ଏଠାରେ ଏକ ପବିତ୍ର କଥା ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ପାଉଛୁ। ଏହି ତିର୍ଥକ୍ଷେତ୍ରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ନବେ କୋଟି ତିର୍ଥ ବିଦ୍ୟମାନ, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ, ଯଜ୍ଞ, ପାଠ, ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା—ଯେଉଁ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେସବୁ କର୍ମ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ତାପରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ବେଦମୂଳ ଯଜ୍ଞର ଅଙ୍ଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ପବିତ୍ର ତିର୍ଥ, ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସରୋବରକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ଶୁଭ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଜଳ ବିଦ୍ୟମାନ। ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି, ପବିତ୍ର ଓ ଜ୍ଞାନୀ ହୋଇ, ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ମନରେ ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଏବଂ ଜଳ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ରଟି ପଢିବା ଉଚିତ— "ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଅଙ୍ଗରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପବିତ୍ର ତିର୍ଥ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମେଠାରେ ସ୍ନାନ କରୁଛି; ମୋର ପାପ ଦୂର କର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।" ଏଭଳି ନିୟମାନୁସାରେ ମନ୍ତ୍ର ପଢି, ନିୟମିତ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଉପରେ ତିଳ ଜଳ ଦେଇ ତୃପ୍ତ କରି, ପୁନି ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ନିୟମିତ ହୋଇ ରହିବା ଉଚିତ। ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦାନ ଏବଂ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପୂଜା କରି, ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ଦଶଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଏ। ସେ ସପ୍ତ ପୂର୍ବଜ ଓ ସପ୍ତ ପରଜନ୍ମର ଉଦ୍ଧାର କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପରି, ଇଚ୍ଛାରୂପୀ ଦିବ୍ୟ ଯାନରେ ବସି, ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ସେଠାରେ, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ତାରା ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଦିବ୍ୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲାପରେ ପୃଥିବୀକୁ ଫେରିଲେ ମୁକ୍ତି ପାଏ। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା କରି, ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ ରହି, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଫଳ ପାଏ, ଏବଂ ଅଚଳଙ୍କ ଧାମରେ ଭୋଗ କରି, ସେଠାରୁ ନ ଫେରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ତେବେ ଏକ ବୃଦ୍ଧ ଋଷି ପଚାରିଲେ—"ହେ ପ୍ରପ୍ରତାମହ, ଆପଣ ମାଘ ଓ ଅନ୍ୟ ମାସକୁ ଛାଡ଼ି ଜ୍ୟେଷ୍ଠକୁ କିଏ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି? ଏହାର କାରଣ କ’ଣ?" ତାହାପରେ ଉତ୍ତର ମିଳିଲା—"ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି କାହିଁକି ମୁଁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସକୁ ଆବୃତ୍ତି କରି ପ୍ରଶଂସା କରେ। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ତିର୍ଥ, ନଦୀ, ହ୍ରଦ, ପଦ୍ମସର, ପୋଖରୀ, ଉଆଁ, ଉଦ୍ଧାନ—ବିଭିନ୍ନ ନଦୀ ଓ ସାଗରମାନେ, ଏହା ସବୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀଠାରୁ ସପ୍ତଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଶରୀରରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ। ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେଇ ସମୟରେ ଯେଉଁ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଦେବଦର୍ଶନ କରାଯାଏ, ସେସବୁ କର୍ମ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଶୁକ୍ଳ ଦଶମୀ ଦଶଟି ପାପ ନାଶ କରେ; ଏହି କାରଣରୁ ଏହାକୁ ‘ଦଶହରା’ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଯେଉଁ ନିୟମିତ ମନୁଷ୍ୟ କଳା ହଳ ବା ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ଯାଏ। ଉତ୍ତରାୟଣ କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣାୟଣ ସମୟରେ, ଯେଉଁଠି ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ରାମ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ଦର୍ଶନ କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଫାଲ୍ଗୁନୀ ମାସରେ, ଝୁଲାରେ ବସିଥିବା ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ଦର୍ଶନ, ଭକ୍ତିଭାବରେ କରିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ। ବିଷୁବ ଦିନରେ, ନିୟମାନୁସାରେ ପଞ୍ଚତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା କରି, ସଂକର୍ଷଣ, କୃଷ୍ଣ ଓ ଶୁଭଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଦୁର୍ଲଭ ଫଳ ପାଏ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲଭେ ଓ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ଯାଏ। ବୈଶାଖ କୃଷ୍ଣ ତୃତୀୟାରେ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଅଚଳଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ, ଯେଉଁବେଳେ ଚନ୍ଦ୍ର ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ଏହି ସମୟରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି, ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କର ୨୧ ପୂର୍ବଜ ଉଦ୍ଧାର କରି ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ଯାଏ। ଯେଉଁବେଳେ ମହାଜ୍ୟେଷ୍ଠ ରାଶି ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ସଂଯୋଗ ହୁଏ, ସେଉଁବେଳେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପ୍ରୟାସରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ। ମହାଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ କୃଷ୍ଣ, ରାମ ବା ଭଦ୍ରାଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବାରଟି ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରାର ଫଳ ଓ ତାଠାରୁ ଅଧିକ ଲଭେ। ପ୍ରୟାଗ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ନୈମିଷ, ପୁଷ୍କର, ଗୟା, ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାର, କୁଶାବର୍ତ୍ତ, ଗଙ୍ଗାସାଗର ସଂଗମ, କୋକାମୁଖ, ଶୁକର, ମଥୁରା, ମାରୁଭୂମି, ଶାଳଗ୍ରାମ, ବାୟୁତୀର୍ଥ, ମନ୍ଦର, ସିନ୍ଧୁସାଗର, ପିଣ୍ଡାରକ, ଚିତ୍ରକୂଟ, ପ୍ରଭାସ, କଣଖଳା, ଶଂଖୋଦ୍ଧାର, ଦ୍ୱାରକା, ବଦରୀକାଶ୍ରମ, ଲୋହକୁଣ୍ଡ, ଅଶ୍ୱତୀର୍ଥ, କାମଳାୟ, କୋଟୀତୀର୍ଥ, ଅମରକଣ୍ଟକ, ଲୋହର୍ଗଳା, ଜାମ୍ବୁମାର୍ଗ, ସୋମତୀର୍ଥ, ପୃଥୁଦକ, ଉତ୍ପଳବର୍ତ୍ତକ, ପୃଥୁତୁଙ୍ଗ, ସୁକୁଭ୍ଜକ, ଏକାମ୍ରକ, କେଦାର, କାଶୀ, ବିରଜା, କଳଞ୍ଜର, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଶ୍ରୀଶୈଳ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ମହେନ୍ଦ୍ର, ମଲୟ, ବିନ୍ଧ୍ୟ, ପରିୟାତ୍ର, ହିମାଳୟ, ସାହ୍ୟ, ଶୁକ୍ତିମାନ୍ତ, ଗୋମନ୍ତ, ଅର୍ବୁଦ, ଗଙ୍ଗାର ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଯମୁନା, ସରସ୍ୱତୀ, ଗୋମତୀ, ସପ୍ତ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର, ଗୋଦାବରୀ, ଭୀମରଥୀ, ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା, ନର୍ମଦା, ତାପୀ, ପୟୋଷ୍ଣୀ, କାବେରୀ, ଶିପ୍ରା, ଚର୍ମଣ୍ବତୀ, ବିତସ୍ତା, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ଶତଦ୍ରୁ, ବହୁଦା, ଋଷିକୁଳ୍ୟା, କୁମାରୀ, ବିପାଶା, ଦୃଷଦ୍ୱତୀ, ଶରୟୂ, ନକଗଙ୍ଗା, ଗଣ୍ଡକୀ, ମହାନଦୀ, କୌଶିକୀ, କରଟୋୟା, ତ୍ରିସ୍ରୋତା, ମଧୁବାହିନୀ, ମହାନଦୀ, ବୈତରଣୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ନଦୀ—ଏହି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ, କିମ୍ବା ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ—ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ସମସ୍ତ ମନ୍ଦିର, ସାଗର, ପାହାଡ଼, ନଦୀ ଓ ହ୍ରଦରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ସ୍ନାନ ଓ ଦାନ ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ, ମହାଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ସେଇ ଫଳ ଲଭିତି। ଏହି କାରଣରୁ, ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ, ମହାଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଫଳ ଚାହାନ୍ତି।