ଯେତେବେଳେ ସେ ନାରୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ହେ ମହାମୁନି। କିନ୍ତୁ ଯମ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅତି ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ, ମନରେ ଦୁଃଖିତ ହେଇ ପଡ଼ିଲେ। ଧର୍ମର ରାଜା ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧର୍ମର ମାର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଲେ; ଏହି ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତେଜ ଅर्जନ କଲେ। ଏହି ତେଜସ୍ୱୀ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସେ ପିତୃମାନ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭୁତ୍ୱ ଓ ଜଗତ୍ର ରକ୍ଷକ ହେବାର ଅଧିକାର ପାଇଲେ; ସାବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ମନୁ ପ୍ରଜାପତି ହେଲେ, ଯିଏ ତପସ୍ୟାରେ ଧନ୍ୟ। ଯେତେବେଳେ ସେ ସମୟ ଆସିବ, ସାବର୍ଣ୍ଣି ମନୁ ହେବେ; ଏହି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ସେ ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ଅବିରତ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଭାଇ ଶନି ଗ୍ରହ ହେଲେ; ଏବଂ ତ୍ୱଷ୍ଟାର ତାଙ୍କର ତେଜସ୍ୱୀତା ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚକ୍ର ତିଆରି କଲେ। ସେହି ଅସ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଅପରାଜିତ, ଦାନବମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା; ଏବଂ ତାଙ୍କର କଞ୍ଚିତ୍ର କନ୍ୟା ଯମୀ ଥିଲେ। ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଯମୁନା ହେଲେ, ପବିତ୍ର କରିବାରେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ଏହି ଲୋକରେ ସେ ମନୁ ଭାବରେ, ସାବର୍ଣ୍ଣି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ସେହି ମନୁଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁତ୍ର, ତାଙ୍କର ଭାଇ ଶନି ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହ ହେବାର ସମ୍ମାନ ଲାଗି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂଜିତ। ଏହି ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିର ଏହି କଥା, ଯିଏ ଶୁଣିଥାଏ, ଯଦି ସେ କଷ୍ଟରେ ରହିଥିବେ, ସେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିବେ ଓ ମହାନ୍ ବିଖ୍ୟାତି ପାଇବେ। ଏହାପରେ, ମନୁ ଭୈବସ୍ବତଙ୍କର ନଉଜଣ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ପରି ସମାନ: ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ନାଭାଗ, ଧୃଷ୍ଟ, ଶର୍ୟାତି, ନାରିଷ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରାମ୍ଶୁ, ଋଷ୍ଟ, କରୂଷ ଓ ପୃଷଧ୍ର। ପୁତ୍ର ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ମହାପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରଜାପତି ମନୁ ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଏକ ଯଜ୍ଞ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଅନେକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଇନଥିଲେ, ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଥିଲା। ମିତ୍ର-ବରୁଣଙ୍କ ଅଂଶରେ ମନୁ ଆହୁତି ଦେଲେ; ତାହାଠାରୁ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଏକ ସ୍ତ୍ରୀ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଦିବ୍ୟ ଶରୀରରେ ଇଳା ଜନ୍ମ ନେଲେ; ମନୁ ତାଙ୍କୁ 'ଇଳା' ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ମନୁ କହିଲେ, "ମୋତେ ଅନୁସରଣ କର, ଭାଗ୍ୟଶାଳି।" ଇଳା ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମୁଁ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବି, ମୋତେ ଅଧର୍ମୀ କରିବେନି।" ଏହିପରି କହି, ଦେବତା ଇଳା ମିତ୍ର-ବରୁଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, "ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କ ଅଂଶରୁ ଜନ୍ମିଛି; ମୁଁ କ'ଣ କରିବି? ମନୁ ମୋତେ କହିଛନ୍ତି, 'ମୋତେ ଅନୁସର।'" ତେବେ ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ, ଇଳାଙ୍କ ଧର୍ମ, ନମ୍ରତା, ସଂଯମ ଓ ସତ୍ୟତା ଦେଖି ଖୁସି ହେଲେ, "ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ତୁମେ ଆମ ପକ୍ଷରୁ ଏକ କନ୍ୟା ଭାବେ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ। ଏବଂ ତୁମେ ମନୁଙ୍କ ବଂଶର ପୁତ୍ର ହେବାର ସମ୍ମାନ ମଧ୍ୟ ପାଇବ, ତୁମେ ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମରେ ତିନି ଲୋକରେ ପରିଚିତ ହେବ।" ଏହିପରି ଶୁଣି, ଇଳା ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ପରେ ସେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ବୁଧଙ୍କୁ ଭେଟିଲେ; ବୁଧ ତାଙ୍କୁ ସଂଯୋଗ ପାଇଁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ବୁଧଙ୍କଠାରୁ ପୁରୁରବା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ପୁରୁରବାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ଇଳା ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ହେଲେ; ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ତିନି ଅତି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ହେଲେ—ଉତ୍କଳ, ଗୟା, ଓ ବିନତାଶ୍ୱ। ଉତ୍କଳଙ୍କ ବଂଶରେ ଉତ୍କଳମାନେ, ବିନତାଶ୍ୱଙ୍କ ବଂଶରେ ପଶ୍ଚିମାଞ୍ଚଳୀ ଲୋକ ଜନ୍ମିଲେ। ପୂର୍ବ ଅଞ୍ଚଳ ଉତ୍କଳଙ୍କ, ଗୟାଙ୍କ ବଂଶରେ ଗୟାମାନେ। ଏହିପରି ମନୁ ଦିବାକର ପ୍ରବେଶ କଲେ; ପୁନଃ ସେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ଦଶ ଭାଗରେ ବିଭାଜନ କଲେ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ପାଇଁ ଦେଲେ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ବଡ଼ ପୁତ୍ର, ମଧ୍ୟଭାଗ ଅଞ୍ଚଳ ଲାଗିଲା। କାରଣ ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ କେତେବେଳେ କନ୍ୟା ହେଲେ, ସେ ସେହି ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାର ପାଇଲେନି; ଵଶିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନାରେ ବସିଲେ। ପ୍ରତିଷ୍ଠାନା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ନଗର ଥିଲା; ସେ ରାଜ୍ୟ ପାଇ ତାହା ପୁରୁରବାଙ୍କୁ ଦେଇଦେଲେ। ମନୁଙ୍କ ପରମ୍ପରାର ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର, ଯିଏ ନାରୀ ଓ ପୁରୁଷ ଦୁହିଁର ଲକ୍ଷଣ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସେ ଇଳା ଭାବରେ ଓ ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ନାରିଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକମାନେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେବାର ଅଧିକାର ନ ପାଇଲେ; ନାଭାଗଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅମ୍ବରୀଷ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଧୃଷ୍ଟଙ୍କୁ ଧାର୍ଷ୍ଟକ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଜନ୍ମିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଗର୍ବିତ; କରୂଷଙ୍କୁ କାରୂଷ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ଜନ୍ମିଲେ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଭିମାନୀ। ନାଭାଗ ଓ ଧୃଷ୍ଟଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ବଣିଜ୍ୟ କରୁଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟ ହେଲେ; ପ୍ରାମ୍ଶୁଙ୍କ ଏକ ପୁତ୍ର ପ୍ରଜାପତି ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ନାରିଷ୍ୟନ୍ତଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଦଣ୍ଡଧର ଯମ ଥିଲେ; ଶର୍ୟାତିଙ୍କୁ ଦୁଇଜଣ ସନ୍ତାନ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଆନର୍ତ୍ତ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତାଙ୍କର ଏକ ପୁତ୍ର ଓ ଏକ କନ୍ୟା ଥିଲେ—ସୁକନ୍ୟା, ଯିଏ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ହେଲେ; ଆନର୍ତ୍ତଙ୍କ ପୁତ୍ର ରୈବ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଆନର୍ତ୍ତଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଓ ତାଙ୍କ ନଗର କୁଶସ୍ଥଳୀ ଥିଲା; ରୈବଙ୍କ ପୁତ୍ର କକୁଦ୍ମୀ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଥିଲେ। ସେ ବଡ଼ ପୁତ୍ର ଥିଲେ ଓ କୁଶସ୍ଥଳୀର ରାଜ୍ୟ ଲାଗିଲା; ସେ ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ସହିତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ସଙ୍ଗୀତ ଶୁଣିଥିଲେ। ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ ସମୟ କ୍ଷଣମାତ୍ର, ସେଠାରେ ସେ ଅନେକ ଯୁଗ ରହିଥିଲେ; ପରେ ତାଙ୍କ ନଗରକୁ ଫେରିଲେ, ଯାହା ୟାଦବମାନେ ଅଧିକୃତ କରିଥିଲେ।