ଏକ ସମୟରେ, ସେଉଁଥିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ—ସେ ଦେଖିଲେ ମେରୁ ପର୍ବତ, ସୁନାର ରଙ୍ଗରେ ଭାସିଥିବା, ଏହାର ଶିଖର ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଅନେକ ଗୁହାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ପର୍ବତ ଅନେକ ପ୍ରକାର ତପସ୍ୱୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିଲା, ଏଠି ଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜୀବଜନ୍ତୁ ଓ ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଶୋଭିତ। ଏଠି ବାଘ, ସିଂହ, ବନ୍ଦର, ଶୁଆ, ଚାଉରି-ଅଂଶ, ଭଏଁସା, ହାତୀ, ହରିଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ରହିଥିଲେ, ଏହାକୁ ଅତି ଆନନ୍ଦଦାୟକ କରିଥିଲା। ଏହି ପର୍ବତ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଅନେକ ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ, ଋଷି, ଯକ୍ଷ, ଅପ୍ସରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଜନମାନେ ସହ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ଏଭଳି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ସେ ଶିଶୁର ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ବେଳେ, ସୁମେରୁ ପର୍ବତର ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଶୋଭାକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ହିମବତ, ହେମକୂଟ, ନିଷଧ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ଶ୍ୱେତ, ଦୂର୍ଧର, ନୀଳ, କୈଳାସ ଓ ମନ୍ଦର ପର୍ବତମାନେ ଦେଖିଲେ। ଏହି ସହିତ ମହେନ୍ଦ୍ର, ମାଲୟ, ବିନ୍ଧ୍ୟ, ପାରିୟାତ୍ର, ଅର୍ବୁଦ, ସାହ୍ୟ, ଶୁକ୍ତିମାନ, ମୈନାକ ଓ ବକ୍ରପର୍ବତ ଦେଖିଲେ। ଏହିପରି ଅନେକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପର୍ବତ, ପୃଥିବୀକୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଥିବା ପର୍ବତ ଶୃଙ୍ଗମାନେ, ସବୁ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ ଦେଖିଲେ। ସେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ପଞ୍ଚାଳ, ମତ୍ସ୍ୟ, ମଦ୍ର, କେକୟ, ବାହ୍ଳିକ, ଶୂରସେନ, କାଶ୍ମୀର, ତଙ୍ଗଣ, ଖସ ଦେଖିଲେ। ପର୍ବତବାସୀ, କିରାତ, କଣ୍ଠଳ ଦେଖିବା ସହ, ମରୁଭୂମିବାସୀ, ଅବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅବ୍ରାହ୍ମଣ ଜନମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ସେ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ହରିଣ, ବନ୍ଦର, ସିଂହ, ଶୁଆ, ତେଣ୍ଡୁଆ, ଖରା, ହାତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲେ। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ, ଗ୍ରାମ, ନଗର ଏବଂ ଚାଷ, ଗୋପାଳନ, ବ୍ୟପାର, କ୍ରୟ-ବିକ୍ରୟ ଦେଖିଲେ। ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ଯକ୍ଷ, ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଦେଖିଲେ। ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ, ନାଗ, ମହାଋଷି, ସିଂହିକାପୁତ୍ର ଓ ଦେବମାନେ ଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଜଗତରେ ଚଳିତ କିମ୍ବା ଅଚଳ ଯାହା କିଛି ଦେଖାଯାଇଛି, ସେ ସବୁ ସେ ତାଙ୍କର ଉଦର ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିଲେ। ଯଦି ଅନେକ କଥା କହିବାର ଆବଶ୍ୟକ କଣ, ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଘାସର ତଣା ଯାଏଁ, ଚଳିତ କିମ୍ବା ଅଚଳ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସେ ସବୁକୁ ଦେଖିଲେ। ସେ ଭୂଲୋକ, ମଧ୍ୟଲୋକ, ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ, ମହର୍, ଜନସ୍, ତପସ୍, ସତ୍ୟ, ଅତଳ, ଭିତଳ ଦେଖିଲେ। ପାତାଳ, ସୁତଳ, ଭିତଳ, ରସାତଳ, ମହାତଳ ଓ ସଂସାର ଡିଂବି ମଧ୍ୟ ଉଦର ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିଲେ। ସେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କର ଚଳନ କିଛି ଅଟକିଲା ନାହିଁ, ଏହି ଦେବତାଙ୍କର କୃପାରେ, ତାଙ୍କର ସ୍ମୃତି ହାରାଇ ନାହିଁ। ଗର୍ଭରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ବେଳେ, ସେ ଭିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶରୀରର ଶେଷ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯଦିଓ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ତାଁଠାରେ ଥିଲା। ସେ ଶରୀରର ସୀମା ଉପଲବ୍ଧ କରିପାରିବା ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେ ଅନୁଗ୍ରହଦାନୀ ଦେବତାଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ। ତାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଗଣ, ସେ ଏକାଏକି ବାୟୁର ଶକ୍ତିରେ, ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କର ଖୋଲା ମୁଁହରୁ ବାହାରିଗଲେ। ଉଦରରୁ ବାହାରିବା ପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷିମାନେ, ସେ ପୃଥିବୀକୁ ଏକା ମହାସାଗର ଭାବରେ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଲୋକ ନଥିଲେ। ସେ ପୁନଃ ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଶିଶୁ ଭାବରେ, ବଟବୃକ୍ଷର ଏକ ଶାଖା ଉପରେ ଏକ ଶୟନରେ ବସିଥିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ, ଦେବତାଙ୍କର ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚାରିଭୁଜା, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ଧାରଣ କରିଥିବା, ମନ୍ଦାର ପଦ୍ମ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଶୋଭିତ। ଏହି ଦେବତା, ଋଷିଙ୍କୁ ଏଠାରେ ଆସୁଥିବା, ତାଙ୍କର ମୁଁହରୁ ଭାସି ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥାରେ ବାହାରିଥିବା ଦେଖି, ହସି କହିଲେ— "ଶିଶୁ, ତୁମେ କି ମୋ ଉଦରରେ ବିଶ୍ରାମ କରିଲା, ଏବଂ ଏଠାରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା ବେଳେ କିଛି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଲା?" "ତୁମେ ମୋର ଭକ୍ତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ଦୁଃଖିତ ଓ ମୋର ଶରଣରେ ଆସିଛ; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରୟୋଜନ ପାଇଁ କହୁଛି—ମୋତେ ଏଠାରେ ଦେଖ।" ତାଙ୍କର ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ଋଷିଙ୍କର ଦେହର ରୋମ ଅନନ୍ଦରେ ଖଡିଉଠିଲା; ସେ ଦେଖିଲେ, ଦୁର୍ଲଭ ଦେବତା, ଦିବ୍ୟ ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ଶୋଭିତ। ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଦେବତାଙ୍କର କୃପାରେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ପବିତ୍ର ହେଲା, ଏକ ନୂତନ ଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରକଟିତ ହେଲା। ତାପରେ, ସେ ଦେବତାଙ୍କର ପାଦରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପାଦର ଅଙ୍ଗୁଳି ରଙ୍ଗା ଓ ଦେବମାନେ ଙ୍କରେ ପୂଜିତ, ଓ ଆନନ୍ଦରେ କଣ୍ଠ ଅଟକିଯାଇ କହିଲେ— ହାତ ଯୋଡି ଉପାସନା କରି, ପୁନଃପୁନଃ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦରେ, ଏହି ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସ୍ତୁତି କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ— "ହେ ଦେବତାଙ୍କର ଦେବତା, ଜଗତର ନାଥ, ମାୟାମୟ ଶିଶୁ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ହେ ଶୋଭିତ ପଦ୍ମନୟନ, ମୁଁ ଦୁଃଖିତ ଓ ଶରଣ ନେଇଛି। ମୁଁ ଦୁଃଖିତ, ଦେବତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଂବର୍ତ୍ତକ ନାମକ ଅଗ୍ନିରେ ପିଡିତ, ଅଙ୍ଗାର ବର୍ଷାରେ ଭୟଭୀତ; ରକ୍ଷା କର, ହେ ପରମପୁରୁଷ। ମୁଁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାଣବାୟୁ, ତୀବ୍ର ପବନରେ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଯାଇଛି; ଦୁଃଖିତ ଓ କ୍ଲାନ୍ତ; ରକ୍ଷା କର, ହେ ପରମପୁରୁଷ। ମୁଁ ବିନାଶକ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ନାଶର ଝଡ଼ ଓ ଏହିପରି ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ; ଶାନ୍ତି ପାଇ ନାହିଁ; ରକ୍ଷା କର, ହେ ପରମପୁରୁଷ। ତୃଷ୍ଣା ଓ ଭୋକରେ ପୀଡିତ, ଦୁଃଖିତ, ହେ ଜଗତର ନାଥ, ଏଠାରେ କୌଣସି ରକ୍ଷକ ଦେଖୁ ନାହିଁ; ରକ୍ଷା କର, ହେ ପରମପୁରୁଷ। ଏହି ଭୟଙ୍କର, ଏକା ମହାସାଗରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ଜୀବ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି, ମୁଁ ଶେଷ ଦେଖିପାରି ନାହିଁ; ରକ୍ଷା କର, ହେ ପରମପୁରୁଷ। ତୁମର ଉଦର ମଧ୍ୟରେ, ହେ ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ, ମୁଁ ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ଦେଖିଛି; ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ; ରକ୍ଷା କର, ହେ ପରମପୁରୁଷ। ଏହି ଜଗତରେ, କୌଣସି ଆଧାର ନାହିଁ, କୃପା କର, ହେ ପରମପୁରୁଷ; କୃପା କର, ହେ ଦେବତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ; କୃପା କର, ହେ ଦେବମାନେ ଙ୍କର ପ୍ରିୟ।