ମହାରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି ଅନେକ ପଣ୍ଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଚାରିଦିଗରୁ ଆସିଲେ । ସେମାନେ ରଥ, ହାତୀ, ପଦାତି, ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ବହୁ ଧନ-ସମ୍ପଦ ନେଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର ରାଜାମାନେ, ସେମାନଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଆସି ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ । ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲା । ସେ ସମ୍ବ୍ରମ୍ଭରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ପୂର୍ବକ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କଥା କହିଲେ—"ହେ ରାଜାମାନେ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ବିଷୟରେ ମୋ କଥା ସୁଣନ୍ତୁ, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦେଇଥାଏ । ମୋ ମନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ, କିପରି ଏହି ମହା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଯଜ୍ଞ ଓ ଏକ ବୈଷ୍ଣବ ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କରିପାରିବି ଭାବି ଚିନ୍ତା କରୁଛି । ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଯଦି ମୋ ସହଯୋଗୀ ହେବ, ତେବେ ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ମୋର ସମ୍ଭବ ହେବ ।" ରାଜାଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ । ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ବିପୁଳ ଧନ, ମଣି, ହେମ, ମୁକ୍ତା, ଉତ୍ତମ କମ୍ବଳ, କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ, ମୂଲ୍ୟବାନ ଚଟାଇ, ଅପୂର୍ବ ଚିତ୍ରଶାଳି, ହୀରା, ବୈଦୂର୍ୟ, ପଦ୍ମରାଗ, ନୀଳମଣି, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ମହିଳା ହାତୀ ଓ ଅନେକ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦେଲେ । ଏହା ସହିତ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଦ୍ରବ୍ୟ, ଚାଉଳ, ଜଉ, ଗହମ, ବୁଟ, ତିଳ, ସିଧ୍ଧାର୍ଥ, ଚଣା, ମସୁରି, କାଙ୍ଗୁ, ମଧୁ, ନିବାର ଚାଉଳ, କୁଳଥ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନେକ ଧାନ୍ୟ ଏବଂ ହଜାର-ହଜାର ପ୍ରକାର ଚାଉଳ ଏଠାକୁ ଆଣିଦେଲେ । ଅର୍ପିତ ହେଲା ଶତ-ଶତ ଘଡ଼ା ଗଉଁଘିଏ, ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥ, ଭୋଜ୍ୟ, ପକାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ । ଏପରି ଦାନ ଓ ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀ ଦେଖି ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ । ସେଠାରେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ, ଯଜ୍ଞ କୁଶଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ । ଅନେକ ଋଷି, ମହାର୍ଷି, ଦେଵର୍ଷି, ତପସ୍ବୀ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଗୃହସ୍ଥ, ବନପ୍ରସ୍ଥ ଓ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ । ଅନେକ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ, ଆଚାର୍ୟ, ଉପାଧ୍ୟାୟ, ଅଧ୍ୟୟନ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଥିଲେ । ଶାସ୍ତ୍ର କୁଶଳ ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ ଓ ଅନେକ ନିର୍ମଳ ପରିଚାରକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ଏମିତି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଜା ତାଙ୍କ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ କହିଲେ—"ବେଦ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏବେ ଯଜ୍ଞ ବେଦିକାକୁ ଯାଉନ୍ତୁ, ଯାହାଫଳରେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ ହେବ ।" ପୁରୋହିତ ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ଆନନ୍ଦରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ପ୍ରବୀଣ ସ୍ଥପତିମାନଙ୍କ ସହ ଏହି ପୁରୋହିତ ଯଜ୍ଞ ମଣ୍ଡପ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ମାଛ ଧରୁଥିବା ଗ୍ରାମର ଗଲି ଗଲିରେ ନିୟମାନୁସାରେ ଯଜ୍ଞ ବେଦିକା ତିଆରି ହେଉଥିଲା । ଶହ-ଶହ ମହଳ ଏଠାରେ ଥିଲା, ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଇନ୍ଦ୍ର ମହଳ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଶୋଭିତ ସ୍ତମ୍ଭ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱାର, ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥଳରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହେଲା । ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜାମାନେ ପାଇଁ ନିୟମାନୁସାରେ ଅନ୍ତଃପୁର ବନାଯିବା ଲାଗିଲା । ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବ୍ୟାପାରୀମାନେ ପାଇଁ ବି ଏକାଧିକ ଶାଳା ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହେଲା । ରାଜାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଅନେକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା, ମହିଳାମାନେ ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ନେଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ । ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଶିବିରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ସମୟରେ ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗ ଭଳି ଧ୍ୱନି ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଯାଉଥିଲା । ଏହି ଅତିଥିମାନେ ପାଇଁ ରାଜା ନିଜେ ଘର ଓ ଶୟନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ । ଚାଉଳ, ଅଖୁ, ଜଉ, ଗଉଁ ଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ରାଜା ନିଜେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ । ଏହି ମହା ଯଜ୍ଞରେ ବହୁ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା ଧାରୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନେ ସହ ଆସିଥିଲେ । ରାଜା ସେମାନଙ୍କୁ ଅତିଥି ଭାବେ ସ୍ୱୀକାର କରି ନିଜେ ସେମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେଇଯାଇଥିଲେ । ମହାତ୍ଵଶାଳୀ ରାଜା ଗର୍ବ ତ୍ୟାଗ କରି ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ କରୁଥିଲେ, ଅନ୍ୟ କୁଶଳ କାରିଗରମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରୁଥିଲେ । ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କ୍ରମ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖାଏ ଦିଆଯିବା ପରେ, ରାଜା ଏହା ଶୁଣି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ଅତି ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଲା । ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସମୟରେ ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ର ଚର୍ଚ୍ଚା କୁଶଳ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ତର୍କ ଏବଂ ବିମର୍ଶାରେ ଲିପ୍ତ ହେଲେ । ସେଠାରେ ଏମିତି ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେ ତିଆରି ଦ୍ୱାର ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜେ ସିଂହ ସଦୃଶ ରାଜା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଥିବା ଭାବରେ ଲାଗୁଥିଲା । ଏଠାରେ ଅନେକ ଶୟନ, ଆସନ, ମଣ୍ଚ, ମଣିମାଣିକ୍ୟର ଢେର, ଘଡ଼ା, ପାତ୍ର, ଦୋଉଳ, ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଭାଣ୍ଡାମାନେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା । କୌଣସି ରାଜା କ୍ଷୁଦ୍ର କିମ୍ବା ଅଶୁଦ୍ଧ କିଛି ଦେଖିଲେ ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସ୍ଥମ୍ଭ ନିୟମାନୁସାରେ କାଠରେ ତିଆରି ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା । ଏଠାରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପଶୁ, ଜଳଚର, ଥଳଚର ପ୍ରାଣୀ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲେ, ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଭ୍ର ଓ ଶୋଭାମୟ ଭାବରେ ଆଣି ନିୟମାନୁସାରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଥିଲେ । ଏଠାରେ ରାଜାମାନେ ଗାଈ, ମହିଷ, ବୃଦ୍ଧା ମହିଳାମାନେ, ଜଳଚର, ବନ୍ୟପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ଗର୍ଭଜ, ଅଣ୍ଡଜ, ସ୍ୱେଦଜ, ଉଦ୍ଭିଜ ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜୀବମାନେ ଦେଖିଲେ । ଏଭଳି ଭାବରେ ଏହି ମହା ଯଜ୍ଞ ଉତ୍ସବ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମ ଧାର୍ମିକ ଆନୁଷ୍ଠାନ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ।