ଏହିପରି କଥା କହିବା ପରେ, ଭଗବାନ ଶିବ ଓ ଉମା ଦୟାରୁ ମୋ ଉପରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଭଲ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ କଲେ । ଶିବ, ଜଗତର ନାଥ, ନାରଦ, ସମସ୍ତ ପାପୀଙ୍କୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେବା ପାଇଁ ଏ ଦିନିଆରେ ଭୂମିକୁ ଜଳରେ ପରିଣତ କରିବାର ନିଶ୍ଚୟ କଲେ । ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ଭଗବାନ ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶୁଦ୍ଧ ତତ୍ତ୍ୱ ଏକଠା କରିଲେ । ଭୂମିକୁ କଳଶ ଆକାରରେ ତିଆରି କରି, ତାହାରେ ଜଳ ରଖିଲେ ଓ ପବମାନ ଆଦି ମନ୍ତ୍ରରେ ପବିତ୍ର କରିଲେ । ସେଠାରେ, ତିନି ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରିଥିବା ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଭଗବାନ ମୋତେ କହିଲେ, "ଏହି କଳଶ ନିଅ ।" ଜଳ ଦେବୀମାନେ ଦିବ୍ୟ ମାତୃ, ଭୂମି ଅପର ମାତୃ; ଦୁଇ ଜଣେ ସୃଷ୍ଟି, ପାଳନ ଓ ନାଶର କାରଣ । ଏଠାରେ ଧର୍ମ ଅଛି, ଏଠାରେ ନିତ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ଅଛି; ଏଠାରେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଅଛି, ସମସ୍ତ ଚଳ ଓ ଅଚଳ ଅଛି । ସ୍ମରଣ କଲେ ମନୋବାଦ ପାପ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; କଥା କଲେ ଶବ୍ଦ ପାପ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଏବଂ ସ୍ନାନ, ପାନ କିମ୍ବା ମନ୍ଦନ କଲେ ଦେହ ପାପ ମିଟିଯାଏ । ଏହି ଜଳ ହିଁ ଜଗତର ଅମୃତ; ଏଠାରେ ଠାରୁ ଶୁଦ୍ଧ କିଛି ନାହିଁ । "ମୁଁ ପବିତ୍ର କରିଛି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି କଳଶ ନିଅ ।" ଯିଏ ଏଠାରେ ଜଳକୁ ସ୍ମରଣ କରେ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ; "ଏହି କଳଶ ନିଅ ।" ପଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟରୁ ଜଳ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ତାହା ମଧ୍ୟରୁ ଏହି ଜଳ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ; "ଏହି କଳଶ ନିଅ ।" ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଜଳ ଦୃଶ୍ୟମାନ, ପବିତ୍ର ଓ ପାପ ନାଶକ, ସେଉଁଠି ଛୁଇଁଲେ, ସ୍ମରଣ କଲେ, କିମ୍ବା ଦେଖିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପାପ ମୁକ୍ତ ହେବେ । ଏପରି କଥା କହି, ମହାଦେବ ମୋତେ କଳଶ ଦେଲେ; ତାପରେ ଦେବମଣ୍ଡଳୀ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ଉଦ୍ଧୋଷ କଲେ, ଏବଂ ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଓ ଜୟଧ୍ୱନି ହେଲା । ଦେବମହୋତ୍ସବରେ, ଅଜନ୍ମା ଏକ ଦିନ ତାଙ୍କ ମା'ଙ୍କ ପାଦ ଦେଖି ପାପରେ ପତିତ ହେଲେ; ଦୟାରୁ ତାଙ୍କ ପିତା ତାଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ଗଙ୍ଗା ଦେଲେ, ଯାହା ପବିତ୍ର କଳଶରେ ବାସ କରିଥିଲା, କେବଳ ସ୍ମରଣ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ପାପ ମୁକ୍ତି ଦେଉଥିଲା । "ଏହି କଳଶରେ ବାସ କରୁଥିବା ଦେବୀ ତୁମର ପୁଣ୍ୟ ବଢାଇଦେଇଛନ୍ତି; ସେ କିପରି ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକକୁ ଆସିଲେ, ଏହା ମୋତେ ଏବେ ବିସ୍ତୃତ କରି କହ ।" ଏକ ସମୟରେ, ବଲି ନାମକ ଦେମନ, ଦେବମାନେ ଯାହାକୁ ଜୟ କରିପାରିନଥିଲେ, ତିନି ଜଗତରେ ନ୍ୟାୟ, କୀର୍ତ୍ତି ଓ ଜନସମ୍ପ୍ରତିରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଗୁରୁପ୍ରତି ଭକ୍ତି, ସତ୍ୟବାଦିତା, ଶକ୍ତି, ଦୟା ଓ କ୍ଷମାରେ, ସେ ତିନି ଜଗତରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଥିଲେ । ବଲିଙ୍କ ଉନ୍ନତି ଦେଖି, ଦେବମାନେ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ; "ବଲିକୁ କିପରି ଜୟ କରିବା?" ବଲି ତିନି ଜଗତରେ ନିର୍ବିଘ୍ନ ରାଜ୍ୟ କରୁଥିଲେ; କୌଣସି ଶତ୍ରୁ, ରୋଗ, ଦୁଃଖ ଥିଲା ନାହିଁ । କୌଣସି ଅନ୍ୟାୟ, ଅବର୍ଷା, ନାସ୍ତିକତା କିମ୍ବା ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଦେଖାଯାଉ ନଥିଲା; ସ୍ବପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ନଥିଲା । ବଲିଙ୍କ ଅଭିମାନୀ ବାଣ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଗଲା, କୀର୍ତ୍ତିର ତଳୱାର ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ଆଜ୍ଞାରେ ଅସ୍ଥିର ହେଲେ । ଅନ୍ୟାସୂୟା ଛାଡ଼ି ଦେବମାନେ ଏକଠା ହେଇ ଚିନ୍ତା କଲେ; ବଲିଙ୍କ ତେଜରେ ଦେହ ଜଳିଯାଉଥିଲା, ତେଣୁ ସେମାନେ ଭୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ । "ମୁଁ ଦୁଃଖୀ, ଶକ୍ତି ହରାଇଛି, ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ସଦା ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଛ । ତୁମେ ଜଗତର ନାଥ ଥିଲେ, ଆମେ କିପରି ଏପରି ଦୁଃଖ ପାଇବା? ଆମର ଶବ୍ଦ ତୁମେ ପାଇଁ ନମନ କରେ, ଏକ ଦେମନଙ୍କୁ କିପରି ସମ୍ମାନ କରିବା?" "ମନ, କାର୍ଯ୍ୟ, ଓ ଶବ୍ଦରେ ଆମେ କେବଳ ତୁମେ ପାଖକୁ ଶରଣ ନେଇଛୁ; ତୁମର ପାଦରେ ଶରଣ ନେଇ, ଏକ ଦେମନଙ୍କୁ କିପରି ନମନ କରିବା?" "ଆମେ ତୁମେ ପାଇଁ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରୁଛୁ, ଶବ୍ଦରେ ଗାନ କରୁଛୁ, ଏକ ଦେମନଙ୍କୁ କିପରି ନମନ କରିବା?" "ଇନ୍ଦ୍ର ନେତୃତ୍ୱରେ ଦେବମାନେ ସଦା ତୁମର ଶକ୍ତିରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି; ତୁମେ ଦେଇଥିବା ପଦ ହାସଲ କରି, ଏକ ଦେମନଙ୍କୁ କିପରି ନମନ କରିବା?" "ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମା ରୂପେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବିଷ୍ଣୁ ରୂପେ ପାଳକ, ଏବଂ ରୁଦ୍ର ଶକ୍ତିରେ ନାଶକ; ଏକ ଦେମନଙ୍କୁ କିପରି ନମନ କରିବା?" "ଶାସନ ହିଁ ଜଗତର କାରଣ; ଶକ୍ତିହୀନତା କିପରି ଲାଭଦାୟକ? ଶାସନ ହରାଇ, ଏକ ଦେମନଙ୍କୁ କିପରି ନମନ କରିବା?" "ତୁମେ ଆଦିହୀନ, ଜଗତର ପାଳକ; ଅନନ୍ତ, ଜଗତର ଗୁରୁ; ଏକ ସୀମିତ ଶତ୍ରୁ ଦେମନକୁ କିପରି ନମନ କରିବା?" "ତୁମର ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିବାନ ହୋଇ, ତୁମର ପ୍ରଭାବରେ ତିନି ଜଗତ ଜୟ କରି, ଆମେ ଦୃଢ଼ ରହିବାକୁ ଚାହୁଁ; ଏକ ଦେମନକୁ କିପରି ନମନ କରିବା?" ଏପରି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦୈତ୍ୟଘ୍ନ ବିଷ୍ଣୁ ଦେବମାନେଙ୍କ ପ୍ରୟୋଜନ ପାଇଁ କହିଲେ: "ଦୈତ୍ୟ ବଲି ମୋର ଭକ୍ତ; ଦେବମାନେ କିମ୍ବା ଦେମନମାନେ ତାଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେନାହିଁ । ତୁମେ ମୋରେ ନିର୍ଭର, ବଲି ମଧ୍ୟ ମୋରେ ନିର୍ଭର ।" "ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡ଼ି, ମନ୍ତ୍ରରେ ବଲିକୁ ବାନ୍ଧିବି, ତାଙ୍କୁ ମାରି, ତୁମେ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇଦେବି ।" "ତଥା" କହି, ଦେବମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ; ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ ଆଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଉଲ୍ଲାସ ହେଲା; ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବିଷ୍ଣୁ ବାମନ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯଜ୍ଞର ନାଥ, ଯଜ୍ଞପୁରୁଷ । ଏହି ସମୟରେ, ବଲି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୈତ୍ୟ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଦିକ୍ଷିତ ହୋଇ, ମହାର୍ଷିମାନେଙ୍କ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ତାଙ୍କ ପୂଜାରୀ ଶୁକ୍ର, ବେଦ ଓ ଶାଖାର ଜ୍ଞାନୀ, ଯଜ୍ଞରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ଯଜ୍ଞ ନିମିତ୍ତରେ, ମୁଖ୍ୟ ପୂଜାରୀ ଶୁକ୍ର, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗମାନେଙ୍କ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । "ଦେଉ, ଭୋଗ କର, ପୂଜା ଭଲଭାବରେ କର" ଏପରି ଶବ୍ଦ ପୁନଃପୁନଃ ହେଉଥିଲା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଯଜ୍ଞ ଚାଲିଥିଲା ।