ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ କୁହାଯାଏ—ଯେଉଁ ଭକ୍ତ ନରକେଶରୀ ନରସିଂହଙ୍କୁ ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜିଥାଏ, ସେ ନିଜ ଚିନ୍ତିତ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ମନେ ରଖି ସେ ଭକ୍ତିରେ ନରସିଂହଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେ ସେହି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିଥାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭକ୍ତିସହିତ ପୂଜିତ ଓ ପ୍ରଣାମିତ ନରସିଂହଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ଦଶଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଦଶଗୁଣ ଫଳ ପାଏ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ଓ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ହୁଏ। ତାଙ୍କର ଆତ୍ମା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ସୁନାର ରଥରେ ଘଣ୍ଟିର ମିଠା ଶବ୍ଦରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇ ଯାଏ। ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଦିପ୍ତିମାନ ହୁଏ, କିଶୋର ସୂର୍ଯ୍ୟର ରଙ୍ଗରେ ଅଭିଭୂଷିତ, ମୁକ୍ତାମାଳା ଧାରଣ କରିଥାଏ। ଶତଶଃ ଦେବାଙ୍ଗନା ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସହ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ବଂଶକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି, ଦିବ୍ୟ ବନରେ ଆନନ୍ଦରେ ବିହାର କରନ୍ତି। ଅପ୍ସରାମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥାନ୍ତି, ସେ ଲୋକ ବିଷ୍ଣୁର ଲୋକକୁ ଯାଏ, ଏଠାରେ ଦିବ୍ୟ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିଥାଏ। ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ, ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନମୋହକ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରେ। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୟ ହୁଏ, ସେ ପୁଣି ଏଠାକୁ ଫେରି ଆସେ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ଚାରି ଟି ବେଦ ଓ ସଂହିତାରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୁଏ, ବୈଷ୍ଣବ ଯୋଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଶେଷରେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏହିପରି, ଯେଉଁ ଲୋକ ଭକ୍ତିସହିତ ଅନନ୍ତ, ଯାହାକୁ ବାସୁଦେବ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରଣାମ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ମୁଁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଭୀଷଣ ଓ ରାମ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଥିଲୁ; ଏପରି ଦେବତାଙ୍କୁ କିଏ ପୂଜିବ ନାହିଁ? ଯେଉଁ ଲୋକ ଶ୍ୱେତ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରେ, ଏବଂ ଶ୍ୱେତ ମାଧବ, ଯାହାକୁ ମତ୍ସ୍ୟ ମାଧବ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପକୁ ଯାଏ। ଏହି ଶ୍ୱେତ ମାଧବଙ୍କ ମହିମା ଓ ହରିଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ବିଷୟରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ଦିଅ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୁରାତନ କାଳରେ କିଏ ଏହି ଶ୍ୱେତ ମାଧବ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ? କୃତୟୁଗରେ ଶ୍ୱେତ ନାମକ ଏକ ପ୍ରବଳ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ, ପ୍ରବଳ ପରାକ୍ରମୀ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ନିଶ୍ଚଳ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟରେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଥିଲେ, କୌଣସି ଶିଶୁ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଥିଲେ ନାହିଁ। ସେ ଶାସନ କରୁଥିବା ବେଳେ, କିଛି ସମୟ ପରେ, କପାଳଗୌତମ ନାମକ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଋଷି ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ପୁଅ, ଯିଏ ଦାନ୍ତ ବିନା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲା, ସମୟର ବଳରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲା; ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଋଷି ତାଙ୍କୁ ନେଇ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଣିଲେ। ରାଜା ଏହି ଅଚେତନ ଶିଶୁକୁ ଦେଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏହି ଶିଶୁଙ୍କ ଜୀବନ ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କଲେ—"ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଏହି ଶିଶୁକୁ, ଯିଏ ଯମଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲା, ସାତ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ପୁନର୍ବାର ଫେରାଇ ନେଇ ଆସିପାରିବି ନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଜ୍ୱାଳାମୟ ଚିତାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବି।" ଏପରି କହି, ରାଜା ଶତଶଃ ଓ ଶହସ୍ରଶଃ ଶ୍ୱେତ କମଳ ଦ୍ୱାରା ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜି, ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିଥିଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଅତି ଭକ୍ତି ଦେଖି, ଜଗତ୍ନାଥ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଉମାଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱୟଂ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଭଗବାନଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ହଠାତ୍ ହରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି, ଯିଏ ଭସ୍ମରେ ମାଜି, ବିକୃତ ଚକ୍ଷୁ, ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ କୁମୁଦ ଫୁଲ ଭଳି ଧଳା ଚମକରେ ଅଳୋକିତ, ବାଘ ଛାଲ ଧାରଣ କରି, ଚନ୍ଦ୍ର ଶିରୋଭୂଷଣ ସହିତ ଚୁଲି ଅଳଙ୍କୃତ, ସେ ତୁରନ୍ତି ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ପ୍ରଣାମ କଲେ ଓ କହିଲେ—"ମୋର କୃପା ଦେଖି ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ଓ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁଅ ସମୟର ବଶୀଭୂତ, ତେବେ ଏହି ପୁଅ ପୁନଃ ଜୀବନ ଲାଭ କରୁ। ଏହି ପୁଅ ହଠାତ୍ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲା, ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ଜୀବନ ଦିଅନ୍ତୁ, ଓ ତାଙ୍କୁ ନିରାପଦ କରନ୍ତୁ, ମହେଶ୍ୱର।" ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହର ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିବା କାଳଙ୍କୁ ଆଦେଶ କଲେ। ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଚଳିଥିବା, ଦୁର୍ଜୟ କାଳକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ହର ମୃତ୍ୟୁର ମୁଖରେ ପଡ଼ିଥିବା ପୁଅକୁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ, ଦେବୀ ଓ ନିଜ ଶକ୍ତି ସହିତ, ସେ ଭଗବାନ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରି, ତାହାଠାରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏଭଳି ଶ୍ୱେତ ରାଜା ଋଷିପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେଇଥିଲେ। ଏହିପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତିନି ଲୋକର ମୂଳ ଓ ଅବିନାଶୀ, ଏହି ଶ୍ୱେତ ବିଷୟରେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ କୁହିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଏ। ତେବେ ମୁଁ କହୁଛି, ମହାର୍ଷିମାନେ, ଏହି ମାଧବଙ୍କ ମହିମା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ, ଏହା ଶୁଣିଲେ ଲୋକ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବେ। ପୁରୁଣା ଋଷିମାନଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ମାଧବ କଥା ଶୁଣିଛି—ଏହା ଭୟ, ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦ୍କୁ ନାଶ କରେ। ଶ୍ୱେତ ରାଜା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଏକାଗ୍ରତାରେ ରାଜ୍ୟ ପାଳନ କରି, ଲୋକୀକ ଓ ବୈଦିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ନିୟମ ଧ୍ୟାନରେ ଲାଗିଥିଲେ। କେଶବଙ୍କ ଉପାସନାରେ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ରଖି, ସେ ସମୁଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ତୀରରେ ପରମ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଶ୍ୱେତ ଏକ ଶୋଭାମୟ ରାଜପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମାଣ କଲେ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣେ ଶ୍ୱେତ ଏକ ଶ୍ୱେତ ପାଥରରେ ତିଆରି ଶତସ୍ତମ୍ଭ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କଲେ। ସେ ଧନ୍ୟ ଶ୍ୱେତ ନିଜ ଶିକ୍ଷାନୁସାରେ ନିୟମ ମାନି, ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ମାଧବଙ୍କୁ ଏଠାରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦରିଦ୍ର, ଅସହାୟ ଓ ତ୍ୟାଗୀମାନେ ପାଇଁ ଦାନ ଦେଇ, ରାଜା ମାଧବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପୂଜା କରିଥିଲେ।