ନାରଦ ମୁନି, ତୁମେ ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଗାରୁଡ଼ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା କଥା କହିବି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର ହୁଏ। ଏଠି ଏକ ଅତିଶୟ ପ୍ରାଚୀନ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା—ଶେଷନାଗଙ୍କ ପୁତ୍ର ମଣିନାଗ ନାମକ ଏକ ପ୍ରବଳ ସର୍ପ ଥିଲେ। ସେ ଗାରୁଡ଼ଙ୍କ ଭୟରେ ଏବଂ ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ। ଶିବ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ମହେଶ୍ୱର, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ, "ଓ ସର୍ପ, ତୁମେ ଚାହୁଁଥିବା ଦାନ ମାଗ।" ମଣିନାଗ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଗାରୁଡ଼ଙ୍କ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ଦିଅ।" ଶିବ କହିଲେ, "ତଥାସ୍ତୁ, ତୁମେ ଏବେ ଗାରୁଡ଼ଙ୍କ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ।" ଏହିଭଳି ଭୟମୁକ୍ତ ହୋଇ, ମଣିନାଗ ଦୁଧ ସମୁଦ୍ର ସମୀପରେ, ଅରୁଣଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ, ଯିଏ ଦୁଧ ସମୁଦ୍ରରେ ବିରାଜିତ, ସେଉଁଠି ଯାଇ ରହିଲେ। ସେଉଁଠି ସେ ସୁଖରେ ଏବଂ ଶିତଳତାରେ ଚାଲିଥିଲେ। ଗାରୁଡ଼ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ବସୁଥିଲେ ଏବଂ ସେଉଁଠି ଯାଉଥିଲେ। ଗାରୁଡ଼ ଦେଖିଲେ ଯେ, ସର୍ପ ଭୟ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି; ସେ ତାଙ୍କୁ ଧରି ନିଜ ଗୃହକୁ ନେଇଗଲେ। ଗାରୁଡ଼ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନ୍ଧନରେ ସେ ସର୍ପକୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ। ସେ ସମୟରେ ନନ୍ଦି, ଜଗତର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ସର୍ପ ଆସୁନାହାନ୍ତି; ସେ ଗାରୁଡ଼ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଦିଆଯାଇଛନ୍ତି କିମ୍ବା ବାନ୍ଧିଦିଆଯାଇଛନ୍ତି। ସେ ଯଦି ବଞ୍ଚିଥାନ୍ତେ, ଦେଢ଼ି ହେଇ ନ ଥାନ୍ତେ।" ନନ୍ଦିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଏବଂ ବୁଝି, ଶିବ କହିଲେ, "ସର୍ପ ଗାରୁଡ଼ଙ୍କ ଘରେ ବନ୍ଧିତ। ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଯାଉ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କର, ଜଗତ୍ର ସ୍ୱାମୀ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ। ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମେ ନିଜେ କଶ୍ୟପପୁତ୍ର ସର୍ପକୁ ଆଣିନିଅ।" ନନ୍ଦି ଏହି ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ। ନାରାୟଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଗାରୁଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ, "ବିନତାନନ୍ଦନ, ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ଏହି ସର୍ପକୁ ନନ୍ଦିଙ୍କୁ ଦିଅ।" ଗାରୁଡ଼ କମ୍ପିତ ହୋଇ କହିଲେ, "ନା, ପ୍ରଭୁ! ମୁଁ ଯାହା ଆଣିଛି, ତାହା କେବଳ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ; ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଦେବିନାହିଁ। ଏହି ସର୍ପ ମୁଁ ଆଣିଛି, ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଉଛି, ନନ୍ଦିଙ୍କୁ ଦେବିନାହିଁ।" ଗାରୁଡ଼ ଆଉ କହିଲେ, "ମୁଁ ଯେପରି ଆପଣଙ୍କୁ ବହନ କରେ, ମୋର ଯାହା କିଛି ଅଛି, ତାହା ସଦା ଆପଣଙ୍କର। ଦାସଙ୍କୁ ଯେପରି ମାଲିକ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏହି କ୍ରମ ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ଆପଣ ମୋ ଶକ୍ତିରେ ଦାନବମାନେକୁ ଜୟ କରନ୍ତି, ତଥାପି ମୋତେ ଅବହେଳା କରିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।" ବିଷ୍ଣୁ ଏହି କଥା ଶୁଣି ହସିଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "ଏହି ବୁଦ୍ଧିମାନ ପକ୍ଷୀ କହୁଛି, 'ଆପଣ ଦୁର୍ବଳ'; ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦାନବକୁ ଜୟ କରିବି।" ଏହା କହି, ବିଷ୍ଣୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଡାକି, "ତୁମେ ନନ୍ଦିଠାରେ ତୁମର ଛୋଟ ଆଙ୍ଗୁଠି ରଖ।" ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ଆଙ୍ଗୁଠି ଗାରୁଡ଼ଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖିଲେ; ମୁଣ୍ଡ ପେଟକୁ, ପେଟ ପାଦକୁ ଲିନ୍ ହୋଇଗଲା, ଗାରୁଡ଼ ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, "ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ପ୍ରଭୁ! ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସେବକ ଏବଂ ଅପରାଧୀ। ଆପଣ ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଆପଣ ହଜାର ଅପରାଧକୁ ମାଫ କରନ୍ତି; ଦୟାର ସାଗର।" "ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ କହନ୍ତି ଆପଣ ଦୟାର ମୂର୍ତ୍ତି, ଲୋକମାତା ଶ୍ରୀକାମଳା। ମୁଁ ଅସହାୟ ଶିଶୁ, ଆପଣ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।" ଏହା ଦେଖି ଦୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଶ୍ରୀ ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ କହିଲେ, "ପ୍ରଭୁ, ଗାରୁଡ଼ ଆପଣଙ୍କ ସେବକ, ତାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।" ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ନନ୍ଦିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଗାରୁଡ଼ ଓ ସର୍ପକୁ ନେଇ ଶିବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯାଅ; ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ କୃପାରେ ଗାରୁଡ଼ ତାଙ୍କର ପୂର୍ବ ଆକୃତି ପୁନଃ ପାଇବେ।" ନନ୍ଦି, ଏହି ଆଜ୍ଞା ମାନି, ଗାରୁଡ଼ ଓ ସର୍ପ ସହ ଶିବଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ। ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ ଶିବ ଗାରୁଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ, "ତୁମେ ଗଉତମୀ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କର; ସେଠି ସ୍ନାନ କଲେ ତୁମର ଆକୃତି ପୁନଃ ମିଳିବ। ସମସ୍ତ ଫଳ ଶତଗୁଣ, ସହସ୍ରଗୁଣ ମିଳିବ। ଯେଉଁମାନେ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗଉତମୀ ଶରଣ।" ଗାରୁଡ଼ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଶିବ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ, ଏବଂ ପୁନଃ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ। ଏହି ସମୟରୁ ଗାରୁଡ଼ କ୍ଷେତ୍ର ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ କରେ। ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ କ୍ରିୟା, ସ୍ନାନ, କିମ୍ବା ପୂଜା ଭକ୍ତିରେ କରାଯାଏ, ସେଠି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ, ଶିବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହୁଏ। ଏହା ପରେ ଗୋବର୍ଧନ ନାମକ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ, ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ପୁଣ୍ୟ ଦିଏ, ଏବଂ କେବଳ ସ୍ମରଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ଦୂର ହୁଏ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ଏତେ ଶକ୍ତି, ଯାହାକି ମୁଁ ନିଜ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିଛି, ନାରଦ। ସେଠି ଜାବାଲି ନାମକ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୃଷକ ଥିଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ଗାୟମାନଙ୍କୁ ଦିନମଧ୍ୟାନରେ ମଧ୍ୟ ଜୁଆ ଖୋଲି ଦେଉନଥିଲେ, ଦଣ୍ଡରେ ମାଡ଼ି ତାଙ୍କ ପିଠି ଓ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ପିଟୁଥିଲେ। ଏହି ଦୁଇଟି ଗାୟ ଦୁଃଖରେ ଅଂଶୁଭରା ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାହିଁଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ଗୋମାତାଙ୍କ ମାତା, କାମଧେନୁ ସୁରଭି ସମସ୍ତ କଥା ନନ୍ଦିଙ୍କୁ କହିଦେଲେ।