ସେ ରାଜା, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ—ସେଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜଳଜ ଫୁଲ ରହିଥିଲା, ଶତଦଳ ପଦ୍ମ, ନୀଳ ପଦ୍ମ, ଶାଳୁକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳଜ ପକ୍ଷୀ ଓ ଫୁଲରେ ସେ ସ୍ଥଳ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲା। ଏହି ସ୍ଥଳରେ ଅଗ୍ନିଶିଖର ସମ ଚୂଡ଼ା ଥିବା ପାହାଡ଼, ରୂପବତୀ ଗୁହା, ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁ ଓ ରତ୍ନରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରତିଟି ଚୂଡ଼ା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପବିତ୍ର ନିବାସସ୍ଥଳ, ଅନେକ ଔଷଧି ଓ ବିବିଧ ରଙ୍ଗର ଢାଳରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା। ଏପରି ସମସ୍ତ ଶୋଭା ଓ ମାଧୁର୍ୟରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଏଇ ସ୍ଥଳକୁ ତିନି ଲୋକ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଦେଖି ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ। ସେଠାର ପ୍ରମାଣ ଦଶଯୋଜନ ବ୍ୟାପକ ଓ ପଞ୍ଚଯୋଜନ ଦୀର୍ଘ, ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଦୁର୍ଲଭ ମହତ୍ତ୍ୱ ଥିବା ଏକ କ୍ଷେତ୍ର ଥିଲା। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପବିତ୍ର, ବୈଷ୍ଣବ ଓ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୂର୍ବରୁ କେଉଁଠି ବୈଷ୍ଣବ ପ୍ରତିମା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇନଥିଲା? କେଉଁ କାରଣରୁ ସେ ରାଜା ତାଙ୍କ ସେନା ଓ ଯାନ ସହିତ ସେଠି ଯାଇ, କୃଷ୍ଣ, ରାମ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟୀ ଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ? ଏହି ବିଷୟରେ ଆମ ମନରେ ବଡ଼ ସନ୍ଦେହ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମେ ସବୁକିଛି ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁ, ଦୟାକରି କାରଣ ମଧ୍ୟ କହ। ଏହି ସନ୍ଦେହକୁ ଦୂର କରୁଥିବା ପୁରାତନ ପାପନାଶକ କଥାକୁ ଏବେ ଶୁଣ, ଯାହାକୁ ଏକଦା ଶ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ ହରି କଥାଇଥିଲେ। ସୁମେରୁ ପର୍ବତର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚୂଡ଼ାରେ, ଯାଁଠି ଅସଂଖ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ରହିଥାଏ, ସିଦ୍ଧ, ଵିଦ୍ୟାଧର, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନରମାନେ ଏହାକୁ ଶୋଭା ଦେଉଛନ୍ତି। ଦେବ, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ଵ, ନାଗ, ଅପ୍ସରା, ଋଷି, ଗୁହ୍ୟକ, ସିଦ୍ଧ, ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ମାରୁତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତା, ସାଧ୍ୟ, କଶ୍ୟପ ଓ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପୂର୍ବଜ, ବାଳଖିଲ୍ୟ୍ୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଏହାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲେ। ଏଠାରେ ଦିବ୍ୟ କର୍ଣ୍ଣିକାର ଉଦ୍ୟାନ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଋତୁର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରେ ଚମକୁଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ଏଠାରେ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ଗଛ, ଶାଳ, ତାଳ, ପୁମ୍ନାଗ, ଅଶୋକ, ସରଳ, ବଟ, ଆମ୍ବ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ଅନେକ ଗଛର ଅରଣ୍ୟ ଥିଲା। ପାରିଜାତ, ଖଦିର, ଅନୀପ, ବିଲ୍ୱ, କଦମ୍ବ, ଧବ, ପଳାଶ, ଶୀର୍ଷ, ଆମଳକୀ, ଟିଣ୍ଡୁକ ଏବଂ ଅନେକ ଗଛ ଥିଲା। ନାରିଙ୍ଗ, କୋଳ, ବକୁଳ, ଲୋଧ୍ର, ଦାଡିମ୍ବ, ଦାରୁକ, ସର୍ଜ, କର୍ଣ୍ଣ, ତଗର, ଶିଶି, ଭୂର୍ଜ, ଭନିମ୍ବ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଗଛ ଫଳର ଭାରରେ ନମିଥିଲା, ବିଭିନ୍ନ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା। ମାଲତୀ, ଯୂଥିକା, ମଲ୍ଲିକା, କୁନ୍ଦ, ବାଣ, କୁରୁଣ୍ଟକ, ପାଟଳ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ, କୁଟଜ, ମନ୍ଦାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଏଠାରେ ଥିଲା। ଅନେକ ପ୍ରକାର ମନମୋହକ ଫୁଲ, ମଧୁର କଣ୍ଠରେ ଗାଉଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ, କୋଇଲାର ଦିବ୍ୟ ଡାକ, ମଦୋନ୍ମତ ମୟୂରର ଚିତ୍କାର, ଏପରି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛ ଓ ଫୁଲ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏହି ସ୍ଥଳକୁ ଦେବମାନେ ସେବା କରୁଥିଲେ। ସେଠାରେ ଥିଲେ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ନାଥ, ଅବିନାଶୀ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭଗବାନ୍, ବାସୁଦେବ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଶୁଭେଚ୍ଛାରେ ଦେବୀ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ—"ହେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ନାଥ, ଏ ମର୍ତ୍ୟ ଲୋକର ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଦୁର୍ଲଭ କ୍ଷେତ୍ର ବିଷୟରେ ମୋ ମନରେ ଯେଉଁ ସନ୍ଦେହ ଅଛି, ଆପଣ କୃପାକରି କହନ୍ତୁ। ଲୋକ ଲୋଭ, ମୋହ ଓ ଗ୍ରହଗତ ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ, କାମ କ୍ରୋଧର ଅପାର ସାଗରରେ ବୁଡ଼ିଯାଉଛି—ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, କେମିତି ଏହି ସଂସାର ସାଗରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳିପାରିବ?" "ମୋତେ ଯଦି ଯୋଗ୍ୟ ମନେ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହା କହନ୍ତୁ; କାରଣ ଆପଣ ବ୍ୟତୀତ ଏହି ସଂସାରରେ କେହି ସନ୍ଦେହ ଦୂର କରିପାରିବେ ନାହାନ୍ତି।" ଦେବୀଙ୍କ ଏହି ଉପଲାବ୍ଧି ଶୁଣି, ସର୍ବଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା ଜନାର୍ଦନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ନେହ ଭରା ନେକ୍ତର ସଦୃଶ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାଣୀ କହିଲେ— "ସେ ସହଜରେ ଉପାସ୍ୟ, ସହଜରେ ଲାଭ୍ୟ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଉତ୍ତମ ଫଳଦାୟକ; ସେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ସର୍ବପ୍ରଧାନ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିରାଜିତ, ହେ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ତାଙ୍କ ପରି ତିନି ଲୋକରେ କେହି ନାହାନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଦାନବ, ମହାଋଷି ମାରୀଚି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ରଖିଛି। ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ଏବେ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ରାଜା ବିଷୟରେ କହିବି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଶୁଣ।" "ଏକ ନୂତନ କଳ୍ପ ଆସିଲାବେଳେ, ସମସ୍ତ ଚରାଚର ବିନାଶ ହୋଇଗଲା, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ଵ, ଦାନବ, ଵିଦ୍ୟାଧର, ନାଗ ସମସ୍ତ ବିଲୀନ ହେଲେ। ସମସ୍ତ କିଛି ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ ହେଲା, କିଛି ଦେଖାଯାଉନଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଆତ୍ମା, ପରମାତ୍ମା, ଜଗତ୍ଗୁରୁ ସଚେତନ ରହିଥିଲେ।" "ସେ ଭଗବାନ୍, ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବାସୁଦେବ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେ ଯୋଗର ଆତ୍ମା, ହରି, ପରମେଶ୍ୱର। ତାଙ୍କର ଯୋଗ ନିଦ୍ରାର ଶେଷରେ, ତିନି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ନାଭିର ମଧ୍ୟରୁ ଉଦିତ ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ ଆସି, ପଦ୍ମର ତନୁର ନିଭା ସମାନ ଚମକୁଥିଲେ।" "ଏପରି ଭାବେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମହାନ୍ଥ, ଦୀରେ-ଦୀରେ ପଞ୍ଚଭୂତ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସମସ୍ତ ସ୍ଥୂଳ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରାଣୀ, ଚାରି ପ୍ରକାର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଅନେକ ଉତ୍ସରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଚରାଚର ସମସ୍ତ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।" "ପଶ୍ଚାତ୍, ବ୍ରହ୍ମା ଚିନ୍ତନ କରି ସ୍ୱୟଂ ମନେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ—ମାରୀଚିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ଋଷି, ଦେବ, ଅସୁର, ପିତୃ, ଯକ୍ଷ, ଵିଦ୍ୟାଧର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଗଙ୍ଗା ଭଳି ନଦୀମାନେ।" "ସେ ମଣିଷ, ବାନର, ସିଂହ, ଅନେକ ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀ, ଗର୍ଭଜ, ଅଣ୍ଡଜ, ସ୍ୱେଦଜ, ଉଦ୍ଭିଜ ଓ ଚାରି ପ୍ରକାର ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ—ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନ୍ତ୍ୟଜ ଓ ବିଦେଶୀମାନେକୁ ବି ଅଲଗା ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।" ଏପରି ଭାବେ, ପ୍ରାଚୀନ ଏହି ଦିବ୍ୟ କଥା ଅନୁସାରେ, ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭ ଓ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲା।