ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଜନାର୍ଦନ, ଦେବତା, ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ସେଠାରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏହାପରେ, ଦ୍ୱିଜଜନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହାଯାଉଛି—ଏବେ ମୁଁ ପଞ୍ଚ ପବିତ୍ର ଜଳର କ୍ରମ ଓ ତାହାର ଫଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି, ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବାର ଫଳ ମିଳେ। ଏହି କ୍ରମରେ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୋଖରିକୁ ଯାଇ, ଉତ୍ତରମୁଖୀ ହୋଇ, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଜଳରେ ତିନିଥର ଡୁବିବା ଦ୍ୱାରା ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ—“ଭାଗାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନାଶ କରିଥିବା, ତ୍ରିପୁର ଶତ୍ରୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ମୁଁ ଏହି ସଂସାରର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଗଲି, ପାପରେ ଆବୃତ ଓ ଅବେଞ୍ଜାନ ହୋଇଛି, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ।” ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର—ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରିଥିବା ଶାନ୍ତ ଦେବତା; ମୁଁ ଏହି ସ୍ନାନ କରୁଛି, ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ—ମୋର ପାପ ନାଶ କରନ୍ତୁ। ନାବି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃଗଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ତିଳ ମିଶା ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ତୃପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ନାନ ଓ ଆଚମନ ପରେ, ଶିବଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଇ, ଗର୍ଭଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ତିନିଥର ପରିକ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ। ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ନାଥ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଅଘୋର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନମସ୍କାର ଓ ସନ୍ତୋଷ କରିବା ଉଚିତ। “ତ୍ରିନେତ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ, ବିରୂପାକ୍ଷ, ମହାଦେବ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।” ଏହିପରି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୋଖରିରେ ସ୍ନାନ କରି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିଲେ, ଦଶଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ। ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଶିବ ଲୋକକୁ ଯାଇ, ଏଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ। ପୁନଃ ଏହି ଲୋକକୁ ଫେରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇ, ଶଙ୍କରଙ୍କ ଯୋଗ ଉପଲବ୍ଧ କରି, ମୋକ୍ଷ ପାଇଥାଏ। ଏଉଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପରେ, କାମନାପୂର୍ଣ୍ଣ ବଟବୃକ୍ଷ ପାଖକୁ ଯାଇ, ତିନିଥର ପରିକ୍ରମା କରି, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବଟବୃକ୍ଷକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ—“ଓଁ, ପ୍ରକାଶିତ ରୂପକୁ ନମସ୍କାର; ମହାପ୍ରଳୟକର୍ତ୍ତାକୁ ନମସ୍କାର; ମହା ରସରେ ବସିଥିବାକୁ ନମସ୍କାର; ବଟବୃକ୍ଷ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।” “ବଟବୃକ୍ଷ, ଆପଣ ସଦା ଅମର; ହରିଙ୍କ ନିବାସ; ମୋର ପାପ ଦୂର କରନ୍ତୁ, କାମନାପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।” ଏହିପରି ଭକ୍ତି ସହିତ ବଟବୃକ୍ଷକୁ ପରିକ୍ରମା ଓ ନମସ୍କାର କଲେ, ମାନବ ତୁରନ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ଯେପରି ସାପ ପୁରୁଣା ଚମ୍ବୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥାଏ। ସେହି କାମନାପୂର୍ଣ୍ଣ ବଟବୃକ୍ଷର ଛାୟାରେ ପାଉ ଦେଲେ, ଦ୍ୱିଜଜନ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ଅନ୍ୟ ପାପ ବିଷୟରେ କହିବା ଦରକାର ନାହିଁ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶରୀରରୁ ଉଦ୍ଭୂତ, ବ୍ରହ୍ମର ଆଲୋକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ବଟବୃକ୍ଷ ଆକାରରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବିଷ୍ଣୁ ରୂପକୁ ଦେଖି, ନମସ୍କାର କଲେ— ସେ ରାଜସୂୟ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରୁ ବଡ଼ ଫଳ ପାଇଥାଏ, ନିଜ କୁଳକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ଯାଏ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗରେ ଉଭୟ ହୋଇଥିବା ଗରୁଡ଼କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁ ନଗରକୁ ଯାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ବଟବୃକ୍ଷ, ଗରୁଡ଼, ପରମପୁରୁଷ, ସଂକର୍ଷଣ ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ଦେଖିଥାଏ, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବସ୍ଥା ପାଇଥାଏ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ତିନିଥର ପରିକ୍ରମା କରି, ସଂକର୍ଷଣଙ୍କୁ ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରି, ସନ୍ତୋଷ କରିବା ଉଚିତ। “ହଳଧର ରାମ, ମୁସଳଧାରୀ, ରେବତୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଭକ୍ତଙ୍କୁ ସନ୍ନିହିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭୂମିଧାରୀ, ପ୍ରଲମ୍ବ ଶତ୍ରୁ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗ୍ରଜ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।” ଏଭଳି ଅନନ୍ତ, ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, କୈଳାସ ଶିଖର ପରି ରୂପ, ଚନ୍ଦ୍ରରୁ ଅଧିକ ଦୀପ୍ତିମାନ ମୁହଁ, ନୀଳବସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ବଡ଼ ସର୍ପ ମୁଣ୍ଡ ଶିର ଉପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ହଳଧାରୀ, ଏକ କୁଣ୍ଡଳ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେବତା—ରୋହିଣୀପୁତ୍ରକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କଲେ, ଚାହିଁଥିବା ଫଳ ପାଇ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକକୁ ଯାଏ। ସେଠାରେ ପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରି, ପୁଣ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ, ଏଠାରେ ଫେରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇ, ଶାସ୍ତ୍ରର ସମସ୍ତ ତାତ୍ପର୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ ହୋଇ, ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନ ଉପଲବ୍ଧ କରି ଦୁର୍ଲଭ ମୋକ୍ଷ ପାଇଥାଏ। ଏହିପରି ହଳିନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱାଦଶ ଅକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଅକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ସଦା ପରମପୁରୁଷଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ମୋକ୍ଷ ପାଇଥାଏ। ଦେବତା, ଯୋଗୀ, ସୋମପାନୀ ବି ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ପାଇପାରିନାହାନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାଦଶ ଅକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଭକ୍ତି ସହିତ ଉପାସନା କରି ପହଞ୍ଚନ୍ତି। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସହିତ, ଚନ୍ଦନ, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ନମସ୍କାର ଓ କୃପା ଅନୁରୋଧ କରିବା ଉଚିତ। “ବିଶ୍ୱର ନାଥ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିଜୟ! ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରିଥିବାକୁ ବିଜୟ! ଚାନୁର ଓ କେଶୀ ହନନକୁ ବିଜୟ! କଂସ ନାଶକୁ ବିଜୟ! ପଦ୍ମପତ୍ର ନୟନକୁ ବିଜୟ! ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀକୁ ବିଜୟ! ନୀଳମେଘପରି ଶ୍ୟାମ କୃଷ୍ଣକୁ ବିଜୟ! ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଦେବାକୁ ବିଜୟ! ଦିବ୍ୟ ଦେବତା, ଜଗତରେ ପୂଜିତ, ସଂସାର ନାଶକୁ ବିଜୟ! ସମସ୍ତ ଜୀବଙ୍କ ନାଥ, ଚାହିଁଥିବା ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣକୁ ବିଜୟ!” ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ସମୁଦ୍ର, ଅର୍ଥହୀନ, ଦୁଃଖର ଝାଗା, କ୍ରୋଧର ମତ୍ସ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତାଳ, ଅନେକ ରୋଗର ଦଳାନ, ମୋହର ଦୁର୍ଲଭ ଝରଣାରେ ମୁଁ ଡୁବିଗଲି, ଦେବତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ, ପରମପୁରୁଷ!