ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଏକ ମହାନ ଋଷି ନିଜ ଅନୁଷ୍ଠାନ, ଜ୍ଞାନ, କର୍ମ ଓ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନକୁ ନିର୍ଥକ ବୋଲି ଅନୁଭବ କରିଲେ; ତାଙ୍କର ମାନବତା ମଧ୍ୟ ନିର୍ଥକ ଲାଗିଲା। ତାଙ୍କୁ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦେବଶିଶୁଟି ଶୟନରେ ଶୁଇଁ ରହିଥିବାବେଳେ କିଛି ଅନୁଭବ ହେଉନି, ତାଙ୍କୁ ଜଣା ନଥିଲା। ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି କରି, ଋଷି ଭ୍ରମିତ ଓ ଅସ୍ଥିର ହେଇଗଲେ, ସୁରକ୍ଷା ଚାହିଲେ, ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଗଲେ। ତେବେ, ଏହି ଦେବଶିଶୁ ନିଜ ଚେତନାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପରେ, ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ ହୋଇ ବିକିର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଋଷି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଉନି, ତେବେ ଶିଶୁ ସ୍ମିତ ମୁଖରେ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ମେଘ ର ଗୁଞ୍ଜନ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, “ବାଳକ, ତୁମେ କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ଆଶ୍ରୟ ପାଇଁ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ; ଶୀଘ୍ର ମୋ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କର, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ବିଶ୍ରାମ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛି।” ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଋଷି ଭ୍ରମିତ ହେଲେ, କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ ଶିଶୁର ଖୋଲା ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ଶିଶୁର ଗଭୀର ଭିତରକୁ ଯାଇ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଜନଗଣ ବସିଥିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଲବଣ, ଇଖ ରସ, ମଦ, ଘିଅ, ଦହି, ଦୁଧ ଓ ଜଳର ସମୁଦ୍ର, ଏବଂ ଜମ୍ବୁ, ପ୍ଲକ୍ଷ, ଶାଲମଳୀ ଦ୍ୱୀପ। ସେ କୁଶ, କ୍ରଉଞ୍ଚ, ଶାକ, ପୁଷ୍କର ଦ୍ୱୀପ ଓ ଭାରତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଦେଖିଲେ; ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ମେରୁ ପାହାଡ଼, ସୁନାର ଶିଖରରେ ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନ ଲଗା ଥିଲା, ଅନେକ ଗୁହା ଓ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେଠି ଅନେକ ଋଷି, ବିଭିନ୍ନ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ, ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଅନେକ ଚମତ୍କାର ଦେଖିଲେ। ବାଘ, ସିଂହ, ବନ୍ଦର, ହାତୀ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ଏଠି ବସିଥିଲେ। ସେଠି ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ନାଗ, ଋଷି, ଯକ୍ଷ, ଅପ୍ସରା, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଦେଖିଲେ। ଏଭଳି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି ସୁମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ, ଶିଶୁର ଶରୀର ଭିତରେ ଘୁଡ଼ିବା ସମୟରେ। ସେ ହିମବତ, ହେମକୂଟ, ନିଷଧ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ଶ୍ବେତ, ଦୁର୍ଧର, ନୀଳ, କୈଳାସ, ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ ଦେଖିଲେ। ମହେନ୍ଦ୍ର, ମାଲୟ, ବିନ୍ଧ୍ୟ, ପାରିୟାତ୍ର, ଅର୍ବୁଦ, ସାହ୍ୟ, ଶୁକ୍ତିମାନ, ମୈନାକ, ଭକ୍ରପର୍ବତ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଅନେକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ପାହାଡ଼ ଦେଖିଲେ। ସେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ପଞ୍ଚାଳ, ମତ୍ସ୍ୟ, ମଦ୍ର, କେକୟ, ବାହ୍ଳୀକ, ଶୂରସେନ, କାଶ୍ମୀର, ତଙ୍ଗଣ, ଖସ ଦେଖିଲେ। ପାହାଡ଼ ଅଞ୍ଚଳର ଜନଗଣ, କିରାତ, କଣ୍ ଶ୍ରେଣୀ, ମରୁଭୂମିବାସୀ, ଚଣ୍ଡାଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପସ୍ରବ୍ୟ ଜନଗଣ ଦେଖିଲେ। ଶିଶୁର ଶରୀର ଭିତରେ ମୃଗ, ବନ୍ଦର, ସିଂହ, ସୁଅର, ଲୁହା, ଖରା, ହାତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ଦେଖିଲେ। ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ, ଗ୍ରାମ, ନଗର, ଚାଷ, ଗୋପାଳନ, ବ୍ୟବସାୟ ଓ ବିକ୍ରୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦେଖିଲେ। ସେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ଯକ୍ଷ, ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ଦେଖିଲେ। ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ, ନାଗ, ମହାନ ଋଷି, ସିଂହିକା ପୁତ୍ର ଓ ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଜଗତରେ ଚଳନ୍ତି ବା ଅଚଳ ଯେକୌଣସି ବସ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ଦେଖାଯାଇଛି, ସେ ସମସ୍ତ ଏହି ଶିଶୁର ଗଭୀର ଭିତରେ ଦେଖିଲେ। ଆଉ କଣ ଅଧିକ କହିବାର ଆବଶ୍ୟକ? ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଘାସର ତଳା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚଳନ୍ତି ଓ ଅଚଳ ସମସ୍ତ ଏଠି ଦେଖିଲେ। ଏହି ଋଷି ଭୂଲୋକ, ମଧ୍ୟଲୋକ, ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ, ମହର୍, ଜନସ୍, ତପସ୍, ସତ୍ୟ, ଆତଳ, ଭିତଳ ଦେଖିଲେ। ପାତାଳ, ସୁତଳ, ଭିତଳ, ରସାତଳ, ମହାତଳ ଓ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ। ସେଠି ଦେବତାଙ୍କର କୃପାରେ ଋଷି ଅନାୟାସେ ଚଳିପାରିଲେ, ତାଙ୍କର ସ୍ମୃତି ହରାଇଯାଇନି। ଶିଶୁର ଗଭୀର ଭିତରେ ଘୁଡ଼ିବା ସମୟରେ ଋଷି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶରୀରର ସୀମା ପାଇଲେ ନାହିଁ, ଯଦିଓ ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଏଠି ଦେଖିଲେ। ସୀମା ନପାଇ, ଋଷି ଦେବତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ। ଏବେ, ବାୟୁର ଶକ୍ତିରେ ବଡ଼ ଆତ୍ମା ବ୍ୟକ୍ତିର ଖୋଲା ମୁଖରୁ ହଠାତ୍ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହି ଦେବଶିଶୁର ଗଭୀର ଭିତରୁ ବାହାରି ଆସି, ଋଷି ପୃଥିବୀକୁ ଏକ ମହାସାଗର ଭାବେ, ଜନମାନେ ନଥିବା ଦେଖିଲେ। ସେ ପୁନି ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ଶିଶୁ ଏକ ବଟବୃକ୍ଷ ଶାଖାରେ ଶୟନ କରୁଥିଲେ। ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ, ପୀତବସ୍ତ୍ର, ଚାରି ହାତ, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଧାରଣ କରିଥିବା, ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି ଚଉଁ ଆଖି ସହିତ ଦେଖିଲେ। ଏହି ଦେବତା ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କର ମୁଖରୁ ବାହାରି ଆସିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ସ୍ମିତ ମୁଖରେ କହିଲେ, “ବାଳକ, ତୁମେ ମୋ ଗଭୀର ଭିତରେ ବିଶ୍ରାମ କଲା କି? ଏଠି ଘୁଡ଼ିବା ସମୟରେ କିଛି ଅଦ୍ଭୁତ ଦେଖିଲା କି?” “ତୁମେ ମୋ ଭକ୍ତ ଅଟୁଟ ଋଷି, ଶ୍ରମିତ ଓ ମୋର ଆଶ୍ରୟରେ ଅଛ; ଏହିପାଇଁ, ମୁଁ ତୁମେପାଇଁ ଉପକାର କରୁଛି—ମୋତେ ଏଠି ଦେଖ।” ଦେବତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଋଷି ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ଦେହର କେଶ ଶିରେ ଦେଖିଲେ; ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ଦେବୀୟ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲେ, ଦେଖିବାକୁ ଅତି କଷ୍ଟ। ସେଠି ଦେବତାଙ୍କର କୃପାରେ ଋଷିର ଦୃଷ୍ଟି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ପବିତ୍ର ହେଲା, ଏକ ନୂତନ ଦୃଷ୍ଟି ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।