ଏକ ସମୟର କଥା, ଏକ ଭକ୍ତ ବଡ଼ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଭଗବାନ୍ଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି କହିଲେ— “ହେ ଵିଷ୍ଣୁ, ହେ ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ଆପଣଙ୍କର ଶ୍ୟାମଳ ମେଘ ଦେହକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜିଥାନ୍ତି, ଏହି ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଯାଇଥିବା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ହେ ନରସିଂହ, ଆପଣଙ୍କର ଦେହ ପ୍ରଳୟାଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ଦାନବ ନାଶକ, ଦୀପ୍ତ ନୟନ ଥିବା ଅତୀବ ପରାକ୍ରମୀ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଯେପରି ଆପଣ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଜୟାନ୍ତୀ ଦାନ୍ତରେ ଭୂମିକୁ ପାତାଳରୁ ଉଠାଇଥିଲେ, ସେହିପରି ହେ ମହାବରାହ, ଏହି ଦୁଃଖ ସମୁଦ୍ରରୁ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ। ହେ କୃଷ୍ଣ, ବଳରାମ ଆଦି ଯେଉଁ ଆପଣଙ୍କ ରୂପମାନେ ଅଲଗା ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ, ସେମାନେ ମୋର ପ୍ରଶଂସା ପାଇଛନ୍ତି। ହେ ଦେବେଶ, ଆପଣଙ୍କର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଗରୁଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଦିଗପାଳମାନେ ତାଙ୍କାର ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ, ଏବଂ କେଶବ, ଅଚ୍ୟୁତ ଆଦି ରୂପମାନେ ଅନ୍ୟ-ଅନ୍ୟ ଭାବରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ଆପଣଙ୍କ ରୂପମାନେ ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜିଛି, ପ୍ରଶଂସା କରିଛି, ନମସ୍କାର କରିଛି; ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ଦୟାମୟ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ସଂକର୍ଷଣ ଆଦି ଯେଉଁ ଆପଣଙ୍କ ରୂପ ବିବର୍ଣ୍ଣ୍ତି ହୋଇଛି, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ଆପଣଙ୍କରେ ଏସାଇଥିବାରୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ହେ ଦେବେଶ, ପରମ ତତ୍ତ୍ୱରେ ଆପଣଙ୍କ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ; ଅନେକ ରୂପ ଯେଉଁଠାରେ କୁହାଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଉପଚାରିକ। ହେ ହରି, ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ସେଠାରେ ମାନବ କିପରି ଦ୍ୱିତୀୟତା କୁହିପାରିବ? ଆପଣ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଚେତନ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ, ନିର୍ମଳ। ଆପଣଙ୍କର ପରମ ରୂପ ସଦାସତ୍ ଉପରେ, ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ, ଗୁଣରହିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅଚଳ, ଅବିକାର, ଅନନ୍ତ। ସମସ୍ତ ଉପାଧି ରହିତ ଏହି ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ୱରୂପକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ତେଣୁ ମୁଁ କିପରି ଜାଣିପାରିବି? ଆପଣଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଏକ ରୂପ ଅଛି—ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚାରିଟି ହାତ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧରିଥିବା, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଓ ବାହୁରେ କଙ୍କଣ ଥିବା। ଅପରଣ୍ଟ ଛାତିରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଓ ଭୂଷଣ ହିସାବରେ ଭୃଙ୍ଗା ମାଳା ଅଛି, ଏହି ରୂପକୁ ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ ଓ ଶରଣାଗତମାନେ ପୂଜନ୍ତି। ହେ ଦେବେଶ, ଦେବମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭକ୍ତଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇଥିବା, ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗ ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଯାଇଥିବା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ହେ କମଳାକ୍ଷ। ହେ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି, ମୁଁ ଆପଣ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶରଣ ଦେଖୁନାହିଁ, ମଧୁସୂଦନ, ଦୟା କରନ୍ତୁ। ଶତଶଃ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ରୋଗ, ବିଭିନ୍ନ ଦୁଃଖ, ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖରେ ମୁଁ ଅତିବ୍ୟସ୍ତ ଓ କର୍ମର ଦୃଢ଼ ବନ୍ଧନରେ ଆବୃତ। ଭୟଙ୍କର, ଦୁଷ୍ଟ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ ମୁଁ ତଳିଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ବିଷ ମିଶିତ ଜଳ, ରାଗ ଦ୍ୱେଷ ରୂପୀ ମାଛ ଭରିଛି। ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରୂପୀ ଭ୍ରମରେ ଗଭୀର, ତୃଷ୍ଣା ଓ ଶୋକ ତରଙ୍ଗରେ ବିକୁଳ, ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ତତ୍ତ୍ୱ ଶୂନ୍ୟ, ଅସ୍ଥିର। ମାୟା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଭ୍ରମିତ, ଏହି ସଂସାରରେ ଅନେକ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ହଜାର-ହଜାର ଜନ୍ମ ମୁଁ ଅନୁଭବ କରିଛି, ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ। ବେଦ, ଉପବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର, ପୁରାଣ, କଳା, ଅନେକ ଶିକ୍ଷା ମୁଁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛି। ଅସନ୍ତୋଷ-ସନ୍ତୋଷ, ଲାଭ-ହାନି, ଖର୍ଚ୍ଚ, ବୃଦ୍ଧି-କ୍ଷୟ, ମଧ୍ୟମ ସବୁ ମୁଁ ଅନୁଭବ କରିଛି। ସ୍ତ୍ରୀ, ଶତ୍ରୁ, ବାନ୍ଧବ, ବିଭିନ୍ନ ପିତା ମାତା ସହ ଯୋଗ ବିଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବିଛି। ଦୁଃଖ ଅନୁଭବିଛି, ଅନେକ ପ୍ରକାର ସୁଖ ଲାଭ କରିଛି, ବାନ୍ଧବ, ପୁତ୍ର, ଭାଇ ଓ ଆତ୍ମୀୟ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିଛି। ମୁଁ ନିର୍ଗୁନ ଗନ୍ଧ ଓ ମଳ ଭରିଥିବା ଗର୍ଭରେ ଥିଲି, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବିଛି। ଶିଶୁ, ଯୁବକ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଅନେକ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବିଛି। ମୃତ୍ୟୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଯମପଥ, ଯମଲୋକ ଓ ନରକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବିଛି। କୀଟ, ପତଙ୍ଗ, ବୃକ୍ଷ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ହରିଣ, ପକ୍ଷୀ, ମହିଷ, ଉଣ୍ଟ, ଗାଈ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ଦ୍ୱିଜ, ଶୂଦ୍ର, ଧନୀ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ଗରିବ, ତ୍ୟାଗୀ ମାନେ ଯେଉଁ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ, ସେଉଁଥିରେ ମଧ୍ୟ ଥିଲି। ରାଜା, ସେମାନଙ୍କର ଦାସ, ଅନ୍ୟ ଦେହଧାରୀ ମାନେ ଘରେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଛି। ଅନେକ ପୁରୁଷଙ୍କ ଦାସ ହୋଇଛି, ଦୁଃଖ, ସ୍ୱାମୀତ୍ୱ ଓ ମାଲିକି ଅନୁଭବିଛି। ମୁଁ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଛି, ମୋତେ ମାରିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଦାନ ଦେଇଛି, ଦାନ ନେଇଛି। ପିତା, ମାତା, ବନ୍ଧୁ, ଭାଇ, ସ୍ତ୍ରୀ, ଧନୀ, ବିଦ୍ୱାନ୍, ଗରିବ, ତ୍ୟାଗୀ—ସମସ୍ତଙ୍କ ସହ କର୍ମ ହୋଇଛି। ଦେବ, ପଶୁ, ମନୁଷ୍ୟ, ଚଳାଚଳ, ଅଚଳ ସମସ୍ତ ଜନ୍ମରେ ଲଜ୍ଜା ଛାଡ଼ି ଅନେକ ଦୁଃଖ ଉପରେ ଉକ୍ତି କରିଛି। ଏହି ବିଶ୍ୱରେ କେଉଁଠି ମୁଁ ଯାଇନାହିଁ? କେବେ ନରକ, କେବେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଥିଲି? କେବେ ମନୁଷ୍ୟ, କେବେ ପଶୁ ରୂପେ, ଜଳ ଚକ୍ର ପରି, ଦୋରିରେ ବାନ୍ଧା ପାତ୍ର ପରି ଘୁଞ୍ଚୁଛି। ଏଠାରେ, ଉପରକୁ, ତଳକୁ, ମଧ୍ୟରେ ଚଳିଛି; ଏହି କର୍ମ ଦୋରିରେ ବନ୍ଧା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ମୁଁ ତଳ, ଉପର, ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଦିନ ଭ୍ରମଣ କରୁଛି, କିଛି ସେଷ ଦେଖୁନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ ମୁଁ କ’ଣ କରିବି, ମୋ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ବିକୁଳ, ହେ ହରି! ଏଭଳି ଭାବରେ ସେ ଭକ୍ତ ନିଜର ଅନେକ ଜନ୍ମ ଓ ଅନୁଭୂତି ଦ୍ୱାରା ଭଗବାନଙ୍କ ପାଖରେ ଶରଣ ନେଇ, ତାଙ୍କ ଦୟା ଓ ଉଦ୍ଧାର ପାଇଁ ଆର୍ତ୍ତ ହେଲେ।