ଗୌତମ ମୁନି ମୋ ପାଖରେ ଆସି, ମୋତେ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, "ହେ କମଳାସନ, ବିଶ୍ୱର ଆତ୍ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।" ସେ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀକୁ ପରିକ୍ରମା କରିଛି; ଏହି ବିଷୟରେ ଯାହା ଉଚିତ, ତାହା ଆପଣ ସ୍ୱୟଂ ଜାଣନ୍ତି।" ତେବେ ମୁଁ ଧ୍ୟାନର ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସତ୍ୟ ବୁଝିଲି – "ଏହି ସୁନ୍ଦର-ଭୃକ୍ତି ଅହଲ୍ୟା ତୁମ ପାଇଁ ଦିଆଯାଉଛି; ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମା ସଫଳ ହୋଇଯାଇଛି।" ମୁଁ ଗଉତମଙ୍କୁ କହିଲି, "ଧର୍ମକୁ ବୁଝିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ, ଏହାକୁ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଝିହୋଇପାରେନାହିଁ; ସୁରଭି ଅର୍ଥାତ୍ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପମୟ ପୃଥିବୀ ଅର୍ଦ୍ଧ ଉତ୍ପନ୍ନ।" ଏହି ପୃଥିବୀର ପରିକ୍ରମା ହୋଇଯାଇଛି; ଲିଙ୍ଗ ପରିକ୍ରମା କଲେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ। "ତେଣୁ, ହେ ଗଉତମ, ତୁମ ଧୈର୍ୟ, ଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ। ଏହି କନ୍ୟାକୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ ତୁମକୁ ଦେଉଛି।" ଏଭଳି କହି, ମୁଁ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଗଉତମଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲି। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ବିବାହ ହେଲା, ଦେବତାମାନେ ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଆସି, ସେଇ ପରିକ୍ରମା ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ଗଉତମ ଓ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହାର ଏକତ୍ୱ ଆନନ୍ଦ ବଢାଇଲା। ଦେବତାମାନେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ବିବାହ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ଏହାପରେ, ମୁଁ ମନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ମହାତ୍ମା ଗଉତମଙ୍କୁ ପବିତ୍ର, ଶୁଭ ଓ ଚାହିଦା ପୂରଣକାରୀ ବ୍ରହ୍ମଗିରି ଦେଇଦେଲି। ସେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି ଗଉତମ, ଅହଲ୍ୟା ସହିତ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ। ଏହି ପବିତ୍ର ଗଉତମ କଥା ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅପୂର୍ବ ଇଚ୍ଛା ଜନ୍ମିଲା। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେଇ ଆଶ୍ରମ, ଗଉତମ ଓ ତାଙ୍କର ନିର୍ମଳ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଗୃହ, ଅହଲ୍ୟା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି ଦୁଷ୍ଟ ଇଚ୍ଛା ଧରିଲେ ଓ ଅହଲ୍ୟାକୁ ଚାହିଁ ଦେଖିଲେ। ସେଠି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନ ନିଜ, ନ ଅନ୍ୟ, ନ ସ୍ଥାନ, ନ ସମୟ, ନ ଗଉତମଙ୍କ ଶାପର ଭୟ – କିଛି ମନେ ରହିଲା ନାହିଁ; ତାଙ୍କର କାମନା ସବୁକିଛି ଅନ୍ଧକାର କରିଦେଲା। ସେ ନିତ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟେ ନାୟକ ଭାବରେ ଗର୍ବିତ, ତାଙ୍କର ଦେହ ତପସ୍ୟାରେ ଜଳିଉଠିଲା, ଚିନ୍ତା କରିଲେ, "କିପରି ମୁଁ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବି?" ଏଭଳି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାବରେ ରହି, ଅବସର ଖୋଜିଲେ। ଏକ ଦିନ, ମହାମୁନି ଗଉତମ ସକାଳ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହିତ ଆଶ୍ରମରୁ ବାହାରି ଗଲେ – ଆଶ୍ରମ, ଗଉତମୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଧାନ୍ୟ ଦେଖିବା ପାଇଁ। ସେଇ ସମୟରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଏହି ଅବସରକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବି, ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କାମ କଲେ। ଗଉତମଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏଭଳି କହିଲେ, "ତୁମର ଗୁଣ ଓ ରୂପ ମନେ ପକାଇ, ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି।" ଏଭଳି ହସି ଅହଲ୍ୟାଙ୍କ ହାତ ଧରି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଅହଲ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ଗଉତମ ବୋଲି ଭାବିଲେ, ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଓ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସମୟ କାଟିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଗଉତମ ଆଶ୍ରମରୁ ବାହାରେ ଥିଲେ, ଏଭଳି ଘଟିଲା। ଯେତେବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆସୁଥିଲେ, ଅହଲ୍ୟା ସ୍ନିଗ୍ଧ ଭାବରେ କଥା କହୁଥିଲେ, ରମ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିଲେ। ଗଉତମ ଏହି ଅନୁପସ୍ଥିତି ଦେଖି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ; ନାରଦ, ସମସ୍ତେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ମହାମୁନି ଦ୍ୱାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଶାଳାର ରକ୍ଷକ ଓ ଗୃହସ୍ଥ ସେବକମାନେ ଭୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଗଉତମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ପୂଜ୍ୟ, ଏହି କି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ? ଆପଣ ବାହାରେ ଓ ଭିତରେ ଦୁଇଠି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଆପଣ ନିଜ ପ୍ରିୟା ସହିତ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛନ୍ତି, ତଥାପି ବାହାରେ ଅଛନ୍ତି। ଏହା ତ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି! ଆପଣ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଗଉତମ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ, ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ପଚାରିଲେ, "କିଏ ଏଠାରେ, ମୋର ପ୍ରିୟା ଅହଲ୍ୟା? କାହିଁକି ମୋତେ କିଛି କହୁନାହଁ?" ମୁନିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଅହଲ୍ୟା ତାଙ୍କ ପ୍ରେମିକାକୁ କହିଲେ, "କିଏ ତୁମେ, ମୁନି ରୂପ ଧାରଣ କରି? ତୁମେ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରିଛ।" ଏହିକଥା କହି, ଭୟରେ ଶଯ୍ୟାରୁ ଉଠିପଡ଼ିଲେ। ପାପୀ ଇନ୍ଦ୍ର ମୁନିଙ୍କ ଭୟରେ ବିଳାଇ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ; ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଭୟଭୀତ ଓ ବିକୃତ ଦେଖି, ଏବେ ତାଙ୍କୁ ଦୂଷିତ ଲାଗିଲା। କ୍ରୁଧ୍ଧ ମୁନି କହିଲେ, "ଏହି କି ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ?" ଏଭଳି ତାଙ୍କ ସ୍୵ାମୀଙ୍କୁ କହିବା ସମୟରେ, ଅହଲ୍ୟା ଲଜ୍ଜାରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ପ୍ରେମିକାକୁ ଖୋଜି, ମୁନି ବିଳାଇକୁ ଦେଖି, ପଚାରିଲେ, "କିଏ ତୁମେ?" ସେ ମିଛ କହିଲେ, "ମୁଁ ଛାଇଁ ହୋଇଯାଉ।" ଏବେ ଶଚୀପତି ଇନ୍ଦ୍ର ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, "ମୁଁ ଶଚୀଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ, ପୁରଦାହକ, ଲୋକମାନେ ଯେଉଁଠି ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସେଇ ଇନ୍ଦ୍ର।" "ମୋ ପରେ ଏହି ପାପ ଆସିଛି; ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ମହାପାପ କରିଅଛି।" "ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କ ହୃଦୟ କାମବାଣରେ ବିଧିର ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ, ସେମାନେ କିଛି କରିପାରନ୍ତି। ମୋତେ ଖ୍ଷମା କର, ଦୟାର ସାଗର, ଯଦ୍ୟପି ମୁଁ ମହାପାପୀ।" ଧର୍ମାନୁସାରେ, ଯେଉଁଠି ଦୋଷ ହୋଇଥାଏ ମଧ୍ୟ, ସଜ୍ଜନମାନେ କଦାପି କଠୋର ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ। ମୁନି ଏହି କଥା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧରେ ହରିଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। "ଭଗଦେବତାପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ପାପ ହୋଇଛି, ତୁମେ ସହସ୍ରଭାଗ ହେଉ।" ଏହିପରି କ୍ରୋଧରେ କହି, "ତୁମେ ଶୁଷ୍କ ନଦୀ ହେଉ।" ଏହାପରେ ଅହଲ୍ୟା ତାଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ସେଇ ପରିସ୍ଥିତି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ। "ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ନାରୀ ମନରେ ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷକୁ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନନ୍ତ ନରକକୁ ଯାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ମଧ୍ୟ।" "ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି, ମୋର କଥା ଶୁଣ; ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଆହା ସାକ୍ଷୀ ରୂପେ ଆସିଥିଲେ, ତୁମ ରୂପ ଧାରଣ କରି।" "ତଥାସ୍ତୁ," ରକ୍ଷକମାନେ କହିଲେ; ସତ୍ୟବାଦିନୀ ଅହଲ୍ୟା ମଧ୍ୟ ସହମତି ଦେଲେ। ମୁନି ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ସତ୍ୟ ଜାଣି, ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଭକ୍ତିଶୀଳ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।