ହେ ରାଜନ୍, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ନାରୀମାନେ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ମିଶି, ଫୁଲ, ଚନ୍ଦନ, ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପହାର ନେଇ, ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଯାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଉପହାର, ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ, ପରିକ୍ରମା, ଜୟଧ୍ୱନି, ସ୍ତୁତି, ଗୀତ ଓ ମନୋହର ସଙ୍ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିଥିଲେ। ଏଠାରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଅଲଭ୍ୟ ନାହିଁ—ଯେଉଁ ଫଳ ଚାହାନ୍ତି, ମୋର କୃପାରେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଭଳି କଥା କହି, ଦେବତା ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ଏବଂ ମହାନ ରାଜା ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଏହିଠାରୁ, ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଏହି ଗୁଡିବା ତୀର୍ଥରେ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା ସେଇ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ସନ୍ତାନହୀନ, ସେ ସନ୍ତାନ ପାଏ; ଦରିଦ୍ର, ସେ ଧନ ପାଏ; ରୋଗୀ ନିରୋଗ ହୁଏ; ଏବଂ କମାରୀ ଦେଖିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ବର ପାଏ। ଏଠାରେ ଜନ୍ମ, ଖ୍ୟାତି, ବୁଦ୍ଧି, ଶକ୍ତି, ଜ୍ଞାନ, ଧୃତି, ଚର୍ମ, ସନ୍ତାନ, ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ଯୌବନ, ସମୃଦ୍ଧି—ସମସ୍ତ ଫଳ ଲଭ୍ୟ। ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଯେଉଁ ଆନନ୍ଦ ଚାହେ, ଏଠାରେ ସେହି ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯିଏ ମନୋନିବେଶରେ ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଗୁଡିବା ନାମକ ଉତ୍ସବ କରେ, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ସେ କୃଷ୍ଣ, ରାମ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି, ପଞ୍ଚାଶ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ, ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ମଧ୍ୟ। ସେ ନିଜ ବଂଶର ସାତ ପୂର୍ବଜ ଓ ସାତ ପରଉଁସାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ଚିନ୍ତାମଣି ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ବ୍ରମଣ କରେ। ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି, ସେ ଶୌର୍ୟଶାଳୀ ଓ ସୌଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହୋଇ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି। ସେଠାରେ ସୃଷ୍ଟିର ଅନ୍ତ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ତମ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରି, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ରହିତ ହୋଇଥାନ୍ତି। ପୁଣି ଯେତେବେଳେ ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହୁଏ, ସେ ଏଠାକୁ ଫେରି ଚାରି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଅନ୍ତି; ବାଇଷ୍ଣବ ଯୋଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉତ୍ସବର ଫଳ କ’ଣ? ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଯେଉଁଠି ଏହି ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କ’ଣ ଲାଭ କରନ୍ତି? ତେଣୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୋ ଉପଦେଶ ଶୁଣନ୍ତୁ—ଏଠି ଯେଉଁ ଉତ୍ସବ ହୁଏ, ଯିଏ ନିୟମିତ ଭାବେ ଏଠି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେ, ସେମାନେ କ’ଣ ଲାଭ କରନ୍ତି। ଗୁଡିବା ଉତ୍ସବରେ, ଫାଲ୍ଗୁନୀ ଓ ବିଷୁ ଉତ୍ସବରେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ର ଯାତ୍ରା କରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ, ସେ ସଂକର୍ଷଣ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଫଳ ସମସ୍ତ ଠାରେ ପାଏ, ଏବଂ ଚୌଦ୍ଦ ଇନ୍ଦ୍ରର ଅୟୁ ଯାଏଁ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ରହନ୍ତି। ଯେଉଁ ମାନେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ର ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏହି ଶ୍ରୀପୁରୁଷୋତ୍ତମ ତୀର୍ଥ ଉତ୍ତମ, ପବିତ୍ର, ଆନନ୍ଦମୟ ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ। ଏଠି ଯେଉଁ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ନିୟମିତ ଭାବେ, ଦଶ ଓ ଦୁଇ ଦିନ ଧରି, ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନେକ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ଶେଷରେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଠି ଆସି, ସେମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଧି, ପୂଜା, ଦାନ ଓ ଏହି ଜଗତ୍ନାଥଙ୍କର ଫଳ ବିଷୟରେ ଶ୍ରବଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥିଲେ। ଏବେ ମୁଁ କହୁଛି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ନିୟମାନୁସାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଧି ଶୁଣନ୍ତୁ; ଯିଏ ଭକ୍ତିସହିତ କରେ, ସେ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଦ୍ୱାଦଶାହ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ତାପରେ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ପାପକୁ ନଶ୍ୱ କରେ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଏକାଦଶୀ ଦିନ, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ପବିତ୍ର ପୋଖରୀକୁ ଯାଇ, ଆଚମନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଜଳ ଆହ୍ୱାନ କରି, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ନିୟମାନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ସ୍ନାନ ବିଧି ଋଷିମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି, ସେଉଁପରି ସ୍ନାନ କରି, ତାପରେ ଦେବ, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଓ ବଂଶ ଜାଣି, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ନାନ ପରେ ଶୁଧ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ନିୟମାନୁସାରେ ଜଳ ଛୁଇଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ମନସା ୧୦୮ ବାର ଶୁଦ୍ଧିକରଣୀ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାପରେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ତିନିଥର ପରିକ୍ରମା କରି, ପ୍ରଣାମ କରିବା ଦରକାର। ଏହି ସ୍ନାନ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ବେଦ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ; ନାରୀ ଓ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ବେଦ ବିଧି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସ୍ନାନ ଓ ଜପ କରିପାରିବେ। ଏହାପରେ, ନିରବ ଭାବେ ଘରକୁ ଫେରି, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପୂଜିବା, ହାତ ପାଏ ଧୁଇଁ, ନିୟମାନୁସାରେ ଜଳ ଛୁଇଁବା ଉଚିତ। ତାପରେ, ପ୍ରଥମେ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଦେବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇବା, ପରେ ଦୁଧ, ତାପରେ ମଧୁ ମିଶିତ ଜଳ ଓ ଚନ୍ଦନ ମିଶିତ ଜଳ ଦେଇ ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ। ପରେ, ଭକ୍ତିସହିତ ଉତ୍ତମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇ, ଚନ୍ଦନ, ଅଗରୁ, କପୂର, କୁଙ୍କୁମ ଦେଇ ଅଳଙ୍କୃତ କରିବା ଉଚିତ। ଏହାପରେ, ପରମ ଭକ୍ତିରେ ଲୋଟସ୍ ଓ ଅନ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବ ପୁଷ୍ପ ଦେଇ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପୂଜିବା, ମଲ୍ଲିକା ଓ ଅନ୍ୟ ଫୁଲ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଭାବେ ଜଗନ୍ନାଥ ହରିଙ୍କୁ, ଯିଏ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି, ପୂଜା କରି, ଦେବତାଙ୍କ ଆଗରେ ଅଗରୁ ମିଶିତ ଧୂପ ଜଳାଇବା ଉଚିତ। ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାପରେ ଗୁଗୁଲୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଭ୍ର ଗନ୍ଧ ମିଶିତ ଧୂପ ଦେଇ, ଭକ୍ତିସହିତ ଘୃତ ଦୀପ ଜଳାଇବା ଉଚିତ। ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଅନ୍ୟ ଦୀପ ମଧ୍ୟ ଘୃତ କିମ୍ବା ତିଳ ତେଲ ଦେଇ ଜଳାଇବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଭାବେ ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଭକ୍ତି ଓ ନିୟମାନୁସାରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଜନମ ଜନମର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବା ସମ୍ଭବ।