ଏହି ଘଟଣାରେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଅନେକ ନାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଚିହ୍ନିତ, ବିରଳ ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ଏକ କୁଁଆରିକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ସେ ଯୁବତୀ ଅହଲ୍ୟା, ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ରୂପ ଓ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଭରିଥିଲା। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମନରେ ଏହି ଚିନ୍ତା ଉଦ୍ଭବ ହେଲା—ଏହି ଅପୂର୍ବା ଯୁବତୀଙ୍କୁ କିଏ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ? ନ ଦେବତାମାନେ, ନ ଦାନବମାନେ, ନ ମୁନିମାନେ—କେହି ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେନି। ତେଣୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ମନେ ଏହି ଧାରଣା ହେଲା ଯେ, ଏହି ଅପୂର୍ବ ଯୁବତୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ କେବଳ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ତପସ୍ବୀ, ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯୋଗ୍ୟ। ସେଥିପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ଯୁବତୀକୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ବିଦ୍ୱାନ ଓ ବେଦଜ୍ଞ ମହାର୍ଷି ଗୌତମଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଏହି ଯୁବତୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଯୁବତ୍ବ ପ୍ରାପ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ; ସେ ଯୁବତ୍ବ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ମୋ ପାଖକୁ ନେଇଅସ।” ଏହିପରି କହି, ବ୍ରହ୍ମା ଗୌତମଙ୍କୁ ଅହଲ୍ୟାକୁ ଦେଇଦେଲେ। ତପସ୍ୟାରେ ଶୁଦ୍ଧ ଏହି ମୁନି, ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଗୌତମ ମୁନି ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପାଳନ କରି, ତାଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଗାରିତ କରି, କୌଣସି ଅସ୍ଥିରତା ବିନା ତାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଅସିଲେ। ଏହି ଅପୂର୍ବ ଯୁବତୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବରୁଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ହେ ଦେବତାମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମକୁ ଏହି ଯୁବତୀକୁ ଦିଅ।” ଏହିପରି ଦେଖି, ମୁନି, ସାଧ୍ୟ, ଦାନବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ଆସିଯାଇଥିଲେ। ତଥାପି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମନରେ ବିଶେଷ ଆକାଂକ୍ଷା ଜନ୍ମ ନେଲା, କିନ୍ତୁ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଗୌତମଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ, ଗଭୀରତା ଓ ଧୃଡତା ମଧ୍ୟ ଦିଶିଗଲା। ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ସବୁ ଭାବି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ ଏବଂ ଚିନ୍ତା କଲେ—ଏହି ଶୁଭମୁଖୀ ଅହଲ୍ୟା କେବଳ ଗୌତମଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ସେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଯେ, ଏହି ଯୁବତୀକୁ ଗୌତମଙ୍କୁ ଦେବେ; ଏହି ଅପୂର୍ବା ଯୁବତୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କ ଧୃଡ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ସମୟରେ, ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମୁନିମାନେ ଏହି ଯୁବତୀଙ୍କୁ “ଅହଲ୍ୟା” ବୋଲି ନାମ ଦେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଘୋଷଣା କଲେ—“ଏହି ଅପୂର୍ବ ମୁଖ ଯୁବତୀକୁ ସେଇ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଦିଆଯିବେ, ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ପୃଥିବୀକୁ ପରିକ୍ରମା କରିପାରିବେ; ଅନ୍ୟେ ଯେତେବେଳେ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ତଥାପି ତାଙ୍କୁ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ।” ଏହି ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅହଲ୍ୟା ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମା କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ତାଙ୍କ ପଛରେ ଗୌତମ ମୁନି ମଧ୍ୟ ଏହି କାମ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଅର୍ଧଜନ୍ମା ସୁରଭି ନାମକ କାମଧେନୁ ଗାୟକୁ ଗୌତମ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କ ମନେ ଥିଲା ଯେ, ସୁରଭି ଏହି ପୃଥିବୀର ରୂପ; ତେଣୁ ସେ ତାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ, ଏବଂ ତାପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଚିହ୍ନ ଲିଙ୍ଗକୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ। ଏହି ଭାବରେ, ଗୌତମ ମୁନି ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପରିକ୍ରମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ଅନ୍ୟ କେହି ପୃଥିବୀ ପରିକ୍ରମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଗୌତମ ସେଠାକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ବିନମ୍ରତାରେ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, “ହେ କମଳାସନ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ଆତ୍ମା, ମୁଁ ପୃଥିବୀକୁ ପରିକ୍ରମା କରିଛି, ଏହି ବିଷୟରେ ଯାହା ଉଚିତ, ଆପଣ ସ୍ୱୟଂ ଜାଣନ୍ତୁ।” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ହେ ଗୌତମ, ଧର୍ମର ତତ୍ତ୍ୱ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଜଣାଯିବା କଠିନ; ସୁରଭି ଅର୍ଧଜନ୍ମା ହେଉଛନ୍ତି ସପ୍ତଦ୍ୱୀପମୟ ପୃଥିବୀ। ତୁମେ ତାହାକୁ ପରିକ୍ରମା କରିଛ; ଲିଙ୍ଗ ପରିକ୍ରମା କଲେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ତୁମର ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଜ୍ଞାନ ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ। ଏହି ଯୁବତୀକୁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଉଛି।” ଏହିପରି କହି, ବ୍ରହ୍ମା ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଗୌତମଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ। ତାଙ୍କ ବିବାହ ସମୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆସି ଏହି ଅପୂର୍ବ ପରିକ୍ରମା ଦେଖିଲେ। ଗୌତମ ଓ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କ ଏକତ୍ୱ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ବିବାହ ଶେଷେ ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ; ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଖୁସି ହୋଇ ମହାତ୍ମା ଗୌତମଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ପବିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଗିରି ଦେଇଦେଲେ। ସେଠାରେ ଗୌତମ ଅହଲ୍ୟା ସହ ଆନନ୍ଦରେ ରହୁଥିଲେ। ଏହି ସଂସ୍ମୃତି ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ର ମନରେ ଅନ୍ୟ ଇଚ୍ଛା ଜନ୍ମ ନେଲା। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଗୌତମଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ, ତାଙ୍କ ଘର, ଅହଲ୍ୟା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦେଖି ମନରେ ଦୁଷ୍ଟ ଭାବ ଧାରଣ କଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମନେ ଏହି ଅନୁଭୂତି ହେଲା ଯେ, ନ ସ୍ୱୟଂ, ନ ଅନ୍ୟ, ନ ସ୍ଥାନ, ନ ସମୟ, ନ ଗୌତମଙ୍କ ଶାପ ଭୟ—କିଛି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ରୋକିପାରିବ ନାହିଁ। ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିପତି ଭାବେ ଗର୍ବିତ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଦେହ ଆଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଜଳୁଥିଲା, ମନେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ—କିଭଳି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବି? କିପରି ଏହି କାମ ସଫଳ କରିବି? ଏପରି ଭାବରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପେ ରହିଲେ, କିନ୍ତୁ ସୁଯୋଗ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ଏକ ଦିନ, ଗୌତମ ମୁନି ପ୍ରଭାତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରି ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଆଶ୍ରମରୁ ବାହାରି ଗଲେ, ଆଶ୍ରମ, ଗୌତମୀ ନଦୀ, ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଧାନ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ। ଏହି ସୁଯୋଗକୁ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ଗୌତମଙ୍କ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗବତୀ ଅହଲ୍ୟାଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କୁ କିଛି କଥା କହିଲେ—ଏହି ଭାବେ ଏହି ଚରିତ୍ରର ଅଗ୍ରଭାଗ ଘଟିଲା।