ବିରଜା କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଏହି ସଂସାରର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାଆମାନେ ମଧ୍ୟ ବାସ କରନ୍ତି—ସେମାନେ ସଂସାରର ଶୁଭ ଦେବୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରନ୍ତି, ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରେମ ରଖନ୍ତି ଏବଂ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ବହିଯାଏ ବୈତରଣୀ ନଦୀ, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଦୂର କରେ। ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଏହାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏଠି ନିଜେ ହରି, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଭଗବାନ, ବରାହ ଆକୃତିରେ ବାସ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତିସହିତ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପରମ ବିଷ୍ଣୁ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଠି କପିଳା, ଗୋଗ୍ରାହ, ସୋମ, ଅଳାବୁ ନାମକ ତୀର୍ଥ, ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ, କ୍ରୋଧତୀର୍ଥ, ବାସୁକି ଏବଂ ସିଦ୍ଧକେଶ୍ୱର ନାମକ ଆଠଟି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି। ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ନିୟମିତ, ଏହି ଆଠ ତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ, ଶାସ୍ତ୍ରବିଧିରେ ସ୍ନାନ କରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ, ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଚଢି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ଏଉଁ ପରମ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ବିରଜା କ୍ଷେତ୍ରରେ ପିତୃତର୍ପଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପିତୃମାନେକୁ ଅକ୍ଷୟ ତୃପ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି—ଏହି ବିଷୟରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ବିରଜା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେଉଁମାନେ ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ସମୁଦ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରି, କପିଳା ଓ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି, ଏବଂ ଭଗବତୀ ବରାହୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସେଠାରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ଦେବସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଏହି ସମୟରେ, ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି, ସେଗୁଡିକୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ। ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତର ତଟରେ, ଏହି ଭୂମିରେ, ଓ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ଗୁପ୍ତ ଓ ପରମ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି, ଯାହା ମୋକ୍ଷଦାୟିନୀ ଓ ଅପରାଧ ନାଶକ। ସମସ୍ତଠାରେ ବାଳୁକାରେ ଢାକା, ଶୁଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ଦଶ ଯୋଜନ ବ୍ୟାପକ ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଅଶୋକ, ଅର୍ଜୁନ, ପୁନ୍ନାଗ, ବକୁଳ, ସାଲ, ସାରଳା, କଠଳ, ନାଡିଆ, ଶାଳ, ତାଡ଼, କପିଥ୍ଥ ଗଛରେ ଶୋଭିତ। ଚମ୍ପା, କର୍ଣ୍ଣିକାର, ଆମ୍ବ, ବେଲ, ପାଟଳ, କଦମ୍ବ, କୋବିଦାର, ଲକୁଚ, ନାଗକେଶର ଗଛରେ ମଧୁର ଗନ୍ଧ ଓ ଫୁଲରେ ଦେଖାଯାଏ। ପ୍ରାଚୀନାମାଳକ, ଲୋଧ୍ର, କମଳା, ଧାବା, ଖଦିର, ସାରଜ, ଭୂର୍ଜ, ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ତମାଳ, ଦେବଦାରୁ ଗଛ ଏଠି ଅଛି। ମନ୍ଦାର, ପାରିଜାତ, ବଟବୃକ୍ଷ, ଅଗୁରୁ, ଚନ୍ଦନ, ଖଜୁରି, ଅମ୍ରତକ, ସିଦ୍ଧ, ମୁଚୁକୁନ୍ଦ, କିମ୍ଶୁକ ଗଛ ଏଠି ଅଛି। ଅଶ୍ୱଥ୍ଥ, ସପ୍ତପର୍ଣ୍ଣୀ, ମଧୁଧାରା, ଶୁଭଞ୍ଜନ, ଶିମ୍ଶପା, ଆମଳକୀ, ନୀପ, ନିମ୍ବ, ଟିଣ୍ଡୁକ, ବିଭୀତକ ଗଛରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଶୋଭିତ। ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫଳ ଓ ଗନ୍ଧ ରହିଛି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଋତୁର ଫୁଲରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା। ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ମଧୁର ସ୍ୱର ଏଠି ସୁନାଯାଏ—ଚକୋର, ପଦ୍ମ, ଭୃଙ୍ଗରାଜ, ପରାବତ, କୋଇଲି, କଳାବିଙ୍କା, ହରିତ, ଜୀବାଜୀବକ, ପ୍ରିୟପୁତ୍ର, ଚାତକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମଧୁର କଣ୍ଠୀୟ ପକ୍ଷୀମାନେ ଏଠି ବାସ କରନ୍ତି। କେତକୀ, ଅତିମୁକ୍ତ, କୁବ୍ଜକ, ମାଳତୀ, କୁନ୍ଦ ଓ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର କରବୀର ମାଳା ଏଠି ଶୋଭା ପାଉଛି। ଜମ୍ବିରା, କରୁଣା, ଅଙ୍କୋଳ, ଦାନା, ବିଜାପୁର, ମାତୁଲୁଙ୍ଗ, ଗୁଆ, ହିନ୍ତଳ ଓ କଦଳୀବନ ଏଠି ଅଛି। ଏଠି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ, ମନୋହର ଫୁଲ, ଲତାବିତାନ, ବିଭିନ୍ନ ଝାଡ଼ି ଓ ଜଳାଶୟ ଅଛି। ଦୀର୍ଘ ପୋଖରୀ, ତାଳ, ପଦ୍ମସର, କୂଆଁ, ବିଭିନ୍ନ ତୀର୍ଥଜଳ ଏଠି ଅଛି, ଏବଂ ପଦ୍ମମାଳାରେ ଶୋଭିତ। ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଳର ମନୋହର ହ୍ରଦରେ କୁମୁଦ, ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳ ଶାଳୁକ ଫୁଲ ଶୋଭା ପାଉଛି। ଚାରିପାଖରେ କାହ୍ଲା ଫୁଲ, ପଦ୍ମ, କଦମ୍ବ ଗଛ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଓ ଜଳପକ୍ଷୀ ରହିଛି। କରଣ୍ଡବ ହଁସ, ଜଳଚର ପକ୍ଷୀ, ରାଜହଁସ, କଚ୍ଛପ, ମାଛ, ମଦ୍ଗୁ ପକ୍ଷୀ, ଦାତ୍ୟୂହ କଂକ, ସାରସ ପକ୍ଷୀ, କୋୟଷ୍ଟି ଓ ବକ ପକ୍ଷୀ ଏଠି ଅଛି। ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାର ପକ୍ଷୀମାନେ, ଜଳଚର ଜନ୍ତୁ ଓ ଜଳଜ ଫୁଲ ଏଠି ଅଛି। ଏପରି ଭାବେ, ଭୂମି ଓ ଜଳଉତ୍ପନ୍ନ ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଫୁଲ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଗୃହସ୍ଥ, ବନପ୍ରସ୍ଥ ଓ ସନ୍ନ୍ୟାସୀମାନେ ଏଠି ରହନ୍ତି। ସ୍ୱକର୍ମନିଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକ, ଆନନ୍ଦିତ ଓ ସ୍ୱସ୍ଥ ଲୋକ, ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ଏଠି ଭରିଆଛନ୍ତି। ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ନିବାସସ୍ଥଳୀ, ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଓ ଧର୍ମର ସଂଗ୍ରହାଳୟ, ସମସ୍ତ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ପରମ ଦୁର୍ଲଭ। ଏଠି ପ୍ରମୁଖ ଋଷି ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପରମପୁରୁଷ ବାସ କରନ୍ତି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍କଳର ସୀମା ଉଲ୍ଲେଖ ହୁଏ। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦୟାରେ, ଏହି ଭୂମି ସବୁଠୁ ପବିତ୍ର, ଯେଉଁଠାରେ ବିଶ୍ୱାତ୍ମା, ପରମପୁରୁଷ ବାସ କରନ୍ତି। ବିଶ୍ୱନାଥ, ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରିଥିବା ପ୍ରଭୁ, ଏଠି ବିରାଜିତ, ଆଉ ମୁଁ, ରୁଦ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ଅଗ୍ନିପ୍ରମୁଖ ଦେବତାମାନେ ଏଠି ରହନ୍ତି। ଆମେ ପ୍ରମୁଖ ଋଷିମାନେ ସଦା ଏଠି ବାସ କରିଥାଉଛୁ, ସମସ୍ତ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ଯକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟାଧର, ସିଦ୍ଧ, ନିୟମିତ ତପସ୍ବୀ, ଋଷି, ବଳଖିଲ୍ୟ, କଶ୍ୟପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରଜାପତିମାନେ ଏଠି ଅଛନ୍ତି। ସୁପର୍ଣ୍ଣ, କିନ୍ନର, ନାଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ, ଚାରି ବେଦ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଶାସ୍ତ୍ର ଏଠି ବିରାଜିତ। ଇତିହାସ, ପୁରାଣ, ଦାନଶୀଳ ଯଜ୍ଞ, ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ନଦୀ, ତୀର୍ଥ ଓ ଦେବସ୍ଥାନ ଏଠି ଅଛି। ସମୁଦ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭୂମିରେ ବିରାଜିତ। ଏପରି ହୋଇ, ଏହି ପରମ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଦେବ, ଋଷି ଓ ପିତୃମାନେ ସେବନ କରନ୍ତି।