ସେମାନେ ନିଜ ଆପଣଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ନେହୀ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ସେଇ ଦୁଇଜଣେ କହିଲେ, “ହେ ମହାରାଜ, ଏଠାରେ ଆପଣ କ’ଣ କରୁଛନ୍ତି? ଏହି ବିଶାଳ ଅରଣ୍ୟରେ, ମହାନଦୀ ତଟରେ, ଏକାକି ଆପଣ କିପରି ଏହି ବୃକ୍ଷଟି କାଟିଛନ୍ତି?” ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଓ ମୃଦୁ ଓ ମଧୁର ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ସେଇ ଦୁଇ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ଓ ମଣିଷ ମାଥା ନମାଇ ଦଣ୍ଡାତ୍ମକ ଭାବେ ଦାଁଡି ରହିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଅନାଦି ଅନନ୍ତ ଜଗତ୍ପତି ଦେବଦେବଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ମୁଁ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏହି ଇଚ୍ଛା ମୋତେ ସ୍ୱପ୍ନ ଶେଷରେ ସେଇ ପରମ ଦିବ୍ୟ ଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଛି, ଏବଂ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଆପଣମାନେ ମୋତେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।” ରାଜାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେଠାରେ ଥିବା ସେଇ ଜଗତ୍ପତି ମୁସ୍କୁରାଇ ଖୁସି ହେଲେ ଓ କହିଲେ, “ଅତି ଉତ୍ତମ, ରାଜନ୍! ଏହି ମହାସାଗର ସଦୃଶ ଭୟଙ୍କର ସଂସାରରେ, ଯେଉଁଥିରେ ଜୀବନ କେବଳ କଦଳୀପତ୍ର ସମାନ ଅସାର, ତଥାପି ଆପଣଙ୍କ ମନେ ପରମ ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛି। ଏହି ଅସାର ଓ ଦୁଃଖମୟ ସଂସାରରେ, ଯେଉଁଠାରେ କାମ କ୍ରୋଧ ଆଦି ରୂପ ମୋହ ଛାଇଛି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ତାରଙ୍ଗରେ ଜନ ଅବଡ଼ା ହେଉଛନ୍ତି, ସେଠି ଶତଶଃ ରୋଗ ଜଳବୁଦ୍ବୁଦ ସମାନ ଆସେ, ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଆପଣଙ୍କ ମନ ବିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତିରେ ଲାଗିଛି—ଏହା ଅତି ଶୁଭ। ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣ ଶୁଭ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ଏ ଧରଣୀ, ଏହାର ପ୍ରଜା, ପାହାଡ଼, ଅଟବୀ, ଉଦ୍ୟାନ—ସବୁ ଧନ୍ୟ। ଏହି ନଗର, ଗ୍ରାମ, ପଟ୍ଟଣ ଓ ଚାରିବର୍ଣ୍ଣରେ ଶୋଭିତ ସମାଜ, ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଧନ୍ୟ। “ଆସନ୍ତୁ, ହେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଏହି ଶୀତଳ ଛାୟାବିତ ବୃକ୍ଷ ତଳେ ମୋ ସହ ବସନ୍ତୁ, ଧର୍ମମୟ କଥା ଶ୍ରବଣ କରନ୍ତୁ। ଏହି ମୋ ସାଥୀ, ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବିଶ୍ୱକର୍ମା ସମ, ସବୁ କାମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ମୋ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିବେ—ଆପଣ ନଦୀତଟ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ।” ଏହି ଉକ୍ତି ଶୁଣି, ଦ୍ୱିଜ ଉତ୍ପନ୍ନ ସେଇ ରାଜା ନଦୀତଟ ଛାଡ଼ି, ସେମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଏହି ଶୀତଳ ଛାୟା ତଳେ ରାଜା ଦଁଡି ରହିଲେ; ତାପରେ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ବିଶ୍ୱାତ୍ମା ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ। ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସେଇ ମୁଖ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଏକ ଶାନ୍ତ, ପଦ୍ମପତ୍ର ସଦୃଶ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା କୃଷ୍ଣର ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କର; ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଓ କଉସ୍ତୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦାଧାରୀ, କ୍ଷୀର ସମ ଧଳା ଦେହ, ଦ୍ୱିତୀୟ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ସ୍ୱାସ୍ତିକ ଚିହ୍ନ ରହିବ। ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ମୂର୍ତ୍ତି ଅନନ୍ତ, ହଳ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ଵିଦ୍ୟାଧର, ନାଗ—କେହି ଯାହାକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ସେଷ ନାହିଁ, ସେଇ ଅନନ୍ତ; ତୃତୀୟ ହେଉଛନ୍ତି ବସୁଦେବଙ୍କ ଭଉଣୀ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତେଜସ୍ୱି, ସୁଭଦ୍ରା, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ।” ଏହି ଶୁଣି, ଶୁଭ କର୍ମରେ ନିପୁଣ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ସାତ୍ୱିକ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ପ୍ରଥମେ, ଧଳା ଚାନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଲାଲ ଆଖି, ବଡ଼ ଦେହ, ବିଶାଳ କ୍ରିସ୍ଟାଳ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କଲେ। ନୀଳବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଦାଢ଼ି, ଉତ୍କଟ ପ୍ରଭା, ଏକ କଣ୍ଠାଳି, ଦିବ୍ୟ, ଗଦା ଓ ମୁଷଳଧାରୀ। ଦ୍ୱିତୀୟ, ପଦ୍ମନୟନ, ଘନମେଘ ସମ କଳା, ଉତ୍କଟ ଶୋଭା, ପଦ୍ମପତ୍ର ସଦୃଶ ଚକ୍ଷୁ, ପୀତାମ୍ବରଧାରୀ, ଉତ୍କଟ, ମଙ୍ଗଳମୟ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନିତ, ଚକ୍ରଧାରୀ, ଦିବ୍ୟ, ପାପହର—ହରି। ତୃତୀୟ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତେଜସ୍ୱି, ବିଶାଳ ପଦ୍ମନୟନ, ଅଦ୍ଭୁତ ବସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ, ମାଳା ଓ ବାହୁଲତାରେ ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ଅଳଙ୍କାର ଓ ମଣିମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ଉଦାର ସ୍ତନ, ସୁନ୍ଦରୀ—ଏମିତି ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ତିଆରି କଲେ। ରାଜା ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୈବୀ ମୂର୍ତ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖି ଚମକି ଗଲେ, ଦୁଇ ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଓ ନାନା ମଣିମାଳାରେ ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଲକ୍ଷଣରେ ଅଲଙ୍କୃତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକର। ତେଣୁ ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏ ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣମାନେ କିଏ? ଏପରି ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଦିବ୍ୟ ଚରିତ୍ର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ମାନବ ନୁହଁନ୍ତି। ଦେବ, ମାନବ, ଯକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟାଧର, ବ୍ରହ୍ମା, ହୃଷୀକେଶ, ବସୁ, କିମ୍ବା ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର—କିଏ ଆପଣମାନେ? ଆପଣମାନେ କି ଯଥାର୍ଥ, କି ମାୟିକ? ମୁଁ ତ ଜାଣିପାରିନି; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଶରଣେ ଆସିଛି, ନିଜ ତତ୍ତ୍ୱ ଉଦ୍ଘାଟନ କରନ୍ତୁ।” ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଗତ୍ପତି କହିଲେ, “ମୁଁ ଦେବ ନୁହେଁ, ଯକ୍ଷ ନୁହେଁ, ଦାନବ ନୁହେଁ, ଦେବେନ୍ଦ୍ର ନୁହେଁ; ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା ନୁହେଁ, ରୁଦ୍ର ନୁହେଁ—ମୋତେ ପରମ ପୁରୁଷ ବୋଲି ଜାଣ। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଦୁଃଖ ହରିବା, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବର ଅଧିକାରୀ, ସମସ୍ତ ଭୂତମାନେ ଯାଁକୁ ପୂଜନ୍ତି, ଯାହାର ସେଷ କେହି ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଯାହାଙ୍କୁ କୁହାଯାଏ, ଉପନିଷଦ୍ରେ ଘୋଷିତ, ଯୋଗୀମାନେ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ କରିବାକୁ କହନ୍ତି—ସେହି ଭାସୁଦେବ ମୁଁ। ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା, ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ ଶିବ, ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ଯମ। ମୁଁ ପୃଥିବୀ, ତିନି ଅଗ୍ନି, ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ବରୁଣ, ମୁଁ ପୃଥିବୀ, ମୁଁ ପର୍ବତ। ଏହି ଜଗତ୍ରେ ଯେଉଁଠି କିଛି ଉଚ୍ଚାରିତ ହୁଏ, ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ—ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ରେ ମୋ ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।” ଏପରି ଭାବେ ଦିବ୍ୟ ଦ୍ୱିଜ ରୂପେ ଆସିଥିବା ଭଗବାନ୍ ନିଜ ତତ୍ତ୍ୱ ଉଦ୍ଘାଟନ କରି, ରାଜାଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ଓ ଭକ୍ତିକୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।