ଏକ ସମୟର କଥା, ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଫଳରେ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଇ, କ୍ଲାନ୍ତିହୀନ ଭାବେ, ଯୁବା, ପ୍ରବଳ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଇଚ୍ଛିତ ସମସ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କଲେ—ଏଠି ଅପ୍ସରା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବତା, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ନାଗମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ସଂଗ ଦେଲେ। ବିଶିଷ୍ଟ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ତୁତି କରିଲେ, ସେ ଅନ୍ତଃକରଣର ଦୁଃଖ ଠାରୁ ମୁକ୍ତ ରହିଲେ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ନାଥ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରି ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧାରଣ କଲେ। ଏପରି ଆନନ୍ଦରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚାରିଭୁଜା ବିଷ୍ଣୁର ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ଦେବମାନେ ସହ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କଲେ, ଖେଳ କଲେ। ଏପରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ବିଦ୍ୟାଧର, ଦେବତା ଓ କିନ୍ନରମାନେ ତାହାକୁ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲେ। ସେଠି ନବତି ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ପରେ ସମସ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥିବା ଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ। ତା’ପରେ, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଯେଉଁଠି ଦେବତାମାନେ ସେବା କରନ୍ତି, ଏଠି ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ମହଲ ରହିଛି, ସେଠି ସେ ଆନନ୍ଦ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଖିଲେ। ଏଠି ବିଦ୍ୟାଧର, ଯକ୍ଷ, ଦାଇତ୍ୟ, ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ରହି, ସେଠି ଅସୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଖୁସି ରେ ରହିଲେ। ପରେ ସେ ଗୋଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଆନନ୍ଦ, ଦେବ, ସିଦ୍ଧ, ଅପ୍ସରାମାନେ ରହିଛନ୍ତି, ଶୋଭା ଓ ମାୟାମୟ ଏହି ଲୋକରେ ସେ ସପ୍ତତି ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କଲେ, ଦେବତା ପରି ନିର୍ବିକାର ରହିଲେ। ଏଠାରୁ ପରେ ସେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପରମ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଯେଉଁଠି ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ସିଦ୍ଧ, ଋଷି, ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ରହିଛନ୍ତି। ସେଠି ସଠି ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ବିଭିନ୍ନ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ପରେ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟମୟ ଶକ୍ରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଏଠି ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର, ସିଦ୍ଧ, ଦେବ, ବିଦ୍ୟାଧର, ନାଗ, ଗୁପ୍ତ ଅପ୍ସରା, ସାଧ୍ୟ ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ରହିଥିଲେ। ଏଠି ପଞ୍ଚାଶି ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ପରେ ଦିବ୍ୟ ମହଲରେ ଶୋଭିତ ଦେବତାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଏଠି ଚାଳିଶି ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଦୁର୍ଲଭ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ତା’ପରେ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ନକ୍ଷତ୍ର ନାମକ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏଠି ତିରିଶି ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଇଚ୍ଛାମତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ପରେ ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ। ଏଠି ସୋମ ଦେବତା ରହନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲେ, ଏଠି ବିଶିଷ୍ଟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି କିଛିକାଳ ରହିଲେ। ପରେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଯେଉଁଠି ଦେବମାନେ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଧର୍ମମୟ ଏହି ଲୋକରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସେବା କରନ୍ତି। ଏଠି ଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ମଙ୍ଗଳମୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ପରେ ଦୁର୍ଲଭ ଗନ୍ଧର୍ବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏଠି ଏକ ଯୁଗ ଧରି ସମସ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ତା’ପରେ ପୃଥିବୀକୁ ଆସି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେ ଏକ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜା ହେଇ, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ନିଜ ଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ କରି, ଉତ୍ତମ ଦାନ ସହିତ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ। ଏହା ପରେ ସେ ମୋକ୍ଷଦାୟକ ଓ ଶୁଭ ଯୋଗିଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ସେଠି ସୃଷ୍ଟିର ଅନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କଲେ। ପରେ ସେ ଏଠିକୁ ଫେରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀଙ୍କ ବଂଶରେ, ଗୁଣବାନ ବୈଷ୍ଣବ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସେ ଚାରି ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଅର୍ଜିତ ସମ୍ପତ୍ତିରେ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ, ବୈଷ୍ଣବ ଯୋଗ ଅନୁସରଣ କରି ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏଭଳି, ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ତୁମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିବା ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରାର ଫଳ ବିବରଣ କଲି, ଯାହା ମଣିଷକୁ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦେଇଥାଏ। ଏଠାରୁ ଅଧିକ କ’ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ତେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରସ୍ନ କଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକ ବିଷୟରେ ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ—ଯାହା ଦୁଃଖଶୂନ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ, ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ରହିଛି। ଏହି ଲୋକର ଆକାର, ସୁଖ, ଶୋଭା, ଶକ୍ତି, ଏବଂ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଲୋକମାନେ ଏଠିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଏହା ଖୋଲାସା କର। ପୁଣି, ତୀର୍ଥ ଦର୍ଶନ, ସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରା କିପରି ଏହି ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ସେଥିରେ ସଠିକ ଓ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଆମକୁ କୁହ।” ତେବେ କହାଗଲା, “ହେ ଋଷିମାନେ, ସମସ୍ତେ ଶୁଣ, ଯେଉଁଠି ଭକ୍ତମାନେ ଅତି ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ, ସଂସାର ଦୁଃଖକୁ ନଶ୍ୱ କରୁଥିବା ପରମ ଉତ୍ତମ ଆଶ୍ରୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକ ବିଷୟରେ କହୁଛି। ଏହା ତିନି ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ, ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଧର୍ମମୟ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ। ଏଠି ଅଶୋକ, ପାରିଜାତ, ମନ୍ଦାର, ଚମ୍ପକ, ମାଲତୀ, ମଲ୍ଲିକା, କୁନ୍ଦ, ବକୁଳ, ନାଗକେଶର ଗଛ ଶୋଭା ପାଇଛି। ପୁମ୍ନାଗ, ଅତିମୁକ୍ତ, ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ତଗର, ଅର୍ଜୁନ, ପାଟଳ, ଆମ୍ବ, ଖଦିର, କର୍ଣ୍ଣିକାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ଗଛ ଏଠି ରହିଛି। ନାରଙ୍ଗା, କଠଳ, ଲୋଧ୍ର, ନୀମ, ଦାନା, ସର୍ଜ, ଦ୍ରାକ୍ଷା, ଲକୁଚ, ଖଜୁରୀ, ମଧୁକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫଳଦାୟକ ଗଛ ଏଠି ଦେଖାଯାଏ। କପିଥ୍ଥ, ନାଡିଆ, ତାଳ, ଶ୍ରୀଫଳ, ଅନେକ ଚାହିଦା ମେଟାଇବା ମନୋରମ ଗଛ ଏଠି ଅଛି। ସରଳ, ଚନ୍ଦନ, ନୀପ, ଦେବଦାରୁ, ଶୁଭ ଅଞ୍ଜନ, ଜାତୀ, ଲବଙ୍ଗ, କଙ୍କୋଳ, କପୂର ଗନ୍ଧ ଥିବା ଗଛ ଏଠି ଶୋଭା ପାଉଛି। ଏଠି ପାନ ଓ ଗୁଆ ଗଛର ଗୁଛ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଫଳ ଓ ଫୁଲ ଗଛ ଏବଂ ଆଲୋକିତ ଅନେକ ଋତୁରେ ଫଳ ଓ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ। ଅନେକ ପ୍ରକାର ଲତା ଗଛର ଗୁଛରୁ ଉପଜିଥିବା ଫୁଲ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ହ୍ରଦ ଜଳର ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପକ୍ଷୀ ଶୋଭା ଦେଉଛନ୍ତି। ଶତଶତ ପୋଖରୀ ମଧୁର ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପଦ୍ମ, ଶତଦଳ ଫୁଲ ଓ ରଙ୍ଗିନ କୋକନଦ ଫୁଲରେ ଅଲଙ୍କୃତ। ସୁନ୍ଦର ରଙ୍ଗର ଲାଲ ଓ ନୀଳ କମଳ, ସୁଗନ୍ଧିତ କାହ୍ଲାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳଫୁଲ ଏଠି ଅନୁସୂଚିତ ଭାବେ ଶୋଭା ପାଇଛି। ଏହି ଲୋକ ହଂସ, କରଣ୍ଡବ, ଚକ୍ରବାକ, କୟଷ୍ଟିକ, ଦାତ୍ୟୁହ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କରଣ୍ଡବ ଓ ରବାକ ପକ୍ଷୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ଓ ଶୋଭିତ।