ଉଜ୍ଜୟିନୀର ରାଜା, ଜନସମୂହର ନାୟକ, ତାଙ୍କର ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଚାରିପାଖରେ ଅରଣ୍ୟ ଫୁଲର ମାଳା ରଖି ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ମନୋହର ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଚଉଡ଼ା ଥିଲା, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଓ ହାତରେ କଙ୍ଗଣ ରଖି ଚମକି ଉଠିଥିଲେ। ଏହି ରାଜା, ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜୟିନୀ ସହର ଛାଡ଼ି, ବିପୁଳ ସେନା, ସେବକ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହିତ ଯାତ୍ରା କରିଲେ। ତାଙ୍କ ସହ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ରଥୀମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ରଥ ପରି ଅଳଙ୍କୃତ ରଥ, ପତାକା ଓ ଝଣ୍ଡା ରଖି ଚାଲିଥିଲେ। ତେଜସ୍ବୀ ଅଶ୍ୱାରୋହୀମାନେ ବାୟୁ ସମାନ ତ୍ୱରିତ ଅଶ୍ୱରେ ତାଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ପଛେ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଚାଲିଥିଲେ। ହିମାଳୟରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ମଦୋନ୍ମଦ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଅଳ୍ପ ହାରା ଦାନ୍ତ ଥିବା, ଷଷ୍ଠି ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ହାତୀମାନେ ସୁନା ଅଳଙ୍କାର, ପତାକା ଓ ଘଣ୍ଟାର ଶବ୍ଦ ରଖି ରାଜାଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଥିଲେ। ଅନେକ ପଦାଟିକା ସେନା, ଧନୁ, ବଣ, ତଳୱାର ନେଇ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଲଗାଇ, ତାଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଥିଲେ। ଏହି ସେନାରେ ଯୁବକମାନେ ଚମକୁଥିବା କଣ ରଖି, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଦକ୍ଷ, ଶୂର ଓ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ସଦା ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ। ଅନ୍ତଃପୁରର ନାରୀମାନେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କୃତ, ବିମ୍ବା ଫଳ ପରି ଠୁଣ୍ଠି ଓ ଶୁଭ୍ର ଦାନ୍ତ ରଖି, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ରଖି, ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଲଗାଇ, ଶରତ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ମୁହଁ ଚମକୁଥିଲେ। ସାନା ଦେହ, ମନୋହର ପୋଷାକ, ଗୁଜୁଳି ଚୁଲ୍, ପାନ ଖାଇ ମୁଁହ ଲାଲ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ସେବକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲେ। ସୁନା ଓ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ଯାନରେ ବସି, ଗାୟକ ଓ ସ୍ତୁତିକାରୀଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଥିଲେ। ସେମାନେ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ରକ୍ଷକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଲମ୍ବା ଚକ୍ଷୁ ରଖି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ବ୍ୟବସାୟୀ ଦଳ ଓ ନିଗମ, ନିଜ ଧନ, ରତ୍ନ ଓ ସୁନା ନେଇ, ନିଜ ଜନାନ୍ତୁର ଓ ପରିବାର ସହିତ ଚାଲିଥିଲେ। ଅସ୍ତ୍ର ବିକ୍ରେତା, ପାନ ବିକ୍ରେତା, ଘାସ ଓ କାଠ ବିକ୍ରେତା, ନାଟକ ଅଭିନେତା, ମାଂସ ବିକ୍ରେତା, ତେଲ ଓ ବସ୍ତ୍ର ବିକ୍ରେତା, ଫଳ ଓ ପତ୍ର ବିକ୍ରେତା, ଭାର ବହିବା ଓ ଧୋବି ମାନେ ହଜାର ହଜାର ଚାଲିଥିଲେ। ଓଠା ଚରାଇବା, କ୍ଷୁରକାମ, ପୋଷାକ ଶିଲ୍ପୀ, ମେଷ ଓ ମାଉ ଚରାଇବା, ହରିଣ ଓ ହଂସ ରଖିବା, ଧାନ, ଚିଉଡ଼ା, ଗୁଡ଼ ଓ ଲୁଣ ବିକ୍ରେତା, ଗାୟକ, ନୃତ୍ୟକାର, ମଙ୍ଗଳ ଶ୍ଲୋକ ପଠିବା, ଅଭିନେତା, କଥାକାର, ପୁରାଣ ଅର୍ଥ ଦକ୍ଷ, କବି, ଚଉପଦ ରଚନାକାର, ବିଷ ଚିକିତ୍ସକ, ଗରୁଡ଼ ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞ, ରତ୍ନ ପରୀକ୍ଷକ, ଧାତୁ ଶିଲ୍ପୀ, ତାମ୍ର, କଞ୍ଚା, ସୁନା ଶିଲ୍ପୀ, ପାଟ ତନ୍ତୁକାର, ଚିତ୍ରକାର, କୁମ୍ଭକାର, ଅଗ୍ନିକାର, ଶେଉଁ ଶିଲ୍ପୀ, ତଳୱାର ଶିଲ୍ପୀ, ମଦ ବିକ୍ରେତା, ପହଳା, ଦୂତ, ଲେଖକ, ବିଭିନ୍ନ କାମ କରିବା ଲୋକ, ତନ୍ତୁକାର, ପ୍ରତିମା ନିର୍ମାତା, କୌଶଳୀ ଶିଲ୍ପୀ, ତେଲ ଚିପିବା, ଭଜା ଧାନ ବିକ୍ରେତା, ପକ୍ଷୀ ଶିକାରୀ, ବନ୍ୟ ଜନ୍ତୁ ଓ ପକ୍ଷୀ ଶିକାରୀ, ହାତୀ ଚିକିତ୍ସକ, ମାନବ ଚିକିତ୍ସକ, ବୃକ୍ଷ ଚିକିତ୍ସକ, ଗୋ ଚିକିତ୍ସକ, କାଟିବା ଓ ଦାଗିବା କାମ କରିବା ଲୋକ—ସମସ୍ତ ଉଜ୍ଜୟିନୀବାସୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଲୋକ ରାଜାଙ୍କ ପଛେ ଚାଲିଥିଲେ। ଯେପରିକି ପୁଅମାନେ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ନିଜ ପିତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଗାଁକୁ ଯିବାବେଳେ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ଉଜ୍ଜୟିନୀର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରାଜାଙ୍କୁ ଏମିତି ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ। ଏଭଳି ବିଶିଷ୍ଟ ରାଜା, ସମସ୍ତ ମହାଜନମାନେ, ହାତୀ, ଅଶ୍ୱ, ରଥ ଓ ପଦାଟିକା ସେନା ସହିତ ଦୀର୍ଘ ଯାତ୍ରା କରି, ଦକ୍ଷିଣ ସାଗର ତଟକୁ ପହଁଚିଲେ। ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସୁନ୍ଦର ସାଗର ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଅନେକ ଲହରୀ ରେ ଭରିଥିଲା। ସାଗର ବିଭିନ୍ନ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିଲା, ବହୁ ଜୀବ ରହିଥିଲେ, ଲହରୀ ଓ ତରଙ୍ଗର ଅଧିକ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ରଖିଥିଲା। ତୀର୍ଥର ରାଜା, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ ଶବ୍ଦ, ଅସୀମ, ଭୟଜନକ, ମେଘ ସମାନ, ଅପାର, ମକରାର ନିବାସ। ମାଛ, କଚ୍ଛୁ, ଶଙ୍ଖ, ମୁକୁତା, ମଗର, ଶଳ, ନୀଳ, କାଙ୍କଡ଼ା, ବଡ଼ ବିଷାଳ ସାପ ରେ ଭରିଥିଲା। ଏହି ଲୁଣୀୟ ସାଗର, ହରିଙ୍କ ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳ, ନଦୀର ନାଥ, ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ, ପବିତ୍ର, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ। ଅନେକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିରେ ଭରିଥିଲା, ଦାନବଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ, ଅମୃତ ମଥନର କୁଏଁ, ଦିବ୍ୟ, ଦେବତାଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ସ୍ଥଳ, ଜଳର ନାଥ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଉପଜିବା କରନ୍ତି, ପବିତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ମଙ୍ଗଳମୟ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୀର୍ଥମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଅବିନାଶୀ, ଜଳଜନ୍ତୁ ମାନଙ୍କ ନାଥ, ଚନ୍ଦ୍ରର ଅମାବାସ୍ୟା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପରି ନିଶ୍ଚିତ ଆକାର। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅପ୍ରବେଶ୍ୟ, ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଅମୃତର ନିବାସ, ନିର୍ମାଣ, ପାଳନ ଓ ବିନାଶର ଚିରସ୍ଥାୟୀ କାରଣ। ଏହି ନଦୀ ଓ ଝରଣାର ନାଥ, ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟର ଉତ୍ସ, ଦେଖି ରାଜା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଭରିଗଲେ। ସେ ଏହି ପବିତ୍ର ଓ ମନୋହର ସାଗର ତଟରେ, ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ଗୁଣ ଥିବା ଭୂମିରେ, ନିଜ ନିବାସ କଲେ।