ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲି, ପରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଭୀଷଣ ଓ ରାମ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲେ; ଏମିତି ଏକ ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ କିଏ ପୂଜା କରିବେ ନାହିଁ? ଯିଏ ଧଳା ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରେ ଓ ଧଳା ମାଧବ, ଯିଏକି ମତ୍ସ୍ୟ ମାଧବ ନାମରେ ପରିଚିତ, ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଧଳା ଦ୍ୱୀପକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ। ଏହି ଧଳା ମାଧବଙ୍କର ମହିମା, ହରିଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ବିଷୟରେ ଆପଣ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆମକୁ କହିବେ, ହେ ବିଶ୍ୱନାଥ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ କିଏ ଧଳା ମାଧବ ନାମକ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ? କୃତ ଯୁଗରେ ଏକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଶ୍ୱେତ। ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ପ୍ରବଳ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ନିଶ୍ଚଳ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟରେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଅବଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକମାନେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ କୌଣସି ଶିଶୁ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରୁନଥିଲେ। ଏଭଳି ରାଜ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ, କିଛି ସମୟ ପରେ କପାଳଗୌତମ ନାମକ ଏକ ମହାପୁଣ୍ୟବାନ ଋଷି ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଯିଏ ଦାନ୍ତ ବିନା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା, ସମୟର ପ୍ରଭାବରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା। ସେ ଜ୍ଞାନୀ ଋଷି ତାଙ୍କୁ ନେଇ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆଣିଲେ। ଶିଶୁଟିକୁ ଅଚେତନ ଦେଖି, ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କଲେ—“ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଶିଶୁ, ଯିଏ ଯମଲୋକକୁ ଗଲା, ସେଉଠୁ ସାତ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ଫେରାଇ ଆଣିପାରିବି ନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ସ୍ମଶାନ ଚିତାରେ ଆରୋହଣ କରିବି।” ଏମିତି କହି, ରାଜା ଶତ-ଶତ ଧଳା ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ଓ ପୁନି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଭିତରେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ଦେଖି, ବିଶ୍ୱନାଥ ଖୁସି ହେଇ, ଉମାଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଓ ହରଙ୍କୁ ହଠାତ୍ ଦେଖି, ଯିଏ ଶରୀରରେ ଭସ୍ମ ଲଗାଇ, ବିକୃତ ଚକ୍ଷୁ, ଶରତ୍ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ କୁମୁଦର ଭଳି ଧଳା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବାଘଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ମୁଣ୍ଡରେ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଶୋଭିତ ଚୂଡ଼ା, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଶ୍ୱେତ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ, ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ—“ମୋର କୃପା ଦେଖି ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ଏବଂ ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶିଶୁ କାଳର ବଶୀଭୂତ, ତେବେ ଏହି ଶିଶୁ ପୁଣି ଜୀବନ୍ତ ହେଉ—ଏହା ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା। ହେ ମହେଶ୍ୱର, ଯଦିଓ ଶିଶୁଟି ହଠାତ୍ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଛି, ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ନିରାପଦ ଜୀବନ ଦିଅନ୍ତୁ।” ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, ହର ଖୁସି ହେଲେ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା କାଳକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ। ଯିଏ ଯମଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରେ, ଏବଂ ଯାହାକୁ ଅଟକାଇବା କଷ୍ଟକର, ସେହି କାଳକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ହର ମୃତ୍ୟୁର ମୁଖରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଶିଶୁଟିକୁ ପୁଣି ଜୀବନ ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ମଙ୍ଗଳ କରି, ସେଇ ଦେବତା ଦେବୀ ଓ ନିଜ ଶକ୍ତି ସହିତ ସେଠାରେ ଋଷିପୁତ୍ରଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏଭଳି ଶ୍ୱେତ ରାଜା ଋଷିଙ୍କ ପୁଅକୁ ପୁଣି ଜୀବନ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ତିନି ଲୋକର ଅବିନାଶୀ ମୂଳ, ଏବେ ଆମକୁ ଶ୍ୱେତ ବିଷୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟ କହନ୍ତୁ। ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ହେ ନିର୍ମଳ ଚିତ୍ତ ଓ ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ମଙ୍ଗଳକାମୀ, ମୁଁ ତୁମେ ଯେପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ସେପରି ସତ୍ୟ କଥା କହିବି। ମାଧବଙ୍କର ମହିମା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ; ଏହା ଶୁଣିଲେ ଲୋକ ନିଶ୍ଚୟ ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଫଳ ପାଇଥାଏ। ମୁଁ ପୁରାତନ ଋଷିମାନଙ୍କ ଠାରୁ ମାଧବଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କଥା ଶୁଣିଛି; ଏହି କଥା ଶୁଣ, ଯାହା ଭୟ, ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦ ନାଶ କରେ। ଶ୍ୱେତ ରାଜା ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଏକାଗ୍ର ଭାବେ ରାଜ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଲୋକିକ ଓ ବେଦିକ କର୍ମ, ତଥା ଉଚିତ ଆଚରଣକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ। କେଶବଙ୍କ ପୂଜାରେ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ରଖି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ, ସାଗରର ଦକ୍ଷିଣ ତଟକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ, ସୁନ୍ଦର ଓ ଶୁଭ ତଟରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟରେ, ଶ୍ୱେତ ଏକ ଚମତ୍କାରି ପ୍ରାସାଦ ତିଆରି କରାଇଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣେ, ଶ୍ୱେତ ଏକ ଶତସ୍ତମ୍ଭୀୟ ଶ୍ୱେତ ପାଥରର ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କଲେ। ଧନ୍ୟ ଶ୍ୱେତ ନିଜକୁ ଯେପରି ଉପଦେଶ ମିଳିଥିଲା, ସେପରି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ମାଧବଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦରିଦ୍ର, ଅଶକ୍ତ ଓ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଇ, ରାଜା ମାଧବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହଠାତ୍ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ, ଦ୍ୱାଦଶାକ୍ଷରୀ ଓଂକାର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ମୌନ ରହି, ଏକ ମାସ ଧରି ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ରହିଲେ। ଖାଦ୍ୟ ନ ନେଇ, ଧନ୍ୟ ଶ୍ୱେତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ; ଜପ ଶେଷରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ— “ଓଂ, ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସଂକର୍ଷଣ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ଅନିରୁଦ୍ଧ ଓ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଅନେକ ରୂପୀ, ବିଶ୍ୱ ରୂପୀ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଗୁଣାତୀତ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଶୁଧ୍ଧ, ଶୁଭ କର୍ମ କରୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଓଂ, ପଦ୍ମନାଭ, ପଦ୍ମଯୋନି ଜନ୍ମା, ପଦ୍ମବର୍ଣ୍ଣ, ପଦ୍ମଧାରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ପୁଷ୍କରାକ୍ଷ, ସହସ୍ରନୟନ, କୃପାମୟ, ସହସ୍ରପଦ, ସହସ୍ରବାହୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବରାହ, ଵରଦାନଦାତା, ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନୀ, ପ୍ରମୁଖ, ଅଶ୍ରୟ, ଅକ୍ଷୟ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶିଶୁ ରୂପୀ, କୁମୁଦ ପ୍ରଭା, ଉଦୟ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ନୟନ, ମୁଞ୍ଜ କେଶ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ସଦା କେଶବ, ନାରାୟଣ, ମାଧବ, ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବ, ତେଜସ୍ୱୀ ବୀଜ ଧାରୀ, ମଧୁସୂଦନ, ଶୁଧ୍ଧ, ରଶ୍ମିଧାରୀ ଆପଣଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ନମସ୍କାର।