ତାପରେ, ସେ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମକୁ ମଣ୍ଡିଆ ମାଥା ଦେଇ, ଯାହାର ପାଦଅଙ୍ଗୁଳିଗୁଡ଼ିକର ଅଗ୍ରଭାଗ ଲାଲ ଥିଲା ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ଅତି ଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତିରେ ଭରିଥିବା ଗଳାରେ କଥା କହିଲେ। ସେ ହାତ ଯୋଡି ଆଦର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ, ପୁନିପୁନି ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଭରି, ସେଇ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖି ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ମାୟାମୟ ଶିଶୁର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ହେ କମଳନୟନ, ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ଓ ଶରଣାଗତ ହୋଇଛି, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଂବର୍ତ୍ତକ ନାମକ ଅଗ୍ନିରେ ମୁଁ ପିଡ଼ିତ, ଅଙ୍ଗାର ବୃଷ୍ଟିରେ ଭୟଭୀତ; ହେ ପରମପୁରୁଷ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାଣବାୟୁ ଭୟାନକ ପବନରେ ମୁଁ ଶୁଷ୍କ ଓ ଦୁଃଖିତ, ଅତିକ୍ଲାନ୍ତ; ହେ ପରମପୁରୁଷ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ବିନାଶକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କର ଦୂତ ଓ ବିନାଶର ବାତ୍ୟା ଓ ତଦ୍ୱତ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଦଗ୍ଧ; ମୁଁ ଶାନ୍ତି ଲାଭ କରିପାରୁନାହିଁ—ହେ ପରମପୁରୁଷ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଓ ଭୋକରେ ଦୁଃଖିତ ଏହି ଜଗତରେ ମୁଁ କୌଣସି ରକ୍ଷକୁ ଦେଖୁନାହିଁ; ହେ ପରମପୁରୁଷ, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର। ଏହି ଭୟଙ୍କର, ଏକମାତ୍ର ସମୁଦ୍ରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ ନଶ୍ୱର ହେଉଛନ୍ତି, ମୁଁ କୌଣସି ସୀମା ଦେଖୁନାହିଁ; ହେ ପରମପୁରୁଷ, ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର। ହେ ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ, ଆପଣଙ୍କର ପେଟରେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେଖିଛି; ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ୟଚକିତ ଓ ଦୁଃଖିତ—ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କର। ଏହି ଆଶ୍ରୟବିହୀନ ଜଗତରେ, ହେ ପରମପୁରୁଷ, ଦୟା କର; ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟା କର; ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଦୟା କର। ହେ ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନିବାସ, ହେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ନାଥ, ହେ ବିଶ୍ୱର କାରଣ, ଦୟା କର। ହେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୃଷ୍ଟା, ହେ ଦେବ, ମୋ ପାଳକ, ଜଳରେ ବସିଥିବା, ମଧୁ ନାଶକ, ଦୟା କର। ହେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ତ୍ରିଶତ୍ତି ଦେବତାଙ୍କ ନାଥ, କଂସ ଓ କେଶୀ ନାଶକ, ଅରିଷ୍ଟ ନାଶକ, ଦୟା କର। ହେ କୃଷ୍ଣ, ଦାନବ ନାଶକ, ଦାନବ ଶେଷକ, ମଥୁରାବାସୀ, ଯାଦବମାନଙ୍କ ଆନନ୍ଦ, ଦୟା କର। ହେ ଇନ୍ଦ୍ରର ଛୋଟ ଭାଇ, ଭଳି ଦାତା, ଅବିନାଶୀ, ଆପଣ ଭୂମି, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ। ଆପଣ ଆକାଶ, ମନ, ଅହଂକାର, ବୁଦ୍ଧି, ପ୍ରକୃତି ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ଆଦି ଗୁଣ, ହେ ଜଗତ୍ନାଥ। ଆପଣ ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବ୍ୟାପିଥିବା, ସପ୍ରମେୟ ପୁରୁଷଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼; ଆପଣ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଶବ୍ଦ ଆଦି ବିଷୟ। ଆପଣ ଦିଗ୍ପାଳ, ଧର୍ମ, ବେଦ, ଯଥାଯଥିକ ଦାନ ସହିତ ଯଜ୍ଞ; ଇନ୍ଦ୍ର, ଶିବ, ହବି, ଅଗ୍ନି। ଆପଣ ଯମ, ପିତୃପତି, ରାକ୍ଷସମୁଖ୍ୟ, ବରୁଣ, ବାୟୁ, କୁବେର। ଆପଣ ଈଶାନ, ଅନନ୍ତ, ଗଣେଶ, ଷଣ୍ମୁଖ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ଦିବ୍ୟଜନ। ଆପଣ ଦାନବ, ଯକ୍ଷ, ଦୈତ୍ୟ, ମାରୁତ, ସିଦ୍ଧ, ଅପ୍ସରା, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଚାରଣ। ଆପଣ ପିତୃ, ବଳଖିଲ୍ୟ, ପ୍ରଜାପତି, ଅବିନାଶୀ, ଋଷି, ମୁନି, ଅଶ୍ୱିନୀ, ନିଶାଚର। ଆପଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଜୀବ, ଯେଉଁଠାରେ ଜୀବନ ଅଛି; ଅଧିକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ—ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ଉପରି ଗ୍ରାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁ କିଛି ଆପଣଙ୍କ ଭିତରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଆପଣ ଅତୀତ, ବର୍ତ୍ତମାନ, ଭବିଷ୍ୟତ୍; ଆପଣ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ସହିତ ସମସ୍ତ ଜଗତ। ଆପଣଙ୍କ ପରମ ରୂପ ଅଚଳ, ଅବିକାରୀ, ଅବିଚଳିତ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି; ତେବେ ଅନ୍ୟ ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧିମାନ କିପରି ଜାଣିପାରିବେ? ହେ ଦେବ, ଆପଣ ଶୁଦ୍ଧ, ନିତ୍ୟ, ପ୍ରକୃତି ଉପରେ ଅତିତ। ଆପଣ ଅବ୍ୟକ୍ତ, ଶାଶ୍ୱତ, ଅନନ୍ତ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ମହାଶ୍ୱର, ଆକାଶଠାରୁ ଉପର, ଶାନ୍ତ, ଅଜ, ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ୍, ଅବିନାଶୀ। ଏପରି ଗୁଣରହିତ ଓ ନିର୍ମଳ ଆପଣଙ୍କୁ କିଏ ସ୍ତୁତି କରିପାରିବ? ମୋ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ ଯେଉଁ ଭାବରେ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲା, ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ, ଅବିନାଶୀ, ସେଥିରେ ମୋ ଦୋଷକୁ ଖ୍ମା କର। ଏଭଳି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ତା ସମୟରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ତାହାପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଭଗବାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ମେଘ ଭଳି ଗମ୍ଭୀର ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, “ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ତାହା କୁହ। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମଧ୍ୟରେ ମହାନ୍।” ଏହି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଶିଶୁର ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱର ଶୁଣି, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଋଷି ପ୍ରମାଦ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—“ହେ ଦେବ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଓ ଆପଣଙ୍କର ପରମ ମାୟାକୁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ମୋର ସ୍ମୃତି କଦାଚିତ୍ ନଷ୍ଟ ହେବା ନାହିଁ। ହେ କମଳନୟନ, ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ଦ୍ରୁତ ଓ ସଦା ଚଳିଛନ୍ତି, ଅବିନାଶୀ, ଆପଣଙ୍କୁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ଏଠାରେ ଶିଶୁ ଭାବେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଗ୍ରସଣ କରି ଆପଣ ଏଠି କାହିଁକି ଅଛନ୍ତି, ଏହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ଜଗତ କିପରି ଆପଣଙ୍କ ଶରୀରରେ ବିଦ୍ୟମାନ, ଏହାର କାରଣ କ’ଣ? ହେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଆପଣ କେତେ ଦିନ ଏଠି ରହିବେ? ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ମୋତେ ସତ୍ୟ ଓ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ କୁହନ୍ତୁ, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ବିଷୟରେ ଆପଣଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।” ଏଭଳି ଉପସ୍ଥାନ କଲେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ଦେଇ କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ତୁମ ପ୍ରତି ମୋର ଏକାନ୍ତ ଭକ୍ତି ଓ ପ୍ରେମରୁ, ମୁଁ ଏହା କିପରି ସୃଷ୍ଟି କରେ, ସେଥିରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ତୁମେ ପିତୃଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ଓ ମୋରେ ଏକାନ୍ତ ଶରଣାଗତ; ଏହି ଦୃଢ଼ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ଉପବାସ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସାକ୍ଷାତ୍ ତୁମ ପାଖରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇଛି। ପୂର୍ବକାଳରେ, ମୁଁ ଜଳକୁ ‘ନାରା’ ନାମ ଓ ପଦବୀ ଦେଇଥିଲି; ଏହି କାରଣରୁ ମୋ ନାମ ‘ନାରାୟଣ’ ହେଲା; ସେମାନେ ସଦା ମୋର ନିବାସ। ମୁଁ ନାରାୟଣ, ଶାଶ୍ୱତ ଓ ଅବିନାଶୀ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ତାଙ୍କର ନାଶକ ମଧ୍ୟ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।