ଓ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଗରୁ ବର୍ଣ୍ନିତ ଫଳ ଯେପରିକି ଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ଏବଂ ଶୁଭ, ସେହିଠାରେ ଯଦି କୌଣସି ଜନାନୀ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ପାଇପାରିବେ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରର ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଏବଂ ମହିମାକୁ କିଏ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ନନା କରିପାରିବ? ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ମହେଶ୍ୱର ଛଡ଼ା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଋଷି କିମ୍ବା ମନୁଷ୍ୟ ପାରିବେ ନାହିଁ। ଏଠିକୁ, ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ନାରୀ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କିମ୍ବା ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିନା, ମାଧବ ମାସ ଆରମ୍ଭରୁ ଯେଉଁ ମାସରେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେଉଁ ଚନ୍ଦ୍ର ତିଥିରେ ବିନ୍ଦୁସରସ ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରି, ଭଗବାନ ବିରୁପାକ୍ଷ ଏବଂ ଦେବୀ ଶିବାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ଦାନ ଦେବୀ ଶିବା ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତି; ଏହାସହ ଚଣ୍ଡ, କାର୍ତ୍ତିକେୟ, ଗଣେଶ, ବୃଷ, କାମନାପୂର୍ଣ୍ଣ ବୃକ୍ଷ, ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି, ସେମାନେ ଶିବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। କପିଳ ତୀରେ ସଠିକ ଭାବେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଏହା ପାପ ନାଶକ, ଆକାଂକ୍ଷିତ ଫଳ ମିଳେ ଏବଂ ଶିବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଯେଉଁ ଜଣେ ନିୟମିତ ରୀତିରେ ସେଠାରେ ଷ୍ଟମ୍ଭ ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଏକୋଇଶ ପିଢିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି ଏବଂ ଶିବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏକମ୍ର ତୀରେ, ଶିବଙ୍କର ଏହି ଶୁଭ କ୍ଷେତ୍ର, ଯାହା କାଶୀ ସମାନ, ସ୍ନାନ କରିଲେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଭିରଜା, ମା ଭିରଜା, ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ରୂପେ ବିରାଜିତ, ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିଲେ, ଏକ ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କର ସପ୍ତମ ପିଢି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେ। ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଏକଥର ଦର୍ଶନ କରି, ଭକ୍ତି ସହ ପୂଜା ଏବଂ ନମସ୍କାର କଲେ, ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କର ପିଢିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ମୋ ଲୋକକୁ ଯିବେ। ଏଠି, ଭିରଜାରେ ଅନ୍ୟ ଜଗତମାତାମାନେ ମଧ୍ୟ ବିରାଜିତ; ସେମାନେ ପାପ ନାଶକ, ଦାନଦାତ୍ରୀ, ଭକ୍ତିରେ ଆସକ୍ତ। ଏଠି ଭାଇତରଣୀ ନଦୀ ବହିଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶ କରେ; ଏଠି ସ୍ନାନ କରିଲେ, ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏଠି, ସ୍ୱୟଂଭୁ ହରି ନିଜେ ବରାହ ରୂପରେ ବିରାଜିତ; ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ଭକ୍ତି ସହ ନମସ୍କାର କଲେ, ସେମାନେ ପରମ ବିଷ୍ଣୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। କପିଳ, ଗୋଗ୍ରାହ, ସୋମ, ଆଲାବୁ ତୀର, ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ, କ୍ରୋଧତୀର୍ଥ, ବାସୁକି, ସିଦ୍ଧକେଶ୍ୱର—ଏଭଳି ଅଠ ତୀର୍ଥରେ ଯେଉଁ ଜଣେ ନିୟମିତ, ନିଶ୍ଚଳ ମନ ନେଇ, ଭିରଜାରେ ଯାନ୍ତି, ନିୟମରେ ସ୍ନାନ କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କରନ୍ତି, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗୀତ ଗାଇ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ମୋ ଲୋକରେ ଗୌରବ ପାନ୍ତି। ଯେଉଁ ଜଣେ ଭିରଜା ମୋ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପିତୃପିଣ୍ଡ ଦାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଅଶେଷ ତୃପ୍ତି ଦେଇପାରନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଠି, ଯେଉଁ ଜଣେ ଭିରଜାରେ ତାଙ୍କର ଶରୀର ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ସମୁଦ୍ରରେ ସ୍ନାନ କରି, କପିଳ ଏବଂ ହରିଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି, ଦେବୀ ବରାହୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କଲେ, ସେହି ମନୁଷ୍ୟ ଦେବଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏଠି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତୀର୍ଥ ଏବଂ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଅଛି; ଏହି ସମୟରେ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଗୁଡିକୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ। ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ଏହି ଭୂମିରେ, ଏକ ଗୁପ୍ତ ପରମ କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି, ଯାହା ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ପାପ ନାଶ କରେ। ସମସ୍ତଠାରେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ସାବୁ ରେତିରେ ଢ଼କା, ପବିତ୍ର, ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରେ, ଦଶ ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଅଶୋକ, ଅର୍ଜୁନ, ପୁନ୍ନାଗ, ବକୁଳ, ସାଲ, ସରଳ, ପନସ, ନଡିଆ, ଶାଳ, ତାଳ, କପିଠ ଗଛରେ ଶୋଭିତ। ଚମ୍ପା, କର୍ଣ୍ଣିକାର, ଆମ୍ବ, ବିଲ୍ବ, ପାଟଳ, କଦମ୍ବ, କୋବିଦାର, ଲକୁଚା, ନାଗକେଶର ଗଛରେ ମନ ହରିଥାଏ। ପ୍ରାଚୀନମାଳକା, ଲୋଧ୍ର, କମଳା, ଧାବା, ଖଦିର, ସରଜ, ଭୁର୍ଜ, ଅଶ୍ୱକର୍ଣ୍ଣ, ତମାଳ, ଦେବଦାରୁ ଗଛର ଶୋଭା ଅଛି। ମନ୍ଦାର, ପାରିଜାତ, ବଟ, ଅଗୁରୁ, ଚନ୍ଦନ, ଖଜୁରୀ, ଅମ୍ରାତକ, ସିଦ୍ଧ, ମୁଚୁକୁନ୍ଦ, କିମ୍ଶୁକ ଗଛ ଏଠି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ସପ୍ତପର୍ଣୀ, ମଧୁଧାରା, ଶୁଭଞ୍ଜନ, ଶିମ୍ଶାପା, ଆମଳକ, ନିପ, ନିମ୍ବ, ଟିଣ୍ଡୁକ, ବିଭୀତକ ଗଛ ଏଠି ଅଛି। ସମସ୍ତ ଋତୁର ଫଳ ଏବଂ ଗନ୍ଧରେ ପ୍ରଚୁର, ଫୁଲର ଚାହାଁରେ ମନ ହରିଥାଏ, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ପବିତ୍ର, ନିର୍ମଳ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ଚିତ୍କାରରେ ଗଞ୍ଜିଯାଇଛି। କଣରେ ମଧୁର ଶବ୍ଦ, ପକ୍ଷୀମାନେ ମଦିରାମତ ହୋଇ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି, ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ। ଚକୋର, ପଦ୍ମ, ଭୃଙ୍ଗରାଜ, ଶୁକ, କୋକିଳ, କଳବିଙ୍କା, ହରିତା, ଜୀବଜୀବକ ପକ୍ଷୀ ଏଠି ବିରାଜିତ। ପ୍ରିୟପୁତ୍ର, ଚାତକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମଧୁର କଣ୍ଠର ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଇ ଶୋଭା ଦେଇଛନ୍ତି। କେତକୀ ଜଙ୍ଗଲ, ଅତିମୁକ୍ତାରେ କୁବ୍ଜକା, ମାଲତୀ ଏବଂ କୁନ୍ଦ ମାଳା, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର କରବୀର ଫୁଲର ଗଛ ଅଛି। ଜମ୍ବିରା, କରୁଣା, ଅଙ୍କୋଳ, ଦାନା, ବିଜାପୁର, ମାତୁଳୁଙ୍ଗ, ଗୁଆ, ହିନ୍ତଳ, କଦଳୀ ଜଙ୍ଗଲ ଏଠି ଅଛି। ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗଛ, ଅନ୍ୟ ମନୋହର ଫୁଲ, ଲତାର ଅଳି, ନିବିଡ଼ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଜଳାଶୟ ଏଠି ଶୋଭା ଦେଇଛି। ଲମ୍ବା ପୋଖରୀ, ଟାଙ୍କ, ପଦ୍ମ ପୋଖରୀ, ଉଆଁ, ବିଭିନ୍ନ ପବିତ୍ର ଜଳାଶୟ, ପଦ୍ମ ଗୁଛରେ ଶୋଭିତ। ସୁନ୍ଦର ଝିଲି ନିର୍ମଳ ଜଳରେ, କୁମୁଦ, ପଦ୍ମ, ନୀଳ ଜଳବିକାସରେ ଶୋଭିତ। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ କହ୍ଲା ଫୁଲ, ପଦ୍ମ, କଦମ୍ବ ଗଛ, ଚକ୍ରବାକ, ଜଳପକ୍ଷୀ ଅଛନ୍ତି। କରଣ୍ଡବ ହସ, ତରଣୀ ପକ୍ଷୀ, ହମ୍ସ, କଛୁଆ, ମାଛ, ମଦ୍ଗୁ ପକ୍ଷୀ, ଦାତ୍ୟୁହ କାଉ, ସାରସ ପକ୍ଷୀ, କୋୟଷ୍ଟି, ବକ ପକ୍ଷୀ ଏଠି ଶୋଭା ଦେଇଛି। ଏଠି ଅନ୍ୟ ଅନେକ ପକ୍ଷୀ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଗୀତ ଗାଇ, ଜଳରେ ରହୁଥିବା ଜୀବ, ଜଳର ଫୁଲ ଏଠି ଅଛି। ଏଭଳି ଭୂମିରେ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗଛ ଏବଂ ଫୁଲ, ଜଳ ଏବଂ ଭୂମିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଗୃହସ୍ଥ, ବନବାସୀ, ଭିକ୍ଷୁମାନେ ମଧ୍ୟ ବିରାଜିତ।