ଏକ ଦିବ୍ୟ ଜଳାଶୟର ପାଶରେ, ଚାତକ, ପ୍ରିୟପୁତ୍ର, ଜୀବଂଜୀବକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଜଳଜୀବୀ ମାନେ ତାଙ୍କର ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଚାରିପାଖ ଦିବ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ବିକିରଣ କରୁଥିଲେ। ଏଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ବୃକ୍ଷ ଏବଂ ପବିତ୍ର ଜଳସ୍ଥଳ ମାନେ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ ଓ ଶୋଭାମୟ। ଏଠିରେ ଦିବ୍ୟ ରାଜପ୍ରାସାଦ ମାନେ ରହିଛି, ଯେଉଁମାନେ ବିଭିନ୍ନ ମଣି ଦ୍ୱାରା ସଜିତ, ଏହି ରାଜପ୍ରାସାଦ ଗୋଲାପର ମେଘରେ ଚଳିପାରେ, ସୁନାରେ ତିଆରି, ଚମକୁଥିବା ଓ ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବ ମାନେ ଏଥିରେ ନିବାସ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ଯୁବତୀ ଅପ୍ସରାମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ସୁନା ଶୟନ ଓ ଆସନ ସହିତ ଶୋଭା ପାଉଥିଲେ, ବିଭିନ୍ନ ରସ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଶାମିଳ। ଏଠି ଆକାଶରେ ଚଳିବା ଦିବ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଦୂଜା କଳାର ପତାକା ଧରି, ମୁକୁତା ମାଳା ଓ ସୁନା ଭୂଷଣରେ ସଜିତ, ଅନେକ ରଙ୍ଗରେ ଚମକୁଥିଲେ। ଏଠି ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲର ଗନ୍ଧ ରହିଛି, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗରୁ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭା, ମନୋହର ଗତି ଓ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ରର ଶବ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏଠିରେ ଯେଉଁମାନେ ବାୟୁ ସମ ପ୍ରବଳ ମନ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା ଭୂଷଣର ମଣ୍ଡଳୀ ଘେରି ରଖିଛି, ସେମାନେ ଏହି ପୂଜିତ ନଗରରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ସେମାନେ ସଦା ଦିବ୍ୟ ମହିଳାମାନେ—ଗନ୍ଧର୍ବୀ, ଅପ୍ସରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହିଳା ସହିତ ରହନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରପରି ମୁହଁ, ଶୋଭାମୟ ଓ ଆକର୍ଷକ। ଏଠିରେ ମହିଳାମାନେ ଗୋଟିଏ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉଛନ୍ତି—ପ୍ରସ୍ଥ ଉଦ୍ଧାର, କମର ସୁକୁମାର, ଗା ଗାଢ଼ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମଦୋନ୍ମଦ ହାତୀ ପରି ଗତି। ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷକୁ ଘେରି ରଖିଛନ୍ତି, ସୁନା ହାଣ୍ଡଲ ଓ ବିଭିନ୍ନ ମଣି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ କମରା ଦ୍ୱାରା ପଂଖା ଝାଲିବା। ଏଠି ଯକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟାଧର, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ଗାନ, ନୃତ୍ୟ ଓ ସଙ୍ଗୀତରେ ମତ୍ତ ଓ ଉଲ୍ଲାସିତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି। ଦେବ ଓ ଋଷିମାନେ ଏଠି ଏକାଠି ହୋଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲୋକ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଥାଏ, ଏଠିରେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବିଶେଷ ଉପଭୋଗ ଉପଲବ୍ଧ କରନ୍ତି। ବଡ଼ ବଟବୃକ୍ଷ ନିକଟରେ, ସାଗରର ଦକ୍ଷିଣ ତୀରରେ, ଯେଉଁମାନେ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୀ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଛନ୍ତି, ପଦ୍ମନୟନ, ସଂସାରର ନାୟକ। ସେମାନେ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ ଖେଳ କରନ୍ତି, ଯେଉଁପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକାଶ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରା ଅଟୁଟ ରହିଛି, ଶୁଦ୍ଧ ସୁନାପରି ଚମକୁଥିବା, ବୃଦ୍ଧ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ନାହିଁ। ଏଠି ସମସ୍ତ ପୀଡା ଓ ଚାହିଦାର କ୍ଳାନ୍ତି ଦୂର, ଚାରିଭୁଜା, ବିଶାଳ ଶକ୍ତି, ଜଙ୍ଗଲ ଫୁଲର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ। ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧରିଛନ୍ତି; କିଛି ନୀଳ ପଦ୍ମପରି କଳା, ଅନ୍ୟମାନେ ସୁନାପରି ଚମକୁଥିବା। କିଛି ମଣିପରି, କିଛି ବେରିଲ ପରି; କିଛି କଳା ଚିହ୍ନ ଓ କଣବା ଶୋଭିତ, ଅନ୍ୟମାନେ ହୀରାପରି ଚମକୁଥିବା। ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ର ଲୋକ ଏତେ ଦୀପ୍ତିମାନ ନୁହେଁ, ହରିଙ୍କ ଲୋକ ସମସ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଆ। ଏଠି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କେବେ ଫେରିବା କିମ୍ବା ଯିବା ନାହିଁ, ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ନଗରରେ ଚଳିବା, ତାଙ୍କର ଶୋଭା ଓ ଯୁବତାରେ ଗର୍ବିତ, କୃଷ୍ଣ, ରାମ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ପରମପୁରୁଷ। ହରିଙ୍କ ନଗରର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ଦିର ରହିଛି, ବିଭିନ୍ନ ମଣିରେ ଶୋଭିତ, ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ଯୁବ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ। ଏହା ଶହ ହଜାର ପତାକାରେ ସଜିତ, ଦଶ ଯୋଜନ ଚଉଁଡି, ସୁନା ଦୁର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଘେରା। ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଶୋଭାମୟ ପତାକା ଏଠି ଚମକୁଥିବା, ଦେଖିବାକୁ ମନୋହର, ଶରତ ତାରା ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଦୀପ୍ତି। ଚାରିଟି ବିଶାଳ ଦ୍ୱାର, ରକ୍ଷକ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ, ସାତ ନଗର ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ମହାନ ଓ ଆକର୍ଷକ। ପ୍ରଥମ ନଗର ସୁନାରେ ତିଆରି, ଦ୍ୱିତୀୟ ମଣିପରି ଶୋଭିତ, ତୃତୀୟ ନୀଳମଣି, ଚତୁର୍ଥ ମହା ନୀଳ ପାଥର। ପଞ୍ଚମ ନଗର ରୁବିରେ ଚମକୁଥିବା, ଷଷ୍ଠ ହୀରାରେ ତିଆରି, ସପ୍ତମ ବେରିଲରେ ଚମକୁଥିବା। ଏହି ମହା ମନ୍ଦିର ବିଭିନ୍ନ ମଣି, ସୁନା, କୋରାଲ ଦ୍ୱାରା ସଜିତ ମଣ୍ଡପ ଦ୍ୱାରା ଦୀପ୍ତିମାନ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଦେଖାଯାଏ। ଏଠି ସିଦ୍ଧମାନେ ଦଶ ଦିଶା ଦୀପ୍ତିମାନ କରନ୍ତି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ରାତିରେ ତାରାମାନେ ପରି। ଏଠି ଭଗବାନ୍ ଜନାର୍ଦନ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ରାଜାସନରେ ଅସୀନ, ପୀତବସ୍ତ୍ର, କଳା ଚିହ୍ନ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ। ହରି ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ହାତରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ଧରିଛନ୍ତି, ଭୟଙ୍କର, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରର ନାୟକ, ଦୀପ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। କେଶବ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କର ଡାହା ହାତରେ ଚମକୁଥିବା ମାଳା ଧରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଚାସୁ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଦୁଧ ପରି ଚମକୁଥିବା। ଏହାର ଶବ୍ଦରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ କମ୍ପିତ, ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ହଜାର ଗୁଣ୍ଡରେ ଶୋଭିତ। ସେ ଭୟଙ୍କର, ଦୁଷ୍ଟମାନେ ନାଶ କରନ୍ତି, ଦେମନ ଓ ଦାନବ ଦଳକୁ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ, ଅଗ୍ନି ଶିଖା ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିବେ ନାହିଁ। ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣ ହାତରେ କୌମୋଦକୀ ଗଦା ଧରିଛନ୍ତି, ଡାହା ହାତରେ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁଷ୍ୟ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା କ୍ୱିଭର। ତୀର ହେଉଛି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଅଗ୍ନି ଶିଖାରେ ଶୋଭିତ, ସେ ଦେବମାନେ ଏବଂ ଜଡ ଓ ଚଳିତ ଜଗତକୁ ନାଶ କରନ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛନ୍ତି, ଦୀପ୍ତିମୟ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଗୁରୁ, ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ପୂଜିତ ଦେବତା। ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକ ହଜାର ମୁଣ୍ଡ, ହଜାର ପାଦ ଓ ଆଖି, ହଜାର ନାମ, ହଜାର ଅଙ୍ଗ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହଜାର ଭୁଜା। ଦେବତା ଏକ ରାଜାସନରେ ବସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଆଖି ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି ମହାନ, ବିଜୁଳି ପରି ଚମକୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାୟକ ଓ ଶିକ୍ଷକ। ସେ ଦେବ, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ଯକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟାଧର, ନାଗ, ଋଷି, ସିଦ୍ଧ, ଚାରଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରା। ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଦାନବ, ଦିତ୍ୟ, ରାକ୍ଷସ, ଗୁହ୍ୟକ, କିନ୍ନର ଓ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଦଳ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ସେ ଦୀପ୍ତିମୟ ଚମକୁଥିବା।