଧ୍ୟ ବଣିକ ଭାବରେ ସେଠି ବସିଲେ। ପୁଅ ମଧ୍ୟ ଭୋଗ ଅନ୍ୱେଷଣ କରି ବହୁ ଦେଶ ଘୁଞ୍ଚି, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଜନସ୍ଥାନରେ ବସିଲେ। ଧୃତବ୍ରତଙ୍କ ପୁଅ ବେଶ୍ୟା ନାରୀକୁ ଚାହିଲେ, ମହୀ ସମ୍ପଦ ଓ ଦାନଦାତା ପୁରୁଷ ଚାହିଲେ। ସେମାନେ ଏକାଉଁ ମାତା ପୁଅ ଭାବେ ଚିନିଲେ ନାହିଁ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଦୁଇଜଣ ମଧ୍ୟରେ ଏକତା ହେଲା। ଏପରି ଅନେକ ସମୟ ଗତି କଲା, ଦୁଇଜଣ ଏକାଉଁ ମାତା ପୁଅ ଭାବେ ଚିନିଲେ ନାହିଁ। ଏପରି ଚାଲିଥିବା ବେଳେ, ସନାଜ୍ଜାତଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଭଲ ଚିନ୍ତା ଆସିଲା, ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଅନୁଚିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ଶୁଣ, ନାରଦ।