ମାଳବ ଭୂମିରେ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନଗର ଥିଲା, ଯାହାର ନାମ ଥିଲା ଅବନ୍ତୀ । ଏହି ନଗରର ରାଜା ଭୂମିର ଶିଖର ପରି ମହାନ ଏବଂ ପ୍ରଶଂସିତ ଥିଲେ । ଅବନ୍ତୀ ନଗର ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ଏଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁର୍ଗ, ମଜବୁତ ଦ୍ୱାର, ଭାରି ତାଳା ଓ ଦରଜା ଥିଲା, ଚାରିପାଖରେ ଖାଲି ଖନା ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ଏହି ନଗର ଅନେକ ପ୍ରକାର ବ୍ୟାପାରୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀ ବିକ୍ରେତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭିଡ଼ ଥିଲା । ରସ୍ତା ଓ ଦୋକାନଗୁଡ଼ିକ ମଧୁର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଉଥିଲେ, ଚଉମୁଖୀ ରସ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ଭଲଭଳି ବିଭାଜିତ ଥିଲା । ଘର ଓ ମହଳ ଦ୍ୱାରା ଏହି ନଗର ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା, ରାଜପଥ ଗୁଡ଼ିକ ରାଜହଂସ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ, ଯେଉଁମାନେ ଧଳା ଓ ରଙ୍ଗୀନ ଗଳା ନେଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ଏଠାରେ ଲକ୍ଷ-ଲକ୍ଷ ମହଳ ଥିଲା, ଯଜ୍ଞ ଓ ଉତ୍ସବରେ ଆନନ୍ଦିତ ଥିଲା, ଗୀତ-ସଙ୍ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ଧ୍ୱନିରେ ଗଞ୍ଜାମିତ ହୋଇ ରହୁଥିଲା । ରଙ୍ଗବିରଙ୍ଗ ଝଣ୍ଡା ଓ ପତାକା ଦ୍ୱାରା ଏହି ନଗର ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ଏବଂ ପଦାତି ସେନାର ଭିଡ଼ ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଯୋଦ୍ଧା, ଦୂର-ଦୂରନ୍ତର ଲୋକ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏକଠା ହୋଇ ରହୁଥିଲେ । ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ନଗର ଅଧିକ ଶିକ୍ଷିତ ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧ ଥିଲା । କୌଣସି ଅପବିତ୍ର, ଅଜ୍ଞାନୀ ବା ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ଏଠାରେ ଥିଲେ ନାହିଁ । କୌଣସି ରୋଗୀ, ଅପଙ୍ଗ ବା ଜୁଆରୀ ଏଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନଥିଲେ । ସବୁଠାରେ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଉତ୍ସାହିତ ଲୋକମାନେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ଦିନ ଓ ରାତି ଲୋକମାନେ ଖେଳ-ମଜାରେ ଲିନ ଥିଲେ, ଭଲଭଳି ପୋଶାକ ଓ ଚମକୁଥିବା କଣଫୁଲ ପିନ୍ଧିଥିଲେ । ସେମାନେ ଆକୃତିରେ ସୁନ୍ଦର, ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦିବ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, କାମଦେବ ସମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ଚମତ୍କାର କେଶ, ଗୋଲାପି ଗାଲ, ମଧୁର ମୁହଁ ଓ ଗୋପାଳି ରୂପରେ, ଏମିତି ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରିପାରୁଥିଲେ । ସେମାନେ ସମସ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦାନ କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଧନର ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ । ଏଠାରେ ଅପୂର୍ବ ରୂପବାନ ମହିଳାମାନେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ହଂସ ଓ ହାତୀର ଚାଳ ଭଳି ଚଲୁଥିଲେ, ଅଳ୍ପ ପଟି, ମୋଟ ନିତମ୍ବ, ଉନ୍ନତ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂକ ନେଇ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର ଚମତ୍କାର କେଶ, ମଧୁର ମୁହଁ, ଗୋଲାପି ଗାଲ, ଶାନ୍ତ ଚୁଲି, ଗ୍ରାସ୍ୟ ଗଳା ଓ ଶୋଭାବନ୍ତ କଣଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲେ । ବିମ୍ବା ଫଳ ସମ ଠୋଠ, ପାନ ଖାଇ ମୁହଁ ରଙ୍ଗିନ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାର ଓ ନାନା ପ୍ରକାର ଅଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଥିଲେ । କେହି ଗାଢ଼ା କଳା, କେହି ଧଳା, ଶୋଭାବନ୍ତ ନିତମ୍ବ, ମେଖଳା ଓ ଗୁଂଗୁର ରେ ଝଙ୍କାର କରୁଥିଲେ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା, ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଳିପ୍ତ ଥିଲେ । ସେମାନେ କୌଶଳୀ, ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଦେଖିବାକୁ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ରୂପରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମୁହଁରେ ସଦା ହାସି ଫୁଟି ରହୁଥିଲା । ମଜା ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଲିନ ଥିବା ଏହି ମହିଳାମାନେ କ୍ଳବ ଓ ଅଙ୍ଗନାରେ ଗୀତ, ସଙ୍ଗୀତ, କଥାବାର୍ତ୍ତା ଓ କଥାପାତ୍ରରେ ମନୋରଞ୍ଜନ କରୁଥିଲେ । ଏଠାରେ ଅନେକ ପ୍ରଧାନ ବେଶ୍ୟାମାନେ ଥିଲେ, ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଚାହାଣି ଓ କଥାରେ ଦକ୍ଷ, ମହିଳା ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହିଳାମାନେ ନୀତି ଶିକ୍ଷୟିତ୍ରୀ, ଉତ୍ତମ କୁଟୁମ୍ବର ଲୋକ, ପତିଭକ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲେ । ଏହି ନଗରରେ ପବିତ୍ର ଅରଣ୍ୟ, ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ଦିର ଥିଲା, ନାନା ପ୍ରକାର ଫୁଲରେ ଅଳଙ୍କୃତ । ଶାଳ, ତାଳ, ତମାଳ, ବକୁଳ, ନାଗକେଶର, ପିପ୍ପଳ, କର୍ଣ୍ଣିକାର, ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, ଚମ୍ପକ ଗଛ ରହିଥିଲା । ପୁଣ୍ଣାଗ, ନାଡ଼ିଆ, କଠଳ, ଚିଲ୍ଲି, କମଳା, ଲକୁଚ, ଲୋଢ଼୍ର, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣ, ଅଞ୍ଜନ ଓ ଅନେକ ଶୁଭ୍ର ଗଛ ଥିଲା । ଆମ୍ବ, ବିଲ୍ୱ, କଦମ୍ବ, ଶିମ୍ଶପା, ଧବ, ଖଦିର, ପାଟଳ, ଅଶୋକ, ଟାଗରା, କରବୀର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛ ଥିଲା । ହଳଦିଆ ଅର୍ଜୁନ, ଭଲ୍ଲାତକ, ସିଦ୍ଧ, ଅମ୍ରତକ, ବଟ, ପିପ୍ପଳ, କାଶ୍ମର୍ୟ, ପାଳାଶ, ଦେବଦାରୁ ଗଛ ଥିଲା । ମନ୍ଦାର, ପାରିଜାତ, ଟେଁଟୁଲ, ବିଭିତକ, ପ୍ରାଚୀନ ଆମଳକୀ, ପ୍ଲକ୍ଷ, ଜାମ୍ବୁ, ଶିରୀଷ ଗଛ ଦେଖାଯାଉଥିଲା । କାଳେୟ, କଞ୍ଚନାର, ମଧୁଜମ୍ବିର, ଟିଣ୍ଡୁକ, ଖଜୁରୀ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ବକୁଳ, ଶାକୋଟକ, ହରିତକୀ ଗଛ ଥିଲା । କଂକୋଳ, ମୁଚୁକୁନ୍ଦ, ହିଂତଳ, ବୀଜପୁର, କେତକୀ ଗଛ ଓ ଅତିମୁକ୍ତ, କୁବ୍ଜକ ଗଛ ଥିଲା । ମଲ୍ଲିକା, କୁନ୍ଦବନ ଓ କଳା କଳା କଦଳୀ ଗଛ, ମାତୁଳୁଙ୍ଗ, ଗୁଆ, କରୁଣା, ସିନ୍ଧୁବର ଫଳ ଥିଲା । ବହୁବରା, କୋବିଦାର, ବଦରା, କରଞ୍ଜକ ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଫୁଲ ହେବା ଗଛ ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ଲତା, ଝାଡ଼ି, ଛାୟା ଓ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନ ସଦୃଶ ଉଦ୍ୟାନଗୁଡ଼ିକ ସଦା ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧ ଓ ଫଳର ଭାରରେ ଝୁକିଥିଲା । ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀର କୁହୁକାର ଓ ଅନେକ ପ୍ରକାର ପଶୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା—ଚକୋର, ପଦ୍ମ, ମଧୁମକ୍ଷିକା, ପ୍ରିୟପୁତ୍ର । କଳବିଙ୍କ, ମୟୂର, ଟିଆ, କୋଇଳି, ପାଇଁଜା, ଖଞ୍ଜରିଟ, ଶ୍ୟେନ, ପ୍ରବୀଣ ପକ୍ଷୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପକ୍ଷୀ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ । ଅନେକ ପ୍ରକାର ମଧୁର ସ୍ୱର ଦେଉଥିବା ପକ୍ଷୀ, ନଦୀ, ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀ ଓ ଅନେକ ଝିଲି ଏଠାରେ ଥିଲା । ପବିତ୍ର ଜଳାଶୟ, କୁମୁଦ, ଉତ୍ପଳ, ଧଳା ଓ ରଙ୍ଗିନ ପଦ୍ମ, ସୁଗନ୍ଧିତ କହ୍ଲାର ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଥିଲା । ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜଳପଦ୍ମ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଫୁଲ, ଦିବ୍ୟ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଚମକୁଥିଲା । ହଂସ, କରଣ୍ଡଭ, ଚକ୍ରବାକ, ସାରସ, ବାଲାକ, କୁମିର, ମାଛ, କଛୁଆ ଦ୍ୱାରା ଜଳାଶୟ ଶୋଭିତ ଥିଲା । ଜଳପକ୍ଷୀ, କଦମ୍ବ, ଡାଇଭର୍ସ, ଜଳକୋକିଲା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଳଜନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ନିତ୍ୟ ନିତ୍ୟ ନିର୍ମଳ ଧ୍ୱନିରେ ରହୁଥିଲା । ଚାରିଦିଗରେ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ପକ୍ଷୀ, ଫୁଲ ଓ ଜଳାଶୟର ଶୋଭା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା, ଏଭଳି ଅବନ୍ତୀ ନଗର ସଦା ଆନନ୍ଦ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଶୋଭାରେ ଭରିଥିଲା ।