ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ବିଶ୍ୱଜନୀନ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ଅପାର ପ୍ରଭାବ ଓ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ। ସେ ନିଜ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ ଓ ରାଜ୍ୟର ପାଳନ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ବହୁତ ଉତ୍ତମ ଦାନ ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ்ୟଜ୍ଞ କରିଥିଲେ। ଏହି ଜୀବନର ଶେଷରେ, ସେ ମହାଯୋଗୀମାନେ ଯେଉଁ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିବା ଏହି ଶୁଭ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ସେଠାରେ, ସୃଷ୍ଟିର ଲୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଦ୍ଭୁତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଥିଲେ। ତାପରେ, ସେ ପୁଣି ଏହି ଭୂମିରେ ଆସି, ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଉତ୍ତମ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ—ଏହି ବଂଶ ବିରଳ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାର ରୂପେ ପ୍ରଶଂସିତ। ସେଠାରେ ସେ ଚାରି ବେଦରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବିଭିନ୍ନ ଦାନ ସହିତ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ବୈଷ୍ଣବ ଯୋଗ ଅନୁସରଣ କରି, ଅନ୍ତେ ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏପରି ଭାବରେ, ମୁଁ ତୁମମାନେଙ୍କୁ କୃତ୍ୟଯାତ୍ରାର ଫଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲି, ଯାହା ମଣିଷଙ୍କୁ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ। ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ କ’ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁ? ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଲୋକ ବିଷୟରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ—ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଦୁଃଖ ନାହିଁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ଲୋକର ମାପ, ଏଠାର ଭୋଗ, ତେଜ, ଶକ୍ତି, ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ କିପରି ସେଠାକୁ ପହଁଚନ୍ତି—ଏହି ସବୁ ଆମକୁ ଖୋଲାସା କରନ୍ତୁ। ପୂଣି, ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଦେଖିଲେ, ଛୁଇଁଲେ କିମ୍ବା ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଏହି ଲୋକର ସାକ୍ଷାତ୍କାର ମିଳେ କି? ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ। ଦୟାକରି ସଠିକ୍ ଓ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହନ୍ତୁ।” ତାହାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ହେ ଋଷିମାନେ, ଏବେ ତମେ ସମସ୍ତେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପରମ ଧାମ ବିଷୟରେ ଶୁଣ, ଯାହା ଭକ୍ତମାନେ ଅତି ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଶୁଭ, ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ସଂସାର ଦୁଃଖକୁ ବିନାଶ କରେ। ଏହା ତିନି ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ, ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଧର୍ମମୟ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ମୁଁ କହିବି। ସେଠାରେ ଅଶୋକ, ପାରିଜାତ, ମନ୍ଦାର, ଚମ୍ପକ, ମାଲତୀ, ମଲ୍ଲିକା, କୁନ୍ଦ, ବକୁଳ, ନାଗକେଶର, ପୁମ୍ନାଗ, ଅତିମୁକ୍ତ, ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ତଗର, ଅର୍ଜୁନ, ପାଟଳ, ଆମ୍ବ, ଖଦିର ଓ କର୍ଣ୍ଣିକାର ଦ୍ରୁମ ରହିଛି। ଏଠାରେ ନାରଙ୍ଗା, କଠଳ, ଲୋଧ୍ର, ନିମ୍, ଦାନା, ସର୍ଜ, ଅଙ୍ଗୁର, ଲକୁଚ, ଖଜୁରୀ, ମଧୁକା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫଳଦାୟୀ ଗଛ ରହିଛି। କପିଥ୍ଥ, ଡାବ, ତାଳ, ଶ୍ରୀଫଳ ଓ ଅନେକ କାମନାପୂରଣ ବୃକ୍ଷ ଏଠି ଅଛି। ସାରଳ, ଚନ୍ଦନ, ନୀପ, ଦେବଦାରୁ, ଅଞ୍ଜନ, ଜାତୀ, ଲବଙ୍ଗ, କଙ୍କୋଳ, କପୂର ଗନ୍ଧରେ ମନୋହର ହୋଇଛି। ତାଲପତ୍ର ଓ ସୁପାରି ଗଛ, ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଫଳ ଦେଉଥିବା ବୃକ୍ଷ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଫଳରେ ଶୋଭିତ। ଅନେକ ପ୍ରକାର ଚମତ୍କାର ଫୁଲ ଲତାମାଳା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା, ଅନେକ ପବିତ୍ର ଝରଣା ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଚିଡ଼ିଆ ତାକୁ ଶୋଭା ଦେଉଛି। ଶତାଧିକ ପୋଖରୀ ମଧୁର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏଠି ପଦ୍ମ, ଶତଦଳ ଓ ରଙ୍ଗିନ କୋକନଦ ଫୁଲ ଫୁଲିଥାଏ। ରକ୍ତ ଓ ନୀଳ କମଳ, ଗନ୍ଧର ଖଲାର ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜଳ ଫୁଲ ରହିଛି। ହଂସ, କରଣ୍ଡବ, ଚକ୍ରବାକ, କୋୟଷ୍ଟିକ, ଦାତ୍ୟୁହ, ରବାକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିଡ଼ିଆ ଏଠି ଘୁରୁଛି। ଚାତକ, ପ୍ରିୟପୁତ୍ର, ଜୀବଞ୍ଜୀବକ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଚାରିପାଖ ଆନନ୍ଦ ଭରିଦେଉଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ବୃକ୍ଷ ଓ ପବିତ୍ର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏହି ଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ। ସେଠି ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ମହଳ ରହିଛି, ଯାହା ବିଭିନ୍ନ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଚଳିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ତିଆରି, ଓ ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଏଠି ବସୁଛନ୍ତି। ଏଠି ଯୁବତୀ ଅପ୍ସରାମାନେ ସୂର୍ୟପ୍ରଭା ସମ, ଶୋଭିତ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶଯ୍ୟା ଓ ଆସନ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ। ଆକାଶରେ ଚଳିତ, ଧ୍ୱଜ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ମୁକ୍ତା ମାଳା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ଶୋଭିତ ଲୋକମାନେ ରହନ୍ତି। ଏଠି ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲର ଗନ୍ଧ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅଗରୁ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ମଧୁର ଚଳନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବାଦ୍ୟ ଧ୍ୱନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟୁଟ ଆନନ୍ଦ ରହିଛି। ପବନ ଦ୍ରୁତ ମନସ୍କ ଲୋକମାନେ ଝଙ୍କାର ଗହନା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ, ସେଠି ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୁବତୀମାନେ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ମୁହଁ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ସୁନ୍ଦର। ମହିଳାମାନେ ଉନ୍ନତ ଉଦର, ସୁକୁମାର କଟି, କେହି କଳା, କେହି ଗୌର ଓ ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ପରି ଚାଲିଥିବା। ସେମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହାଣ୍ଡଲ ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଚାମରା ଦ୍ୱାରା ବିଲୋଇଥାନ୍ତି। ଏଠି ଗାନ, ନୃତ୍ୟ, ସଙ୍ଗୀତ, ଯକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟାଧର, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମିଶି ଉଲ୍ଲାସ ଓ ମଦରେ ମଗ୍ନ। ଦେବ ଓ ଋଷିମାନେ ଏଠି ଅସେମ୍ବଲି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ ଦିଶେ। ଏଠି ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ଲୋକମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ମହାବଟ ଗଛ ନିକଟରେ, ସାଗରର ଦକ୍ଷିଣ ତଟରେ, ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହ କେଳି କରନ୍ତି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକାଶ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରା ଅଛି, ସେମାନେ ସୁନା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରହନ୍ତି, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ରହିନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ଚାହିଦାର କ୍ଲାନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଚାରିଭୁଜା, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଓ ଅରଣ୍ୟ ଫୁଲର ମାଳା ଧାରଣ କରନ୍ତି। ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; କେହି ନୀଳ କମଳ ପରି କଳା, କେହି ସୁନା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। କେହି ପନ୍ନା, କେହି ବୈଦୂର୍ୟ ପରି, କେହି କଳା ତେଜସ୍ୱୀ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି; କେହି ହିରା ପରି ଚମକୁଛନ୍ତି। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଲୋକ କେବେ ବି ହରିଙ୍କ ଲୋକ ପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ନୁହଁ। ଏଠି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, କେବେ ଆସିବା-ଯିବା ନାହିଁ, ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ସୃଷ୍ଟିର ଲୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।