ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଜଳର ତୀବ୍ର ବର୍ଷା ହେଇଯାଇଥିଲା, ଏହି ଭୟଙ୍କର ମେଘମାନେ ସମସ୍ତ କୁ ଜଳରେ ବିପ୍ଲବିତ କରିଦେଲେ । ଉତ୍ତମ ଋଷିମାନେ, ସେମାନେ ଉଚ୍ଚତମ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଉତ୍ତେଜନାରେ ପୃଥିବୀରେ ଜଳ ଭରିଦେଲେ, ଏବଂ ଏହି ମହାବିପ୍ଲବରେ ସମସ୍ତ ଉପଦ୍ରବୀ ଅଗ୍ନିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ । ଏହି ବର୍ଷା ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ଚାଲିଥିଲା । ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଉତ୍ତେଜନାରେ ଏହି ମେଘମାନେ ସମସ୍ତ କୁ ଜଳର ଧାରାରେ ଭରିଦେଲେ । ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହି ବେଳେ ସମୁଦ୍ର ତାଙ୍କର ସୀମା ଛାଡି ଚାଲିଗଲା । ପାହାଡ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ପୃଥିବୀ ଜଳରେ ବିଳିନ ହେଇଗଲା । ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଭୟଙ୍କର ମେଘମାନେ ଅସ୍ତିର ହୋଇ ଆକାଶକୁ ଭରିଦେଲେ । ବାୟୁର ତୀବ୍ର ଶକ୍ତିରେ ସେମାନେ ହରାଇଗଲେ, ଏବଂ ସେ ଭୟଙ୍କର ବାୟୁକୁ ବିଷ୍ଣୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଦେଲେ । ପ୍ରାଚୀନ ପଦ୍ମରେ ବସିଥିବା ଦେବତା, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଳକୁ ପିଇ ଏକ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଏକମାତ୍ର ସମୁଦ୍ରରେ ଶୟନ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳନଶୀଳ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ଦେବତା, ଅସୁର, ମାନବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ—ସମସ୍ତ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ଏହି ବେଳେ ମୁନି ବିଶ୍ରାମ କରି, ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି ଦେଖିଲେ ଜଳରେ ପୃଥିବୀ ଭରିଯାଇଛି; କୌଣସି ବଟବୃକ୍ଷ ନାହିଁ, ଭୂମି ନାହିଁ, ଦିଗ ନାହିଁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ । ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଦେବତା, ଅସୁର, ସର୍ପ—କୌଣସି ଜଣେ ନାହିଁ; କେବଳ ଏକ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଏକମାତ୍ର ସମୁଦ୍ର, ଅନ୍ଧକାରରେ ଭରିଯାଇଛି, କୌଣସି ଆଧାର ନାହିଁ । ଏହି ବେଳେ ମୁନି ଡୁବିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଏବଂ ପ୍ରବାହରେ ବହିଯାଇ ଏଠୁ ଉଠୁ ଘୁଞ୍ଚିବା ଚେଷ୍ଟା କଲେ । ତିନି ଡୁବିଗଲେ, ଏବଂ କୌଣସି ଉଦ୍ଧାରକୁ ଦେଖିପାରିଲେନି । ଏହି ଦେଖି, ପରମ ପୁରୁଷ ମୁନିଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, କରୁଣାବଶତାରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ— “ବାଳକ, ତୁମେ କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ଯୁବକ, ମୋପାଇଁ ନିଶ୍ଚଳ ପ୍ରଣୟରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରୁଛ; ଆସ, ଶୀଘ୍ର ଆସ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ମୋ ପାଖକୁ ଆସ ।” “ଭୟ କରିନି, ତୁମେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛ; ଅଟୁଟ ମୁନି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ତୁମେ ଏଠାରେ କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ଶିଶୁ ।” ଏହି କଥାଶୁଣି ମୁନି ବିଶେଷ ରୁଷ୍ଟ ହେଲେ; ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ଆପଣ କହିଲେ— “କିଏ ଏହି, ମୋତେ ନାମରେ ଡାକୁଛି, ମୋ ତପସ୍ୟାକୁ ଉପହାସ କରୁଛି, ମୋ ଶରୀରକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରୁଛି, ଯାହା ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ?” “ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଉଚିତ ନୁହେଁ; ତଥାପି ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ଦୀର୍ଘାୟୁ କହିଛନ୍ତି ।” “କିଏ ଏହି, ଭୟଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଆଜି ମୋ ମୃତ୍ୟୁ ଚାହୁଁଛି, ମୋତେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଡାକୁଛି, ଏବଂ ମୋ ଶେଷ ଚାହୁଁଛି ?” ଏପରି କହି ମୁନି ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ—“ଏହି ଏକ ସ୍ୱପ୍ନ ମୁଁ ଦେଖିଛି କି, କିମ୍ବା କିଛି ମୋତେ ଭ୍ରମ କରାଇଛି ?” ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଏକ ଭାବ ଉପଜିଲା ଯାହା ତାଙ୍କର ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କଲା—“ମୁଁ ପରମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଶରଣ ନେବି, ଭକ୍ତିରେ ।” ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶରଣ ନେବାକୁ ଯିବା ସମୟରେ, ମୁନି ଜଳରେ ଏହି ବିଶାଳ ବଟବୃକ୍ଷକୁ ଦେଖିଲେ । ଏହି ବିଶାଳ ବୃକ୍ଷର ଏକ ଶାଖାରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦିବ୍ୟ ଶୟନ, ଯାହା ବିଶ୍ୱକର୍ମା ତିଆରି କରିଥିଲେ । ଏହି ଶୟନ ବଜ୍ର ଓ ବେରିଲ୍ ରେ ଶୋଭିତ, ରତ୍ନ ଓ ପ୍ରବାଳରେ ଚମକୁଥିଲା, ପଦ୍ମରାଗ ଓ ଅନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଭୂଷିତ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ । ଏହି ଶୟନ ବିଭିନ୍ନ ଶୟନପତ୍ରରେ ଆଛାଦିତ, ଅନେକ ରତ୍ନରେ ଚମକୁଥିଲା, ଅଦ୍ଭୁତ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଏକ ଦୀପ୍ତିମୟ ଆଭାରେ ଆବୃତ । ଏହି ଉପରେ ଦିବ୍ୟ ଶିଶୁ ଆକୃତିରେ କୃଷ୍ଣ ଠିଆ ଥିଲେ, ଦଶ ମିଳିଅନ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଚମକୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ହାତ, ସୁନ୍ଦର ଆକୃତି, ପଦ୍ମପତ୍ରର ଦୃଷ୍ଟି, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଛାତିରେ, ଶଙ୍ଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଛାତି ମୂଳବନ୍ତୀ ଫୁଲର ମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ଦିବ୍ୟ କୁଣ୍ଡଳ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା, ଗଳାରେ ଭାରି ମାଳା ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ରତ୍ନରେ ଭୂଷିତ । ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁନିଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ବିସ୍ତୃତ ହେଲା, ଶରୀର ହର୍ଷରେ କମ୍ପିତ ହେଲା, ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ— “ହା! ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଏକମାତ୍ର ସମୁଦ୍ରରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, କିପରି ଏହି ଶିଶୁ ଏକା ଭୟ ନାହିଁ ହୋଇ ଠିଆ ଅଛି ?” ଯଦିଓ ମହାମୁନି ତିନି କାଳ ଜାଣିଥିଲେ, ଏହି ବେଳେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେନି, ମାୟାରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଗଲେ; ଏବଂ ତିନି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେନି, ଦୁଃଖରେ କହିଲେ— “ଫଳହୀନ ହେଇଗଲା ମୋର ତପସ୍ୟା, ଫଳହୀନ ମୋ ଜ୍ଞାନ, ଫଳହୀନ ମୋ କାର୍ଯ୍ୟ; ଫଳହୀନ ମୋ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଫଳହୀନ ମୋ ମାନବତା ।” “ମୁଁ ଜଣେ ଶିଶୁ ଏହି ଶୟନରେ ଶୁଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ଶିଶୁକୁ ଜାଣିପାରିଲିନି ।” ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ମୁନି ତରିଯାଉଥିବା ଏବଂ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ରକ୍ଷା ଚାହୁଁଥିବା ଏବଂ ଅତି ଦୁଃଖରେ ପଡିଗଲେ । ତାଙ୍କର ଦିପ୍ତିରେ, ଉଦୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ସମସ୍ତ ଆଲୋକରେ ଭରି, ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେନି । ମୁନି କୁ ଦେଖି, ଶିଶୁ ପ୍ରଭୁ ହସିବା ପରି ଏକ ଗମ୍ଭୀର ମେଘର ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ— “ବାଳକ, ମୁଁ ଜାଣିଛି ତୁମେ କ୍ଲାନ୍ତ, ଏବଂ ମୋ ଶରଣକୁ ଆସିଛ; ଶୀଘ୍ର ମୋ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କର, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ବିଶ୍ରାମ ଚିନ୍ତା କରିଛି ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ମୁନି ଭ୍ରମିତ ହେଲେ, କିଛି କହିଲେନି, ଏବଂ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ, ଶିଶୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ । ଶିଶୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପେଟରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଉତ୍ତମ ମୁନି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅନେକ ଜନମାନେ ରହୁଛନ୍ତି । ସେ ଲବଣ, ଇଖ ରସ, ମଦ, ଘୃତ, ଦହି, ଦୁଧ, ଏବଂ ଜଳର ସମୁଦ୍ର ଦେଖିଲେ; ଏହି ସମୁଦ୍ରମାନେ, ଜମ୍ବୁ, ପ୍ଲକ୍ଷ, ଶାଲମଳୀ ଦେଖିଲେ । ସେ କୁଶ, କ୍ରଉଞ୍ଚ, ଶାକ, ପୁଷ୍କର ଦେଖିଲେ, ଭାରତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିଗ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାହାଡ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ ।