ଏହି ପବିତ୍ର କାହାଣୀରେ, ଏକ ଭକ୍ତ ନିଜର ମନରେ ପବିତ୍ର ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ ଏବଂ ବେଦମାନ୍ୟା ମାତା ଭାବରେ ପୂଜ୍ୟ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଏକ ଶତ ଏବଂ ଆଠଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥାଏ। ତାପରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଏବଂ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପଢ଼ି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ତିନିଥର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଶିରୋନମ୍ର ହୋଇ ନମସ୍କାର କରିଥାଏ। ବେଦରେ ଜେଉଁ ସ୍ନାନ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ତିନି ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚିତ; କିନ୍ତୁ ମହିଳା ଏବଂ ଶୂଦ୍ରମାନେ ବେଦ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଧି ବିନା ସ୍ନାନ ଏବଂ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି। ଏହା ପରେ, ଭକ୍ତ ନିର୍ବିକାର ଭାବରେ ଘରକୁ ଯାଇ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ହାତ ପା ଧୋଇ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଭାବରେ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରିଥାଏ। ପରେ, ଠାକୁରଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଘିଅରେ, ତାପରେ ଦୁଧରେ, ମଧୁ ମିଶିତ ଜଳରେ, ଏବଂ ଚନ୍ଦନ ମିଶିତ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ। ଏହା ପରେ, ଭକ୍ତି ସହିତ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଠାକୁରଙ୍କୁ ଭୂଷିତ କରି, ଚନ୍ଦନ, ଅଗରୁ, କପୂର ଏବଂ କୁଙ୍କୁମ ଲଗାଯାଏ। ତାପରେ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବ ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରାଯାଏ, ଜାସ୍ମିନ ଓ ଅନ୍ୟ ମନୋହର ଫୁଲରେ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଏ। ଏପରି ଭାବରେ ଜଗନ୍ନାଥ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜି, ଯିଏ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦାତା, ଭକ୍ତ ଅଗରୁ ମିଶିତ ଧୂପ ଜଳାଏ। ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭକ୍ତ ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଓ ଅନ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶିତ ଧୂପ ଜଳାଇ, ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ଦୀପ ଜାଲାଇଥାଏ। ଏକାଗ୍ର ମନେ, ଘିଅ କିମ୍ବା ତିଲ ତେଲରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଦୀପ ଅର୍ପଣ କରିଥାଏ। ଭୋଗ ପାଇଁ, ପାୟସ, ଅପୂପ, ଶଶ୍କୁଳୀ, ବଟକ, ମୋଦକ, ଅଲ୍ପ ଫାଣିତ ଏବଂ ଫଳ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ଏହି ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପୂଜି, ଏକ ଶତ ଏବଂ ଆଠଥର "ନମୋ ପୁରୁଷୋତ୍ତମାୟ" ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥାଏ। ଏପରେ, ଭକ୍ତି ସହିତ, "ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ଭୟ ଦୂର କରୁଥିବା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର" ବୋଲି ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥାଏ। "ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଏହି ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ବୁଡ଼ିଥିବା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ମୁଁ କରିଥିବା ବାରଟି ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ସଫଳ ହେଉ।" ଏଭଳି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ଠାକୁରଙ୍କୁ ସଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରିଥାଏ। ତାପରେ, ଭକ୍ତି ସହିତ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୁଷ୍ପ, ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିଥାଏ, କାରଣ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଠାକୁର ଓ ଗୁରୁ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ। ପ୍ରମାଣ ଏବଂ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ, ଠାକୁରଙ୍କ ଉପରେ ବିଭିନ୍ନ ପୁଷ୍ପର ଅଲଙ୍କୃତ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିଥାଏ। ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତି ପରେ, ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରି, ବାସୁଦେବଙ୍କ କଥା ଓ କୀର୍ତ୍ତନ କରିଥାଏ। ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକ ଏହି ରାତିକୁ ଧ୍ୟାନ, ଜପ ଓ ସ୍ତୁତି କରି କାଟିଥାଏ; ତାପରେ, ପବିତ୍ର ଦ୍ବାଦଶୀ ସକାଳରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରତ ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିଛନ୍ତି, ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ, ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣ ପାରଙ୍ଗତ, ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିବା, ସେମାନଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ। ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ କରି, ସଫା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ ଏବଂ ପୂଜା କରାଯାଏ। ସୁଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ନୈବେଦ୍ୟ, ଦୀପ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସେବା, ପ୍ରଣାମ ଓ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଦ୍ୱାରା ଠାକୁରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରାଯାଏ। ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର, ସ୍ତୁତି, ପ୍ରଣାମ ଏବଂ ମଧୁର ଗୀତ-ବାଦ୍ୟରେ ପୂଜି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ସ୍ରଦ୍ଧା ଏବଂ ଭକ୍ତି ସହିତ, ସେମାନଙ୍କୁ ବାରଟି ଗାଈ, ସୁନା, ଏକ ଜୋଡ଼ି ଛତା ଓ ପାଦୁକା ଦାନ କରାଯାଏ। ଭକ୍ତି ସହିତ ଧନ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାର ଦିଆଯାଏ; କାରଣ ଯେତେବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପୂଜିତ, ଗୋବିନ୍ଦ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ତାପରେ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଏକ ଗାଈ, ବସ୍ତ୍ର, ସୁନା, ଆଉ ଏକ ଛତା ଓ ପାଦୁକା, ଏକ କଂସ୍ୟ ପାତ୍ର ଦିଆଯାଏ। ଏହା ପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ପାୟସ, ଅନ୍ନ ଏବଂ ଗୁଡ଼ ଓ ଘିଅ ମିଶିତ ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭୋଜନ କରାଯାଏ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତୃପ୍ତ ହେବା ପରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ବାରଟି ପାଣିଘଟ ଦିଆଯାଏ। ଏହି ଦାନ କ୍ଷମତା ଅନୁଯାୟୀ ଏବଂ ଇର୍ଷ୍ୟା ବିନା ହେବା ଉଚିତ; ଗୁରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ପାଣିଘଟ ଓ ଉପହାର ଦିଆଯାଏ। ଏଭଳି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପୂଜିବା ପରେ, ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା ଗୁରୁଙ୍କୁ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଯେପରି ପୂଜା କରାଯାଏ, ତେଣୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସହିତ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ସୁନା, ବସ୍ତ୍ର, ଗାଈ, ଧାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଉପହାର ଦେଇ, ପ୍ରଣାମ କରି, ଜ୍ଞାନୀ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥାଏ: "ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପିତ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ନାଥିବା, ସେଇ ପରମ ପୁରୁଷ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ।" ଏହିପରି କହି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ତିନିଥର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଶିର ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କରି, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଆଦର ସହିତ ବିଦାୟ ଦିଆଯାଏ। ତାପରେ, ଭକ୍ତି ସହିତ, ସେମାନଙ୍କୁ ଗ୍ରାମ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନୁସରଣ କରି, ପ୍ରଣାମ କରି ବିଦାୟ ନେଉଥିବା ପରେ, ଆତ୍ମୀୟ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ ଅନ୍ୟ ଭକ୍ତ, ଦରିଦ୍ର, ଭିକ୍ଷୁକ ଓ ଭୋଜନ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଭୋଜନ କରିଥାଏ। ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ହଜାରଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଏବଂ ଶତ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ, ଏହି ଜନ୍ମର ଏକ ଶତ ଏବଂ ପରଜନ୍ମର ଏକ ଶତ ମିଶାଇ, ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଥାଏ। ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଚିହ୍ନ ଏବଂ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଇଛା ପୂରଣ, ଦେବତା ସମ, ଦୁଃଖ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଥାଏ। ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଯୁବତ୍ୱରେ ଭାସ୍ୱର, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଅପ୍ସରାମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସହ ଅଳଙ୍କୃତ ହୁଅନ୍ତି। ଏକ ଦିବ୍ୟ ରଥରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଚଳିତ, ଧ୍ୱଜ ଓ ପତାକା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥାଏ।