ଏକ ସମୟର କଥା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏକ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—“ହେ ପ୍ରପିତାମହ, ମାଘ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାସଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ି ଆପଣ କେବଳ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସକୁ କିଏ ଏତେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛନ୍ତି? ଏହାର କାହିଁକି ବିଶେଷତା ଅଛି?” ତାହାପରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି, କାହିଁକି ମୁଁ ପୁନିପୁନି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସକୁ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ମାସଠାରୁ ଅଧିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଉଛି। ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳ, ନଦୀ, ସରୋବର, ପଦ୍ମସର, ପୋଖରୀ, ଓ ଆଉ ଅନେକ ଜଳାଶୟ—ଏହି ସମସ୍ତ ନଦୀ ଓ ସାଗରମାନେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଦଶମୀ ଠାରୁ ସପ୍ତଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରମପୁରୁଷଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିଠାରେ, ଯେଉଁ କୃତ୍ୟ—ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଓ ଦେବଦର୍ଶନ—ସେ ସମୟରେ କରାଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଅକ୍ଷୟ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ। ଏହି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ ଦିନ ଦଶଟି ପାପକୁ ଦୂର କରେ, ଏହି କାରଣରୁ ଏହାକୁ ‘ଦଶହରା’ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଯେଉଁଜଣ ଏହି ଦିନ ନିୟମିତ ଭାବେ କଳାଙ୍କିତ ହଳ ଓ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଉତ୍ତରାୟଣ କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣାୟଣ ସମୟରେ, ଯେଉଁ ମଣିଷ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ରାମ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଫାଲ୍ଗୁନୀ ମାସରେ, ଯେଉଁଜଣ ଭକ୍ତିସହିତ ଝୁଲାରେ ବସିଥିବା ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଦେଖେ, ସେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। ବିଷୁବ ଦିନରେ, ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ ରୀତିକ୍ରମେ କରି, ସଙ୍କର୍ଷଣ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖିଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଦୁର୍ଲଭ ଫଳ ଲାଭ କରି, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ବୈଶାଖ କୃଷ୍ଣା ତୃତୀୟା ଦିନ ସନ୍ଧାନ କରାଯିଥିବା ଚନ୍ଦନ ଲିପ୍ତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ଅଚଳ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଧାମକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏହିପରି, ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗ ସମୟରେ ପରମପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଥାନ୍ତି, ସେ ସ୍ୱଜନଙ୍କ ୨୧ ପିଢିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ମହାଜ୍ୟେଷ୍ଠ ରାଶି ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ସଂଯୁକ୍ତ ହୁଏ, ସେ ସମୟରେ ମାନବମାନେ ପ୍ରୟାସପୂର୍ବକ ପରମପୁରୁଷଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ମହାଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ କୃଷ୍ଣ, ରାମ କିମ୍ବା ଭଦ୍ରାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କଲେ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ବାରୋଟି ପିଠା ତୀର୍ଥର ଫଳ ଓ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଲାଭ କରନ୍ତି। ପ୍ରୟାଗ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ନୈମିଷ, ପୁଷ୍କର, ଗୟା, ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାର, କୁଶାବର୍ତ୍ତ, ଓ ଗଙ୍ଗା-ସାଗର ସଂଗମ; କୋକମୁଖ, ଶୁକର, ମଥୁରା, ମାରୁଭୂମି, ଶାଳଗ୍ରାମ, ବାୟୁତୀର୍ଥ, ମନ୍ଦାର, ସିନ୍ଧୁସାଗର; ପିଣ୍ଡାରକ, ଚିତ୍ରକୂଟ, ପ୍ରଭାସ, କଣଖଳ, ଶଂଖୋଦ୍ଧାର, ଦ୍ୱାରକା, ବଦରୀକାଶ୍ରମ; ଲୋହକୁଣ୍ଡ, ଅଶ୍ୱତୀର୍ଥ, କାମଳୟ, କୋଟୀତୀର୍ଥ, ଅମରକଣ୍ଟକ; ଲୋହର୍ଗଳ, ଜମ୍ବୁମାର୍ଗ, ସୋମତୀର୍ଥ, ପୃଥୁଦକ, ଉତ୍ପଳବର୍ତ୍ତକ, ପୃଥୁତୁଙ୍ଗ, ସୁକୁଭ୍ଜକ; ଏକାମ୍ରକ, କେଦାର, କାଶୀ, ବିରଜା, କଳଞ୍ଜର, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଶ୍ରୀଶୈଳ, ଗନ୍ଧମାଦନ; ମହେନ୍ଦ୍ର, ମଲୟ, ବିନ୍ଧ୍ୟ, ପରିୟାତ୍ର, ହିମାଲୟ, ସାହ୍ୟ, ଶୁକ୍ତିମାନ୍ତ, ଗୋମନ୍ତ, ଅର୍ବୁଦ; ଗଙ୍ଗାର ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଯମୁନା, ସରସ୍ୱତୀ, ଗୋମତୀ, ସପ୍ତବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର, ଗୋଦାବରୀ, ଭୀମରଥୀ, ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା, ନର୍ମଦା, ତାପୀ, ପୟୋଷ୍ଣୀ, କାବେରୀ, ଶିପ୍ରା, ଚର୍ମଣ୍ୱତୀ, ବିତସ୍ତା, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ଶତଦ୍ରୁ, ବହୁଦା, ଋଷିକୁଳ୍ୟା, କୁମାରୀ, ବିପାଶା, ଦୃଷଦ୍ୱତୀ, ଶାରୟୂ, ନାଗଗଙ୍ଗା, ଗଣ୍ଡକୀ, ମହାନଦୀ, କୌଶିକୀ, କରତୋୟା, ତ୍ରିସ୍ରୋତା, ମଧୁବାହିନୀ, ମହାନଦୀ, ବୈତରଣୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନେକ ପବିତ୍ର ନଦୀରେ କିମ୍ବା ତୀର୍ଥରେ—ଏଭଳି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ, ମନ୍ଦିର, ସମୁଦ୍ର, ପର୍ବତ, ନଦୀ ଓ ସରୋବରରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ମହାଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ସେଇ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଫଳ ମିଳେ। ଏହି କାରଣରୁ, ଯେଉଁଜଣ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ସାର୍ଥକ ଫଳ ଚାହେ, ସେ ମହାଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ ପରମପୁରୁଷଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଦିନ ରାମ, ବଡ଼ଭାଇ ଭାବେ, କୃଷ୍ଣ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ସହିତ ଦେଖିଲେ, ସେ ନିଜ ପୂର୍ବଜମାନେ ସହିତ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ସେଠାରେ ବିଶ୍ୱପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରି ଚାରି ବେଦ ଜ୍ଞାନ ଥିବା ଦ୍ୱିଜ ହୁଅନ୍ତି। ସେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ, ଶାନ୍ତ, କୃଷ୍ଣଭକ୍ତ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହୀତ ଓ ବୈଷ୍ଣବ ଯୋଗରେ ନିଃସ୍ଥିତ ହୋଇ, ପରମ ମୋକ୍ଷକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରନ୍ତି। ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା—“କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଭିଷେକ କେଉଁ ସମୟରେ କରିବା ଉଚିତ ଓ କେମିତି କରିବା ଉଚିତ?” ତେଣୁ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ମୁନିଗଣ, ଏହି କୃଷ୍ଣଙ୍କ, ରାମ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଅଭିଷେକ ବିଧି ଶୁଣ, ଯାହା ବହୁତ ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ, ସମୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ହରିଙ୍କ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ। ସେଠାରେ ଏକ ପବିତ୍ର, ଶୁଭ୍ର କୁଆଁ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଜଳ ବିଦ୍ୟମାନ ଓ ଏହି ସମୟରେ ଭୋଗବତୀ ନଦୀ ପ୍ରକଟ ହୁଏ। ଏହିଠାରେ ସୁନାର ପାତ୍ରରେ ଜଳ ଭରି, କୃଷ୍ଣ, ରାମ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ତୟାରି କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପାଇଁ ଏକ ଶୁଭ୍ର, ବ୍ୟାପକ, ସୁନ୍ଦର ମଞ୍ଚ ତିଆରି କର, ଯାହାରେ ପତାକା, ବସ୍ତ୍ର, ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଓ ଉପଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ। ଏହି ମଞ୍ଚ ଗନ୍ଧ, ଧୂପ ଦ୍ୱାରା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଓ ମୁକ୍ତାମାଳାରେ ଶୋଭିତ ହେବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ରାମ ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଭିଷେକ ହେବ। ଏପରି ଭାବରେ, ମହାଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ମହତ୍ତ୍ୱ, ତାହାର ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦର୍ଶନର ଅପୂର୍ବ ଫଳ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା।