ରାଜାଙ୍କ ମନ ଅନେକ ଭୋଗବସ୍ତୁ, ଆକାଂକ୍ଷା ଏବଂ ଆକାମନା ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗଲ ଜନ୍ତୁ ଓ ଆକାଶରେ ବସୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କେବେ ବୃଦ୍ଧି ନାହିଁ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ମିଳିଲା ନାହିଁ । ଭୂମିରେ ପାଇଯିବା ପଥର, ମାଟି ଓ କାଠ ମଧ୍ୟରୁ କଣସି ବସ୍ତୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହର ଉପଯୁକ୍ତ ରୂପ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଧାରଣ କରିଥାଏ? ଏହି ତିନି ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟରୁ ଦେବତାମାନେ ଯାହାକୁ ପ୍ରେମ କରନ୍ତି ଓ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଏହା ସ୍ଥାପିତ ହେଲେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ; ଏଭଳି ଚିନ୍ତାରେ ରାଜା ଏକାଗ୍ର ହେଇଗଲେ । ପଞ୍ଚରାତ୍ର ପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ରାଜା ଦୀର୍ଘ ଧ୍ୟାନରେ ବିଲୀନ ହେଇ, ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ରାଜା କହିଲେ: "ଓ ବାସୁଦେବ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର! ମୋକୁ ମୋକ୍ଷ ଦେଇବା ନିମିତ୍ତ ଆପଣ ହିଁ କାରଣ। ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଏ ସମୁଦ୍ରରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।" "ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷ, ଶୁଧ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପରି ଦେହ ଥିବା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଓ ସଂକର୍ଷଣ, ଭୂମିକୁ ବୋହିଥିବା, ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।" "ସୁନା ଭଳି ଚମକୁଥିବା ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମକରଧ୍ୱଜ, ରତିଙ୍କ ଆପଣ ପ୍ରିୟ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ବିଘ୍ନ ନାଶ କରିଥିବା ଆପଣ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।" "କାଜଳ ଭଳି ଦେହ ଥିବା, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେମ କରିଥିବା, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଦାନ ଦେଇଥିବା ଆପଣ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।" "ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ତାଙ୍କ ଆପଣ ପ୍ରିୟ, ନାରାୟଣ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଆପଣ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଥିବା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।" "ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଚାରିମୁହା, ଜଗତର ଆଧାର, ସମସ୍ତଙ୍କ ପୂର୍ବଜ, ଆପଣ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।" "ଘନ ମେଘ ଭଳି ଦେହ ଥିବା, ଦେବତାମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ଏ ଭବସାଗରରେ ଡୁବିଥିବା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।" "ପ୍ରଳୟାଗ୍ନି ଭଳି ଦେହ ଥିବା, ଦାନବ ନାଶ କରିଥିବା, ବିଶାଳ ପ୍ରତାପୀ ନରସିଂହ, ଦୀପ୍ତ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ଆପଣ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।" "ପୁରାତନ କାଳରେ ଆପଣ ଦନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ପାତାଳରୁ ଉଠାଇଥିଲେ, ବଡ଼ ଶୂକର ଭଳି, ଏ ଦୁଃଖର ସାଗରରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।" "ଏହି ଆପଣଙ୍କ ରୂପମାନେ, କୃଷ୍ଣ, ଦାନ ଦେଇଥିବା, ମୁଁ ସ୍ତୁତି କରିଛି; ବଳଦେବ ଆଦି ଏହି ରୂପଗୁଡିକ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖିଛନ୍ତି।" "ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ଆପଣଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଗରୁଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ; ଏପରି ଦିଗପାଳମାନେ ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ, କେଶବ ଆଦି ଓ ଅଚ୍ୟୁତ ମଧ୍ୟ।" "ଏବଂ, ଦେବତାମାନେ କହିଥିବା ଆପଣଙ୍କ ଅନ୍ୟ ରୂପଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ, ଶିବଦୃଷ୍ଟି ଆପଣ, ସମସ୍ତ ଆପଣଙ୍କ ରୂପ ଅଛନ୍ତି।" "ମୁଁ ସମସ୍ତ ରୂପକୁ ପୂଜା ଓ ସ୍ତୁତି କରିଛି, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିଛି; ଆପଣ ମୋତେ ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ।" "ହରି, ସଂକର୍ଷଣ ଆଦି ଆପଣଙ୍କ ରୂପବିବରଣ କରାଯାଇଛି; ପୂଜା ପାଇଁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛନ୍ତି, ଏହି ରୂପଗୁଡିକ ଆପଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକତ୍ୱରେ ଅଛି।" "ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ଆପଣଙ୍କ ମୂଳ ସ୍ୱରୂପରେ କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ; ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଯେଉଁଠାରେ କହାଯାଇଛି, ସେଗୁଡିକ କେବଳ ଉପଚାରିକ।" "ମନୁଷ୍ୟ କିପରି ଆପଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱିତୀୟତା ଭାବରେ କହିପାରିବ, ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣ ଅଦ୍ୱିତୀୟ? ଆପଣ ହିଁ ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିତ, ଚେତନାର ସ୍ୱରୂପ, ନିର୍ମଳ।" "ଆପଣଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରୂପ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଅନସ୍ତିତ୍ୱ ଉପରେ, ଅସ୍ପର୍ଶ୍ୟ, ଗୁଣହୀନ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଅଚଳ ଓ ନିତ୍ୟ।" "ସମସ୍ତ ଉପାଧିରୁ ମୁକ୍ତ, ଶୁଦ୍ଧ ଶତ୍ତାରେ ଅବସ୍ଥିତ—ଏହି ରୂପ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିନାହାନ୍ତି; ତେଣୁ ମୁଁ କିପରି ଜାଣିପାରିବି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ?" "ଆପଣଙ୍କ ଅନ୍ୟ ରୂପ ହେଉଛି: ପୀତବସ୍ତ୍ର, ଚାରି ହାତ, ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଧାରଣ କରିଥିବା, ମୁକୁଟ ଓ କଙ୍କଣ ପିନ୍ଧିଥିବା।" "ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଛାତିରେ, ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା—ଏହି ରୂପକୁ ବିଦ୍ୱାନ ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଚାହିଁଥିବା ସମସ୍ତ ପୂଜା କରନ୍ତି।" "ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବ, ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଇଥିବା, ଅଞ୍ଜଳି ନୟନ ଥିବା, ଭୋଗବସ୍ତୁର ସାଗରରେ ଡୁବିଥିବା ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ।" "ଜଗତର ନାଥ, ମୁଁ ଆପଣ ବାହାରେ କାହାରି ଆଶ୍ରୟ ଦେଖିନାହିଁ; ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ମଧୁ ନାଶକ, ଦୟା କରନ୍ତୁ।" "ଶତ ଶତ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ରୋଗରେ ପୀଡିତ, ବିଭିନ୍ନ ଦୁଃଖରେ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ, ଆନନ୍ଦ ଓ ବିଷାଦରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, କର୍ମର ଦୃଢ଼ ଦୂର୍ବଳତାରେ ଆବୃତ।" "ମୁଁ ଭୟାନକ ଭବସାଗରରେ ପଡ଼ିଛି, ଯାହା ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ର, ବିଷ ଭରିଥିବା, ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷର ମାଛ ଭରିଥିବା।" "ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରୂପ ତୁଳିରେ ଗଭୀର, ତୃଷ୍ଣା ଓ ଦୁଃଖର ତରଙ୍ଗରେ ବିକ୍ଷୋଭିତ, ଆଧାର ନାହିଁ, ତତ୍ତ୍ୱ ନାହିଁ, ସ୍ଥିରତା ନାହିଁ।" "ମାୟାରେ ମୁହ ହୋଇ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଏ ଜଗତରେ ଘୂରିବା, ହଜାର ହଜାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଜନ୍ମ ନେଇଛି।" "ମୁଁ ଅନେକ ଜନ୍ମ—ହଜାର ଓ ଅନେକ ହଜାର—ଏ ଭବଚକ୍ରରେ ଅନୁଭବ କରିଛି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।" "ବେଦ ଓ ଏହାର ଶାଖା, ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର, ଇତିହାସ, ପୁରାଣ, ଏବଂ ଅନେକ କଳା ଅଧ୍ୟୟନ କରିଛି।" "ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟି ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି, ଏକତ୍ର କରିବା ଓ ହରାଇବା, ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବା—ସମସ୍ତ ଅନୁଭବ କରିଛି, ଜଗତର ନାଥ, ବୃଦ୍ଧି, କ୍ଷୟ ଓ ତାଳମେଳ ନଥିବା।" "ସ୍ତ୍ରୀ, ଶତ୍ରୁ, ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ସହ ବିଚ୍ଛେଦ ଏବଂ ମିଳନ, ବିଭିନ୍ନ ପିତା ଓ ମାତା ଦେଖିବା—ଏହି ଅନୁଭବ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ହୋଇଛି।" "ଅନେକ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିଛି, ବହୁ ପ୍ରକାର ଆନନ୍ଦ ପାଇଛି; ଆତ୍ମୀୟ, ପୁତ୍ର, ଭାଇ, ବନ୍ଧୁ ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିଛି।" "ମୁଁ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି, ଦୂର୍ଗନ୍ଧ ଭରିଥିବା ଗର୍ଭରେ ରହିଛି; ଏ ଭୟାନକ ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ କରିଛି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ।" "ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ନାଥ, ଶିଶୁ, ଯୁବକ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ବହୁ ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିଛି।" "ମୃତ୍ୟୁର ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଯମର ପଥ ଓ ଯମ ନିବାସ, ନରକର ଯନ୍ତ୍ରଣା ମଧ୍ୟ ଅନୁଭବ କରିଛି।